LiberUiceſimuſtercius

non poteſt: ideo creator omniū quibꝰ voluit animātibꝰdare non potuit. Sed et hominuꝫ quorundaꝫ naturasnouimuſ ipſa raritate mirabiles: de corꝑe ſuo faciētiuꝫque alij nullatenus poſſunt: ⁊ audita vix credūt. Sunteniꝫ qui ⁊ aures ſingulas mouēt: vl̓ ambas ſimul: Sūtqui totam ceſariem immoto capite ad fronteꝫ deponūtreuocantqꝫ cuꝫ volūt. Sunt qui eoꝝ que incredibilitervaria et plurima vorauerūt: paululum precordiis ꝯtrectatis tāꝙͣ ex ſacculo quod placuerit integerrimū ꝓfer̄tQuidam etiam vocē auiū pecorūqꝫ ⁊ alioꝝ quorūlibꝫauimaliū ſic imitātur et exprimunt: ꝙ niſi videantur:omnino diſcerni nō poſſunt. Non nulli etiā ab imo ſinevllo pedore ita numeroſos pro arbitrio ſonitus eduntvt ex illa quoqꝫ ꝑte cantare videātur. Expertus ſuꝫ hominem ſolere cum vellet ſudare. Notum eſt et quoſdaꝫtum volunt vbertim lacrimas fundere. ¶ XXIIII¶ De ſexu animalium ¶ AreſtotilesAs et femina ſunt principia generatiōis anīalium. Diffinitōe quidē mas eſt qui generare¶ poteſt. Femina vero q̄ poteſt in ſe generare. vl̓potius qͥ generat ex alio. Non enī generat femīa ꝑ ſe:quoniā ip̄a indiget principio motuſ: qui eſt ex maſculoFemīa vero ē ſicut materia. Et in coitu quidē naturaex mare et femina facit vnū: ideo fit anīal vnū: Dicitaūt ēpedocles: ꝙ cauſa generatōis maſcl̓i: eſt matrix calida. femīe uero frigida ⁊c̄. ſicut dicet̉ infra: Adoleſcētes quoqꝫ plus generāt feminas: et ſenes ſimiliter et qͥcorꝑa hn̄t humida. ¶ Gloſa. Quia omnes tales maledigerunt: que ſcꝫ indigeſtio cauſa īmediata eſt et neceſſaria. ſuꝑius aūt aſſignate nec ꝓxīe ſunt nec neceſſarie¶ Areſtotiles. Omīa mēbra interiora maribꝰ et femīſeadeꝫ ſunt: p̄ter matricē. Omniū animaliū femīe gracilioris vocis ſunt: ꝙͣ maſculi: preter vaccā. Uoces autēmaſculoꝝ mutātur cum emutilantur. Maſculi quoqꝫfeminis fortiores ſunt niſi in vrſo et leopardo: in qͥbuſeſt ꝯͣrium. Itaqꝫ mēbra vigoris nō ſunt: vel minꝰ ſuntin feminis: Quibuſ autem indigetur neceſſario: ſunt ⁊in eis. Cerebꝝ viri maius ē cerebro mulieris. Maſcūlina quoqꝫ plurium dentium ſunt ꝙͣ feminina: ſicut patet in hominibꝰ et capris et porcis. Mulier et equā ſuper om̄s animaliū feminas diligūt coitum ⁊cͣ. ſicut dicetur infra. Uniuerſaliter autem dico mares ſilueſtreſan̄ tempꝰ coitus non paſci cum feminis. In omībus cicius in ventre formātur mares ꝙͣ femine. Poſt partūvero citius creſcunt et ſeneſcunt femine ꝙͣ maſcl̓i. Nōeſt autem ꝯſuetudo marium: vt ſint ſoliciti circa filios:ſed feminaꝝ In īteriori mulier maioris eſt ſanguinis:ꝙͣ femine alioꝝ anīaliū propter qd̓ accidit ei menſtruū:ob hoc etiā infirmatur minus ꝙͣ vir. Omnis autē animalium femina mingit ad poſterius: et mari natural̓rfemina ꝯͣria eſt. Femine ceruoꝝ nec hn̄t cornua nec dētes ſuꝑiores. Roky eſt animal cuiꝰ femina ſimul habꝫvirgam et vuluam: Si homo habet mēbꝝ maris et femine: erit vnū principale: aliud nō. ¶ Razi in almaſoreIn omībus animaliū generibꝰ femine magis abiectūhabent animum: et minus vim patiētes ſunt: et timidiores: ac deterius morigerati: citiuſqꝫ cōuerti poſſunt:et citius ſedātur: maioris quoqꝫ calliditatis ſunt. precipites et inuerecunde: caput habēt puum. faciē et collūſubtilia: pectus et ſpatulas anguſta: carinaſqꝫ ſubtileſcoxas autē vteꝝqꝫ groſſas habent: et nates ſimiliter:Crura uero gracilia: manus et pedes tenueſ. ¶ Plinius libro viii. Ex animalibus autē q̄daꝫ ſunt: que nihilgignunt: vt ſalamandre: nec ē in his maſcl̓inum genusaut femininuꝫ: ſicut nec in anguilliſ omībꝰ: que nec animal nec ouum gignunt ¶ Actor in methaphiſica qͥdeꝫdicit Areſtotiles: maſculinum ac femininum ſexuꝫ omnibus animalibus accidere. ſed in libro de animalibꝰexcipit qͦddā genꝰ piſcis in quo nunꝙͣ viſus ē maſcl̓us

