Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſtercius

Apri quoqꝫ tempore coitus inuicem pugnant vſqꝫ admortem. Uacca autem tempore coitus domari non poteſt. Fugit autem coitum propter duriciā virge marisCamelus tempore coitus ferus eſt ac ſilueſtris: eſt ſolitarius cum femina: pluſqꝫ coeundo tota die equitat.At vero aues vncoꝝ vnguium non multū coeunt Turtur vnico mari tantum aſſociatur in vita: et palumbusnon coit: ſi parem ſuum amiſerit. Cubech quoqꝫ ſitquis luxurioſa: ſinguli tamen mares ſingulas feminasaccipiunt. Elephas. vt dictum eſt. p̄gnantē feminā nontāgit. Ip̄a femina poſt partū triennio quieſcit. Sed etcamela poſt partum ip̄o coitu quieſcit annum Cameſus cum luxurioſus ſit: tn̄ matrem ſuam non cognoſcit.Aliquādo vero cooperto capite matris eius: ſuꝑ eamſaltat: et operimento ſublato matrē agnoſcēs turpitudinis oꝑe quod ceperat intercepto deſcendit. et ingeniatorem interficit. Similiter cum equo fiebat qui matreꝫſuppoſitā agnoſcens: fugit. et ſe p̄cipitauit. Pliniuſlibro x. Serpentes coeunt cōplexu: adeo circūuolute ſibi: vt vna biceps exiſtimari poſſit. Uipere mas caput īos inſerit femine: quod illa dulcedine voluptatis abrodit. Crocodili vicibus incubāt mas femina. hoīmtum primi coitus penitentia auguriuꝫ ſcꝫ vite a penitēda origine Ceteris animalibus ſtatuti ſunt temporaanni ꝯcubitus. Homini. vt dictū eſt. omnibꝰ horis dierum noctiūqꝫ. Ceteris ſatietas in coitu: homini propenulla In hoīm genere maribus diuerticula veneris excogitata ſunt: omīa ſcelera nature. feminis vero abortus. quātum in hac ꝑte multo nocētiores ꝙͣ fere ſumꝰ.Uiros auidiores veneris in hyeme Feminas eſtate heſiodus ꝓdidit. Tradunt ſues coitu ſpumā ore fundereverrem ſubantis audita voce niſi admittatur cibuꝫſumere vſqꝫ in maciem. Feminas intm̄ efferari: vt hominem lacerent candida maxima veſte indutū. Rabiesautem hec aceto mitigatur nature aſperſo. Auiditascoitus putatur ex cibis fieri ſicut viro eruca. pecori cepa Quadrupedes p̄gnates venerem arcent: p̄ter equaet ſuem. XXXI. De fecunditate et ſterilitate animaliumAreſtotiles vbi ſupra.Onīa quidē animalia in quibꝰ ē mas et femina: generātur ex coitu maris et femine. Et omne animal ſpecie differēs a generātibus: natura ſterile eſt: vt muloꝝ genꝰ. Aīalia quoqꝫ multe pinguedinis cito ſeneſcunt: et parū generāt: habentqꝫ multas occaſiones. Animalia vero q̄dam ſūt multoꝝ filiorum: ſicut eſt omne aīal fiſſi pedis ml̓ta fiſſura: vt caniſet lupus. Animalia quoqꝫ parua ſicut mures. Quedāautem vnius: vt elephas: equus: camelus: omne anīalhabens ſoleas. Animalia quoqꝫ habentia duas vngulas: excepto porco: qui ml̓tos facit filios. In animalibꝰſiquidē magnis ſperma trāſit in cibū corꝑis: nec remanet ex eo niſi modicū: ex quo generāt vnicū filium. Inparuis autem natura diminuit a cremēto corꝑis: et ponit in ſperma Poſſunt etiā aīalia parua ſimul eſſe in eodem loco ſcꝫ matrice: quod non poſſent aīalia magna.Magnitudo ergo eſt huius rei cauſa: ſolee vel ſotūlares aut fiſſura pedum Hoc etiam accidit in aīalibusaquoſis et auibus quia quod eſt ex eis magni corporiſeſt paucoꝝ filioꝝ: et ecōtrario. Similiter in arboribꝰaccidit: ſi mirari licꝫ quomodo aīalia parua ex vno cōitu multos ꝯcipiūt: non potiꝰ vnū magnū: huiꝰ eſt:qꝛ ſpermatiſant pluſꝙͣ vni creationi ſufficiat. Quodlibet genꝰ aīaliū hēt determinatā magnitudinē ad quaꝫꝑuēit nec illā ꝑtrāſit. Ob etiā ex illa ſuꝑfluitate ſpermatis et materie creant̉ multi: non vnꝰ. Poteſt enī maſculi virtus creare et ſuſtentare femine ſuꝑfluitatem inmultas partes: etiā ſi temperātia ſit in vtroqꝫ. Sedin animalibus magnis vnum filium generantibus: ſi

