LiberUiceſimuſtercius

De triplici lactis ſubſtantialx.De ſerolxi.De caſeo .lxii. De eodemlxiii.De butirolxiiiiDe vniuerſali lactis ꝓprietate ſcd̓m medicinālxv.De diuerſitate lactis ſcd̓m differētias aīalium lxvi.De vita ⁊ mortē animaliumlxvii.Que animalia in qͥbus regionibus non ſuntlxviii.De potu et cibo animalium.¶ Areſtotiles vbi ſupra Ca. i.ogitur om¶ Ane anīal habet appetitum guſtus ſaporis. cibi: et appetitꝰ non eſt niſi addulce et delectabile: ac perdigeſtumvalde. Quod eniꝫdigeſtuꝫ eſt in omnibus rebꝰ dulciꝰeſt et delectabiliuſQuod autem moE x xdicū eſt: cito digeOritur. Neceſſariuꝫquidem eſt: vt cibetur omne quod creſcit: et hoc a ſiccoet humido. Quoꝝ digeſtio eſt per fortitudinē caloris.Uenter itaqꝫ ſuꝑior et inferior digerunt cibum calorenaturali. Animal vero ruminās habet quatuor vētreſvt ſupra dictū eſt Operatio quidem oris eſt incidere cibum: et mittere ventri: vt melior ac velocior ſit eius digeſtio. Uene aūt accipiūt cibum a ventre: ⁊ ſunt quaſivaſa ſanguinis. Animal anuloſi corꝑis habet talē mēbrum ꝑ quod ſentit cibum intra os: ſicut: genus formicarum et alia multa teſtei corii. Hoꝝ quēdā hn̄t mēbrūillud extra: ſicut aculeum eiuſ: quia naturā mollis eſt ⁊vacua: et ꝑ ip̄m guſtat ac ſentit et attrahit cibū. vt patet in apibus et muſcis et ſimilibuſ. Elephas vtitur naſo loco manus in accipiēdo cibū et potum. Omne aīalrecti inteſtini valde guloſū eſt: quia cibus valde velociter egreditur: et ſic iteꝝ cito appetitur. Similiter ⁊ auimal habēs in inteſtino multā amplitudinem. Anīal autem guloſum ꝓpter nimium appetitū. ante maſticationem traiicit cibuꝫ. Oēs piſces ꝓpter diminutōeꝫ vſuscibi: eiiciunt ſuꝑfluitatem cibi crudam et indigeſtam. ⁊ob hoc valde ſūt guloſi. Animalia multos cibos comedentia: diuerſantur in coloribus. Modi nāqꝫ ciborumcauſe ſunt diuerſitatis coloꝝ. Quoniā ex diuerſo cibodiuerſa ſuꝑſſua fiunt: propter multitudinē aūt cibi fructus in arboribus: et fetus in aīalibus corrūpit̉. Quodlibet animaliū genus rem ſibi appropriatam diligit: etaliam odit. Omne aīal habens ſerram dentiū comeditcarnes. Aſinus comedit ſpinas: qn̄ molles ſunt. Porcus vero comedit ſerpētes. Item porcus plus omībusaīalibus comedit radices. In his velociter impinguat̉Lupi non comedunt niſi carnes p̄ter medicinā aliquāqua accipiūt infirmātes: ⁊ vomitāt: ac ſanātur. Comedit aūt lupus ſine maſticatōne: et vna die quod ad treſſufficit. Cabonetia lupus eſt comatuſ vt leo: cadaueravero de ſepulcris extrahit: et comedit. Paſſer et auicule multe ſimiles paſcūtur vermibꝰ: Formica cibū reponit. Apes quoqꝫ cōmedunt mel in tempore neceſſitatis: et delectātur aquis claris currētibꝰ. Piſces pullisſuis cibātur: tꝑe pullificatōnis. Uacce diligunt bibereaquam claram. Equi vero turbidā. Ques impīguāturpotu Aues vncoꝝ vnguiū n̄ potāt niſi pauce et parum¶ Ex libro da naturis reꝝ. Omne animal dentes hn̄sſerrales haurit aquam lingua. Animalia dentes equales habentia ſugēdo trahūt aquā in ventrem. Cauſa

