LiberUiceſimuſtercius

qecundū vero cauſam propinquam mas et femina diſtinguunt̉ ꝑ fortitudinē quadam ⁊ debilitatem ſiue perdigeſtionem ſeminis et indigeſtionem. Sperma nanqꝫpoteſt aliquid digerere: et ſi hoc eſt in eo principiū moueus: neceſſario erit mas. Eſt enim ſperma quaſi oꝑāset materia femine quaſi patiens Et cum omne digeſtūnon niſi ꝑ calorem diſtinguatur: neceſſario ſunt maresanimalium feminis calidiores. Cum ergo primū vincere non p̄t: ſed debile ad digerēdū ē ꝓpter caloris paucitatem: nec embrionē cauſare poteſt ad ſue forme ſimilitudinē. id eſt maſculini ſexꝰ. Unde neceſſario fit alteratio ad cōtrarium Femina vero mari cōtraria eſt: ⁊ quoniā hii duo diuerſantur in virtute: neceſſe eſt vt diuerſentur etiā in inſtrumēto: quia natura dat omni mēbroſimul inſtrumentū ⁊ virtutē. habetqꝫ mas inſtrumentūſuū ſcꝫ menbꝝ coitui cōuenienſ: ⁊ femina ſuū ſcꝫ matricem. Cum autē alteratur aliquod membꝝ principale:neceſſario etiā alterat̉ ſuſtētatio totiꝰ aīalis vt patet incaſtratis. et non dicitur mas niſi quia poteſt. Femīe vero debilitas attribuit̉. Fortitudo aūt ⁊ debilitas attribuitur cibo: qm̄ non ſunt niſi digeſtio et indigeſtio cibivltimi. Cauſa gͦ illiꝰ ſcꝫ maris ⁊ femine eſt prima virtꝰexiſtens in membro: in quo eſt principiū caloris naturalis. ꝓpter hͦ eſt ſuſtentatio cordis ante ſuſtentōnem aliorum membroꝝ: ſiue ſit illud quod creatur mas ſiue femina.XXXVIII.Adhuc de eodemSperma autem eſt vltimi cibi ſuꝑfluitas id eſtcibi ꝑtranſeūtis in quodlibet membꝝ. Nec eſtdifferentia inter ſermoneꝫ dicentis: ꝙ ſpermaexit a quolibet membro: ⁊ dicentis ꝙ ſperma tranſit inquodlibet membꝝ. Cunqꝫ ſemen maris vincens fueritfiliuſ patri ſimilis erit: quoniā eum ad formā ſuā adducet. Cum vero victum fuerit: ibit ad formā ꝯtrariā. ideſt feminā. Et hoc teſtātur accidentia Nam adoleſcentes et ſenes plus generāt feminas ꝙͣ ceteri: quia calor īillis ſcꝫ adoleſcentibꝰ: nō dum cōpletus eſt. In his aūtſcꝫ ſenibus diminutus eſt. Corpora etiā humida .i. flegmatica: quoꝝ creatio ſimilis eſt corꝑibus mulieꝝ: generant feminas. Item cum ventus ſeptentrionalis flauerit generatur mas Cum vero auſtralis ſiue meridionalis femina: quia tunc corpora ſunt humida: propter hͦſperma multiplicatur et indigeſtum manet. Dicunt autem paſtores: ꝙ mares ⁊ femine generantur non propter ventum ſeptentrionalem et auſtralem tm̄: ſed etiamꝓpter aſpectū ad partes illas Alteratio ergo forte parua erit cauſa frigoris et caloris: que ſunt cauſa diuerſitatis generatōis. In hominibꝰ autem occaſionāt̉ plusmares concepti: ꝙͣ femine: quia propter calorem naturemaioris ſunt motuſ: ⁊ ob hoc eis accidūt leſiones ⁊ fracture. In ceteris animalibus non eſt ſic. Propter hͦ etiam. id eſt ꝓpter fortitudinem caloris eſt diuerſitas ī cōplemento creatōnis maſculoꝝ ⁊ feminarum. in generehominis: quod nō apparet in ceteris animalibus. quianon eſt diminutio feminis brutoruꝫ a maribus. Itaqꝫmares in matricibus mulierum diſtinguūtur in minori tempore ꝙͣ femine: quia femine frigidiores ſunt: ⁊ obhoc debiliores. Femineitas autem occaſio naturalis ē.propter frigus ergo tarde diſtinguūtur: quia diſtinctioquidam modus eſt digeſtionis calor aūt digerit. Poſtpartum vero citius creſcunt femine ꝙͣ mares: citiuſqꝫſeneſcunt: ſimiliter ꝓpter nature ſue debilitatem. Oēsenī res minores ac debiliores citius ad cōplementumꝑueniunt. Cū aūt mulier impregnatur gemellis: ⁊ fuerit mas vnus alter femina: non erit equalis eorum diſtinctio: ſed maris diſtinctio prius fiet. Ob hoc etiamminus ſaluabuntur .i. citius aborſum patientur. Noſic auteꝫ accidit in animalibus ceteris propter dictasautem cauſas: quidā filioꝝ aſſimilātur patri et matri ſe

