Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſtercius

anime. Generatio autem animaliū ex ſue nature ſpeciediuerſatur. Quedam nanqꝫ generāt et emittunt anīalcōpletum: ſcꝫ magnitudine ſed formā: ſicut animalia ſoleas et ſotulares habētia. Ex piſcibus quoqꝫ delphinus. Et omne animal ſimile ſibi generās habettes et ſanguinem Animalia nāqꝫ ſanguine carētiagenerāt ſimpliciter. Quedaꝫ vero generāt animal incōpletum. id eſt diſtinctum neqꝫ formatū: vt animaliafiſſi pedis multa fiſſura. Et quod ex iſtis habet ſangui: facit oua. Qd̓ aūt eo caret facit vermes: qui paulatīin ſua ſpecie cōplentur: vt apes. Uermes quideꝫ et ouadiuerſantur: quoniā in ouis animal ex vna parte generatur: et reſiduum erit nato cibus. Uermes autē totaliter tranſeunt in ſubſtantiā generati: et q̄dam oua completa faciunt vt aues. et quadrupedia: vt tortuca lacertulus: et plura ſerpentiuꝫ genera. Quedaꝫ aūt incōpleta ſicut piſces mollis teſtē: et malakrie. XXVII. Adhuc de eodem. AreſtotilesUſtentatio quidem. id eſt generatio animaliuꝫure teſte. quorūdaꝫ fit per ſe: quorūdam aliāvirtutē exeuntem ab eis. id eſt a generantibusſicut in arboribꝰ. quedā generātur ex ſeminibꝰ: quedaꝫex arboꝝ ſtipite: quedaꝫ ex ramis. Omne aūt generatū ſe: generat̉ ex putre facto admixto cum ſuo aquoſo: qꝛquod ex ſuꝑfluitate prime ſuſtentatōnis remanet: ꝯgregat̉. formā ſuſcipit. In hiis putrefactū eſt quaſi mater: et calor celeſtis quaſi motor vel pater. Eſt aūt ī mari multa pars terreſtris: a qua dure teſte generātur: qꝛpars ꝯtinens conceptum: circūquaqꝫ congelatur et induratur: ſicut cornua et oſſa congelantur. Et iſte resnon liqueſcunt in igne: ſicut nec oſſa. Nec vllum iſtorum geneꝝ viſum fuit cōire: niſi genus quod diciturRailion Nec adhuc viſū eſt: vtꝝ iſtiuſmodi genera ſintex coitu: an non. Hoꝝ. id eſt animaliū dure teſte: quorūſcꝫ teſta nec aqua nec igne mollificatur: cibꝰ erit exbro. ſicut eius quod generat̉ ex ouis: eoꝝqꝫ crementuꝫſic̄ vermiuꝫ. Principiū enim crementi vermiū eſt ex ſuperiori parte. cibus autem ex inferiori Hoc manifeſtūeſt in prima creatōne apum ſibiqꝫ ſimiliū: quia pars inferior parua eſt: ſuperior aūt magna. Sic et animal dure teſte creſcit prius in parte ſuperiori: ſitqꝫ anteriꝰ illius partis et membꝝ quod caput dicitur: maiꝰ reſiduocorꝑis Plinius libro x. Anguem ex medulla homīsſpine gigni a multis accipimus. Pluraqꝫ eniꝫ occultaet ceca origine ꝓueniūt: etiā quadrupedū genera: ſicutſalamādra. animal lacerti figura ſtellatū nūꝙͣ niſi magnis ymbribꝰ ꝓueniēs et ſerenitate deficiēs. hec āt exgenito genita: nihil quoqꝫ gignit: nec eſt in ea maſculi.num genus vel femīnū: ſicut nec in anguillis omnibusque nec animal nec ouuꝫ ex ſe generant Neutrum eſtoſtreis genꝰ: ceteris adherentibꝰ vado vel ſaxo Queaūt ſe generātur ſicuti mares femine: deſcripta ſūtgenerāt quidē aliquid coitu: ſed imꝑfectuꝫ ac diſſimile: ex quo nihil amplius gignatur: vt vermiculos muſcePorro generatio auium ſimplex videtur eſſe: et ip̄ahēat ſua miracula: ſicut dictū eſt ſupͣ in tractatu de auibus. Ex libro de naturis rerum. Porro vermiū ſūtmulta genera ſicut etiam dictum eſt ſuperius. Naſcuntur ex corruptōne potius ꝙͣ ex ſemine. Unde cuꝫ eſtateincipiunt et cum eſtate deſinunt. Aliud autem eſt genꝰ cum eſtate quidem incipit: et cum poſuerit ſemen inarboribus aut domiciliis: cum eſtate vitam finit. Manentqꝫ parentibus mortuis ſemina per hyemem et verno tempore ꝓdeunte aeris ſerenitate: ſoliſqꝫ calore: animantur ad vitā. Aliud qͦꝫ genꝰ eſt quod hyeme conditur. latetqꝫ velut mortuū cum venit ad eſtatē: renouatur ad vitam XXVIII.De coitu animalium.Conſtantinus in libro de coitu.