vero cur aues vncoꝝ vnguium nō bibunt aquā. hec ē:qꝛ carnes comedūt que magis humide ſunt: ꝙͣ cibi aliarum auiū. Omne anīal vorans cibos: vt leo. vel lupusmacilēti corꝑis eſt: qm̄ vbi nō eſt ciboꝝ maſticatio: male trāſeunt in naturam Omnes beſtie grauiores frugeveſcuntur: agiliores aūt carne ¶ Pliniꝰ li. viii. Inſatiabilia vero ſunt animalia ⁊ quibuſ a ventre protinus inteſtino cibi tranſeūt: vt lupi: cerui: et inter aues mergi.II.¶ De diuerſitate paſtus animalium.Plinius libro decimoEnenis capree ⁊ cōturnices pingueſcunt placidiſſima animalia. Serpentes aūt ouis. Spectanda qͥdem draconū arte: aut enī ſolida hauriunt. ſi iam fauces capiunt: que deinde in ſemet cōuoluti frangūt intus: et ita putamina extuſſiunt alias excutiūt. Aut ſi tenerior eſt ⁊ catuli adhuc etas: orbe apprehenſa ſpira ita ſenſim vehemēterqꝫ p̄ſtringunt. vtamputata ꝑte ceu ferro: reliquam que cōplexū teneturſorbeāt. Simili mō auibus deuoratis ſolidis ꝯtentiōeplurima et cetera oua reuomunt. Scorpiones terrā viuunt. Serpentes cum occaſio eſt: vinuꝫ precipue appetunt: cum alioquin exiguo indigeat potū. Eedem minimo et pene nullo cibo cuꝫ adſeruātur incluſe: ſicut arane i quoqꝫ: alioquin ſuctu viuētes. Nulluꝫ interit̓ fameaut ſiti venenatum. Nam neqꝫ caloris vim habent. neqꝫ ſanguinis: nec ſudoris: que auiditatem naturali ſaleaugent. In quo genere omnia magis exitialia: ſi ſuumgenus ederint: an̄ꝙͣ noceant. Condit in theſauros maxillarum cibum ſpongionum ⁊ fatiroꝝ genus: mox ind̓ſenſim ad mandendū manibus exprimit. Et quod formices in ānum ſolenne eſt: his in dies vel horas Unūanimal digitos hn̄tiū herba alitur lepus: ſed ⁊ fruge.Solidipedes ⁊ biſulci ſues omī cibatū ⁊ radicibꝰ. Solidipedum volūtatio ꝓpria. Serratoꝝ dentiū carniuora ſunt oīa. vrſi ⁊ fruge: fronde vindemia: pomis viuūt⁊ apibus: cancriſ etiā ⁊ formicis. Lupi etiā terrā in fame: pecus potu pingueſcit. Ideo ſal ipſis aptiſſimum.Ruminant preter iam dicta ſilueſtriū cerui: cum a nobis alūtur. Omīa aūt iacentia potiꝰ ꝙͣ ſtātiā: ⁊ hyememagis ꝙͣ eſtate ſeptenis fere mēſibꝰ In potū aūt quibꝰſerrati dentes labūt. Et mures hi vulgares ꝙͣuis ex alio genere ſunt. Quibus ꝯtinui dentes ſorbēt. vt equiboues. Neutꝝ vrſi ſed aquam quoqꝫ morſu vorāt. Inaffrica maior pars feraꝝ eſtate nō bibūt inopia imbrium. Quā ob cauſam capti mures libici: ſi biberīt moriuntur. Aīalium quoqꝫ alia alios ſapores appetūt. aliadentibus predātur. alia vnguibus. alia altitudine ruūtalia acumine excauāt. alia roſtri aducitate capiūt. aliaſugunt: alia lambūt ſorbent: mādunt: vorāt: nec minorvarietas in peduꝫ miniſterio: vt rapiāt: detrahāt. teneant: premāt: pēdeāt: tellurem ſcabere nō ceſſent. ¶ Idēin libro xi. Apri ſunt in pamphilia ⁊ cilicie montuoſiaSalamandra ab his deuorata: qui ederint morriūtur:nec intellectꝰ vllus in odore vel ſapore. Ueſpe ſerpēteſauide veſcūtur: quo alimēto mortiferos ictus faciunt.Teofraſtus ꝓdit boues quoqꝫ ꝑiſci veſci: ſed nō niſi viuente. Hominū cibus vtiliſſimꝰ ſimplex. Aceruatio ſaporum peſtifera: et condimēta pernicioſiora. Difficulter āt perficiunt̉ oīa in cibis acria: nimia: ⁊ auide hauſta: ⁊ eſtate ꝙͣ hieme difficiliꝰ: ⁊ in ſenecta ꝙͣ in iuuētaUomitōes homī ad hec in remediū excogitate: frigidiora faciūt corpora. Inimice oculis maxime aut dētibꝰSomno ꝯcoquere corpulētie ꝙͣ firmitati vtiliuſ. Ideoadlethas ābulatione malunt cibos perficere. Peruigilio quidem precipue vincuntur cibi.¶ III.¶ De animalibus ruminantibus ¶ Areſto.