cundum totū corpus: et quidā non. Quidam etiā patribus et non auis: et forte ecōuerſo. Forſit an etiā eruntmares feminis ſimiles: et femine maribꝰ. Quidā veronulli parentū aſſimilātur. ſed naturaꝫ hn̄t a genere ſuoextraneam. Sed quādo vincit motus primi generātiset bene operatur in ſuperfluitate mēſtrui: ita ꝙ cōplet̉forma embrionis ex motu maris: tunc erit natus mas¶ XXXIX.patri ſimilis.¶ De formatione membrorum animalis.¶ Ppropter hoc apparet cor prius diſtinctū in omOnia vero animalia principiuꝫ habēt intra:nibus aīalibus habentibꝰ ſanguinē qm̄ ipſumeſt principium mēbroꝝ cōſimilium ad inuicem: qd̓ eniꝫhꝫ generatōem augetur cibo: et vltimꝰ cibꝰ n̄ ē niſi ſāguīs: vl̓ quod ei cōuenit. Uaſa vero ſanguīs vene ſūt.et haꝝ principiū eſt cor. Quoniā ergo anīal imꝑfectūneceſſario cibum accipit ex alio loco ſcꝫ a matrice: propter hoc natura duas venas extrahit a corde magnasex quibus exeunt vene ſubtiles ad matricē perueniēteſet ex eis fit vmbilicus. Eſt em̄ vmbilicus vena in quibuſdam vna: et in qͥbuſdā multe. In quaꝝ circūitū eſtcoopertoriū corii: qm̄ īdiget ſaluatōe porpter eaꝝ debilitatem. Cor ergo eſt primum membrū in animalibushn̄tibus ſanguinē. In alijs aūt eſt mēbꝝ ei cōueniensHoc etiā patꝫ per hoc: qꝛ virtus ſpūalis vltimo remanet in corde. quaſi natura via circulari procedat. Mēbraqꝫ interiora ſunt an̄ exteriora: et prius apparꝫ eoꝝmagnitudo. Pars quoqꝫ ſuꝑior diſtinguitur que eſt apariete ad ſuperius: et eſt maior reſpectu inferioris: q̄apparet nō diſtincta. Inferior nanqꝫ nō eſt niſi ꝑ ſuperiorem: et ob hoc in embrionis creatōe priuſ apparentcaput et oculi valde magni: ꝙ aūt eſt ſub vmibilico paruum valde. Ceteꝝ animal quod anhelat: dum ē in īteriori matricis: recipit ibi diſtinctōeꝫ: nec anhelat antepulmonis creationē. Generatio vero membroꝝ ꝯſimilium in partibus. ſuſtentat̉ ex calore et frigore Quedāenim coagulātur ex calido: q̄dam ex frigido. Ex venisergo ⁊ viis que ſunt in quolibet mēbro ſcꝫ a corde procedentes: peruenit cibus ad ſua loca. Et primū quideꝫꝙ erit ex illo cibo: erit caro vel membꝝ ſibi cōueniensSuſtentatio vero carnis eſt ex frigore: propter h̓ diſſoſuitur ab igne. Mēbra vero terreſtria in qͥbus eſt pauca humiditas et calor: qn̄ calefiunt exit ab illis illa humiditas: atꝫ diſſoluitur ex multitudine terreſtri: ſicutvngues: cornua ſotulares: et ſolee. ꝓpter hoc mollificātur in igne: et quedam ex humiditate. Ex calore verointeriori deſiccātur vene et oſſa: et ob hoc oſſa nō diſoluūtur ab igne. ſicut nec vas fictile: quia ſunt quaſi resaſſate in fornace. Oſſa ergo concurrunt ex calore generationis Frigꝰ ergo ē cibꝰ caloris. qꝛ natura ambobꝰvtitur. Sic natura itaqꝫ diuerſimode oꝑatur ſingulamembra: eritqꝫ caro mollis: neruus ſiccus attrahens.⁊ oſſa ſicca velocis fracture: Coriuꝫ autem fit a calorecarnis faciente exalare humiduꝫ: frigido reſtringenteſicut accidit in rebus decoctis: qn̄ ſuꝑ eis eleuatur aliquid declinans ad ſiccū. Nec eſt inter corium et teſtaꝫdifferentia: niſi ꝙ in teſta plus eſt de terreſtri ¶ XL.Adhuc de eodem.Mnīa vero membra prius terminos et ſignarecipiunt. Deinde vero colores ⁊ duricem acmolliciē Nam et ſignator id eſt pictor vel ſculptor ymaginū priꝰ ſignat. et poſtea colores ſupponit.Quoniam ergo in corde debet eſſe principiuꝫ ſenſuumet omnes virtutes animales: ideo creatur prius: ꝓptercalorem vero cordis et exitum venarum ab eo: poſuitnatura membrū frigidum in eiuſ oppoſito ſcꝫ cerebrūad illius calorē temperandū. Et ob hoc creatur caputpoſt creatōeꝫ cordis: Cuius ſcilicꝫ capitis magnitudomaior eſt ꝙͣ alioꝝ membrorū: et oculi prius apparent