mas multum ſpermatiſauerit: femineqꝫ ſuperfluitasmulta fuerit: creabuntur ex eis etiam duo filii. Homovero eſt inter illa genera duo. Naturaliter enim vnumgenerat: ſed propter calorem et humiditatem corporiſforte multos generabit: qꝛ natura ſpermatis eſt calidaet humida. Ex vno itaqꝫ coitu multū ſpermatiſabit. etcum ſperma diuidet̉: multi filii generabūtur. Animalpiloſum ex parte pedum coxaꝝ vt lepus ſecundo concipit: et parit filios completos: propter multitudinemſpermatis. Ob quā etiā cauſam viri multorū pilorummulti ſunt coitus.XXXIIAdhuc de eodem. Idem.Uando vero natura diminuit in multitudine?addit in magnitudine: et ecōtrario: quia nihilagit ſuperflue. Porcus itaqꝫ xx. filios generat. et ſepein anno. Canis quoqꝫ ſimul xii. Et ſepe leena: primuꝫenim generat ſex vl̓ qͥnqꝫ: deinde quattuor: de inde tresde inde duos: et poſt hoc vnum: tandem vero nullum.In ethiopia pariūt oues et capre gemellos. Similiteret in auibꝰ generatōis diuerſitas eſt: vt ſuꝑiꝰ dictū ē.In ouis quoqꝫ gemelli fiunt in quibus duo citrina ſūtUnimalia magna fere nulla impregnātur poſt primaꝫimp̄gnatōem: huius cauſa ē: qꝛ ſuperfluitas tranſit incrementum primi excepti: quod oportet eſſe magnum:quia conceptꝰ magnus eſt: vt filius elephātis eſt ſicuttaurus. Animalia vero multoꝝ filioꝝ poſt primā imp̄gnātur: cuius cauſa eſt paruitaſ corꝑis ſcilicꝫ fetus:amplitudo matricis abundātia ſpermatis ac mēſtruiet hoc etiā accidit mulieri: quia cōueniētiam habꝫ cumanimalibꝰ multoꝝ filioꝝ: propter multitudineꝫ ſuꝑfluitatis. Nec eſt inter anīalia magna: poſt primū coitūrecipiat ſecūdum: niſi mulier et equā: et hoc ꝓpter magnitudinem matricis: et duriciem materie ipſius. Sednon cōplebitur ſecūdus cōceptus ꝓpter cibi paucitatēItaqꝫ hec genera duo diligunt coitum ꝓpter ſenſibilitatem matricis: ac neruoſitateꝫ. Plimꝰ li. x. Omniaanimalia quo maiore corꝑe: eo minus fecunda: ſingl̓oſgignūt elephāti: cameli: eqͥ: achātis duodenos auis minima. Suꝑ cūcta vero muriū fetus quāꝙͣ. autore Areſtotile alexandri magni militibus. generatō eoꝝ lambendo cōſtare non coitu dicat̉. Ex vna genitaſ cxx. tradiderūt: et ſalis guſtatu pregnātes fieri opinātur.Q .XXXIII.De temporibus impregnatōiſ animaliū.Areſtotiles.N animalibꝰ eſt lac an̄ impregnationem.¶Omnis autem modus habet tempꝰ fertilitatiſue ꝯueniēs: et bonitati ſue diſpoſitōis. Itaqꝫcum ventus ſeptentrionalis fuerit: generantur maresCum autem meridionalis: femine. ſic accidit in ouibꝰet capris. Si em̄ impregnātur ꝯtra impetū venti ſeptētrionalis pariunt mares. ſi cōtra meridionalē: femiasNulla vero femina recipit coitū poſt impregnatōnemniſi mulier et equā. Et tempora quidē impregnatōisalioꝝ animaliū determinata ſunt: hominū vero multaſunt diuerſa Spacia imp̄gnatōis alioꝝ animaliū determinata ſunt ſcd̓m vitas eoꝝ ſed ſecūdum magnitudinem animalis cōcepti: qꝛ poteſt anīal corporismagni modico tempore creari: propter hoc elephantisimpregnatio per biennium ꝓlongatur Recte vero ſpacia impregnatōis et vite omniuꝫ geneꝝ anīaliū diſtincta ſunt: ſcd̓m ſtellaꝝ reuolutōnes et tempora ſecūdumhoc numerata. Nam et venti mouētur aut quieſcūtniſi ſecūdū reuolutōes ſolis et lune. Uidemꝰ autē mare et omnia aquoſa ſtare et moueri ſecunduꝫ motum etquietem ventoꝝ. neceſſe ē vt motꝰ reruꝫ vilioꝝ ſequatur motus nobiliorum. Deniqꝫ calores et frigiditatestemperati cōueniunt modis generatōis. poſt hoc conueniunt corruptōni. Naturaliter ergo erit numerus