Reator ergo volens genus animaliū firmiterac ſtabiliter ꝑmanere: perire: coitū illudac per generatiōem diſpoſuit renouari. Triavero ſunt in coitu appetitus ex cogitatōe fantaſtica ortus: et ſpiritus: et humor. Appetitus ab epate: Spūsa corde: Humor a cerebro. Nam cum delectabilis motus ſit in coitu: dum oīa mēbra corꝑis per motum caleſcunt per caloreꝫ eliqͣtur humor qui eſt in cerebro: eliquatus attrahitur venas: per aures ducunt̉ ad teſticulos: inde per virgā in vulua iacitur. Un̄ vpocraſdicit: Quibuſcūqꝫ vene pꝰ aures ducūtur: exciſe fuerint: ſemine cum effuſo gignere preualēt. Si veroaliqͥd emiſerint eſt ſemen: ſed aquoſus humor. Un̄nullus cōceptus fieri poteſt. Areſtotiles. vbi ſupͣ.Gracilitas quidē debilitaſ cruriū ꝯuenit coitui: quiacibus illic tranſiēs: tranſit in ſpermaticā ſuperfluitatēhinc et auis parui corporis multi coitus eſt. multoꝝouoꝝ. quia crementū trāſit in ſperma. Uiri quoqꝫ multorum pilorum apud coxas. et in parte pedum inferiorum: multi ſunt coitus. Sed quando fuerit homomulti coitus: debilitantur eius oculi. Eſt et animalquod grauiter coit. Un̄ femina in coitu vociferatur:exit ab eiꝰ oculis ſanguis: et grauiter parit. Omē aīalcoitus tꝑe comparē ſuum vocat per vocem ꝓpriam: etſpecialiter rana. In coeūtibus aūt voces mutātur vn̄vocis mutatio eſt motus ad coitum ſignificatio. Actor. Multa quoqꝫ aīalia de diuerſis modis coeūdi ſuꝑiꝰ dicta ſūt: per diuerſa capitula XXIXDe diuerſis temporibꝰ coeūdi AreſtoOmo animalia viuentia cum homīe coeuntomni tempore. Sed omne quadrupes magisdeſiderat coitū in vere Homo naturaliter incipit cōīre p̄oſt duo ſeptennia: ſed duꝫ generat: niſi raro et debile. Ceſſat aūt menſtruum in muliere poſt annos quadragīta: ſed in aliqͥbus manet ad quinqͣgintaNec vſꝙͣ viſa eſt mulier: poſt annos qͥnquaginta peperit. Uiri quoqꝫ generāt vſqꝫ ad annos lx. et forte vſqꝫ ad lxx. Aries et caper vniuſ anni coeunt: et maximecaper: ſed debile quid generāt. Canis et porcꝰ octoſium coeunt. ſed debile quid gignunt. Quis poſt ānuꝫcoit: et vſqꝫ ad annos ix. parit: vel vſqꝫ ad xi. id ē totavita ſua: ſi bene cuſtodiat̉. In ethiopia ꝓpe viuit ouisannis. xiiii. Capra xi. totaqꝫ vita ſua coeunt: ac gemel̓los pariūt. ſi cibus eſt cōueniens. et aries vl̓ caper virtuoſus. Equus duoꝝ annoꝝ vel triuꝫ coit ſꝫ debile q̄dgignit. Fortis eſt aūt a quattuor ānis vſqꝫ ad xx. et qd̓generat forte eſt. Coit aūt et viuit vſqꝫ ad ānos xxx.vel xxxv. Equa vero vſqꝫ ad annos xl. viuit. et coit: etcoitum deſiderat vſqꝫ ad furiam. Aſinus poſt menſesxx. coit: poſt duos autem annos: vel duos et dimidiumgignit. Camelus coit poſt annū: cuius femīa pregnaseſt per annū. Elephas maſculꝰ poſt annos quinqꝫ cōitfemina poſt xx. que pregnās eſt per ānos duos. Impregnata vero tangitur omīo a maſculo. poſt partumvero quieſcit triennio Porcus coit omni tempore ſcꝫhyeme et eſtate. die ac nocte. Porca vero pregnas eſtquattuor mēſibꝰ. Bos coit poſt ānū: et forte poſt octomenſes: poſt biennium aūt impregnatur. XXX. De luxuria et continentia animalium.N omnibus quidem ani malibꝰ eſt appetitus. delectatio coitꝰ Mulier autē et equā diligūtcoitum ſuper omnes feminas valde. equacoituꝫ vſqꝫ ad furiam d̓ſiderat: Uniuerſaliterautem dico mares ſilueſtres an̄ tempus coitus: cum feminis non paſci. Accidit autem in homībꝰ et qͣdrupedibus coitum deſiderantibus ad tactum vel ad viſum.ſubito ſpermatiſare. Animalia bellicoſa ſunt temporecoitus maſculi ad inuicem: cum an̄ hoc fuerūt pacificaPugnant tauri poſt vaccā: victor ſalit ſuper femina