Quod neceſſe eſt cōtingere propter ſimilitudinem partium ipſius piſcis. Cum enim corpus animatū omninoeſt ſimile in partibus: vel minima habet diuerſitatem:tūc cibi ſuꝑfluū ab vltima digeſtione ꝓcedit ad ꝓferendum tale corpus: nec eſt neceſſe: vt a virtute organi ſpecialis recipiat vltra hoc aliquē influxum. Ideoqꝫ cumorgana generatōnis influentia ſpecialeꝫ virtuteꝫ ſuperfluo quarte digeſtionis: faciat diſtinctōem maris ac femine: non poteſt in huiuſmodi animali diſtinctio ſexuseſſe. Et dicūt qͥdā experim̄tatores ac phiſici: ꝙ hoc genus piſcis eſt anguilla: in quā nūꝙͣ apparuit maſculusnec femina.¶ XXv.¶ De animalibus caſtratis. ¶ Areſtotiles.Nimalia omnia caſtrata mutatur in naturā feeffeminatur: vt paruꝫ diſtent a feminis. Itaqꝫminaꝝ. Nec ſolum corpus: ſed et animus eorūꝓpter debilitatē eoꝝ voces caſtratoꝝ ſil̓es ſunt vocibꝰfeminaꝝ: ⁊ ſiqͥdē caſtret̉ puer .i. īpubes: n̄ orient̉ ei piliin loco vbi debent creſcere. Si vero caſtret̉ poſt ſomnūpollutōnis orientur pili pectinis tātum ſed pauci ſubtiles et gracilis Deniqꝫ cum homo caſtratur: aut nō creſcunt in eo pili qͥ creſcunt vltimo: aut eiicit eoſ: ſi caſtratus fuerit poſt originem eorum: p̄ter pilos pectinis: qꝛmulieres etiā habent pilos in pectine Caluicies quoqꝫnulli caſtrato accidit: propter alteratōem cōplexiouisſui corꝑis ad cōplexionē femine. Quādo caſtrātur animalia quadrupedia mutātur figure corꝑis eoꝝ: p̄terꝙͣin porcis agreſtibꝰ. Omnia nāqꝫ aīalia ſi caſtrent̉ in iuuentute maiora efficiētur. Si vero poſt ꝑfectōnem nōaugmentabūtur. Cerui ſi caſtrent̉ ante crementū cornuum nō oriētur eis cornua Si vero poſt: non creſcūt amplius: nec eiiciunt eā. Uituli caſtrātur poſt vnū annumꝘ ſi tꝑe illo nō caſtrētur: parui erūt. Si aūt in caſtratōne vituli acciderit apoſtema ī loco fiſſure: cremabūtteſticulū: ponentqꝫ cinereꝫ ſuꝑ illud. Multotiens etiāabſcinditur in porcabus matrix: vt non indigeāt coituſed cito impinguētur. prohibent̉ aūt a cibis duobꝰ diebus: et tūc poſterioribꝰ pedibus ſuſpendūtur: abſcinditurqꝫ ab eis id quod dicit̉ antaron ⁊ eſt locus vbi ſuntteſticuli mariū. Cameli quoqꝫ qͥbus vtūtur hoīes ad p̄liādum: caſtrātur. quia tunc non impinguātur. Qm̄ autem mas ac femina ſunt principia generatōnis animalium: cum corrūpitur mēbꝝ coitui cōueniens: alterabitur cum eo reſiduū corꝑis. Neceſſe eſt eniꝫ illud alterari cum alteratōne ſui principii. Aīal caſtratū nō poteſtfacere filiū qꝛ quādo teſticuli abſciduntur: vie ſpermatis ad ſuperius ꝯtrahūtur. Accidit tn̄ ꝙ quidā thaurꝰcoiuit ſubito poſtꝙͣ caſtratus erat: quia vie nōdū erātXXVI.contracte.¶ De generatōibꝰ aīaliū ¶ Petrꝰ comeſtorUod in geneſi p̄miſit ſcriptuta dixiſſe dominūauibus et piſcibus. Creſcite et multiplicaminietiam de hiis aīalibus que ſexta die creata ſūtintelligendū eſt: licet. nō ſit ſcriptum. hec eſt cōmuniscauſa creatōnis oīm ¶ Areſtotiles in libro de aīalibꝰii. Actio que magis eſt cōueniens nature oīs viuentiſeſt generare ſibi ſimile in ſpecie. Animal qͦꝫ facit aīal:⁊ planta plantā: quatinus ip̄o ſemꝑ diuino participentid eſt ip̄am diunitatis ꝑpetuitatem imitentur ſcd̓m ꝙpoſſunt. Omnia eniꝫ appetūt illud ſcꝫ diuinum: et ip̄iꝰcauſa agunt: quecunqꝫ agunt ſcd̓m naturā: quoniā ergo cōmunicare non poſſunt. ip̄o ſemꝑ ⁊ diuina ꝯtinuatōne: quia nihil corruptibiliuꝫ cōtingit vnuꝫ et ideꝫ numero ꝑmanere: ſcd̓m quod poteſt participare vnūquodqꝫ: ſic cōmunicat: hoc quidē magis: illud vero minus: ⁊ſic ꝑmanet nō illud idem: ſed ſuū ſimile: numero quideꝫnō vnum: ſpecie autem vnum. ¶ Idē in libro de aīalibꝰAnimalia qͥdem generātur in terra et aqua quoniā interra ē pars aque: et in aqua ꝑs aeris: et in eis ē calor