LiberUiceſimuſtercius

Merito ergo tabida eſt anīa iumentoꝝ. Eſt ergo ſanguis humiditas naturalis ſemꝑ remanens in habentibꝰſanguinē. Et non eſt ſanguis vitalis: niſi in venis ⁊ incorde. Guſtus eius eſt dulcis: et color eius rubeus: niſiſit corruptus. Omne aīal habens ſanguinē hēt cerebꝝdormit: et vigilat. ⁊ ambulat ¶ Auicenna in ii. canōeSanguis quorūdam animaliuꝫ medicinalis eſt: vt ſanguis equi: thauri: cameli: aſini: hirci: capre: agni: ceruicani: leporis: lacerti: teſtudinis: rane Auium quoqꝫ vtcolumbe: turturis: bubonis: veſpertilionis. Et etiamſanguis menſtruus mulieris. Oportet autem vt ſanguis qui adminiſtratur in medicinis ex animalibꝰ ſanisaſſumptꝰ ſit: in cuius colore non dominet̉ humor neqꝫputrēdo.¶ LXVI¶ De diuerſitate ſanguinis in animalibusAreſtotiles vbi ſupraN ſanguine nempe ſunt differentie. Quidamenim ſubtilior eſt: quidaꝫ ſpiſſior. quidam mundior: quidam turbidior: quidam frigidior: qͥdācalidior. Sanguis ſpiſſus pluris cibi ē corpori: et minoris ſenſus. Mūdus vero maioris eſt ſenſuset cōuenientior intellectui ac frigidior. Similiter ⁊ ſāguis qui eſt in membris ſuꝑioribus: diuerſatur ab eoqui eſt in inferioribus ſecundum has differentias: propter hoc apes ⁊ huiuſmodi animalia maioris intelligētie ſunt habentibus ſanguinem. Meliora quoqꝫ ſuntanīalia ſanguinē habentia ſubtilem: mūdum: calidū qꝛcōuenientiora ſunt in ſapientia et audacia et ſimilibuſMembra quoqꝫ ſuperiora diuerſant̉ ab inferioribusſcd̓m iſtam differentiam. Et membra maris a mēbrisfemine: Et membra dextre ptis a ſiniſtra. Neceſſar iūaūt eſt: vt cibetur om̄e qd̓ creſcit. Itaqꝫ vene accipiuntcibum a ventre: ⁊ ſunt quaſi vaſa ſanguinis. Et qͣndonō cibatur animal ſanguine vl̓ eo quod ꝯuenit ſanguini: macilentum erit: et male diſpoſitōis. Quando verocibat̉ bene creſcit: et eſt bone diſpoſitionis: et ſiquideꝫfuerit cibus ille clarus ac bonus: erit corpus ſanū. Sivero malus infirmum ¶ Pliniꝰ li. xi. Sanguis quibꝰmultus et pinguis iracūdia. Maribꝰ ꝙͣ feminis nigrior eſt. Et in iuuenta magis ꝙͣ ſenio. ⁊ inferiore partepinguior: magna ⁊ in eo vtilitatis portio. Emiſſus ſpiritum trahit ſecum: tractum tamē non ſentit. Aīaliumfortiora quibus ſanguis craſſior Sapientiora ſūt qͥbꝰtenuior. Timidiora quibus minimꝰ: at quibus nullushebētia Tauroruꝫ ſanguīs celerrime coit atꝫ dureſcitideo peſtifer: potu maxime. Aproꝝ ac ceruoruꝫ caprarumqꝫ et bubalorum omniū nō ſpiſſatur. Pinguiſſimꝰaſinis homini tenuiſſimus: his quibus plus ꝙ quāterni pedes nullus. Obeſis minus copioſus: quoniā abſumitur pingui: ꝓfluuiuꝫ eius vni fit: in naribus hominiAlijs nare altera. Alijs vtrāqꝫ. Quibuſdaꝫ per inferna. Multis per ora ſtatuto temꝑe. Hoſtie ſiquidē abūdantiorem fundūt: ſi prius biberint. Que animaliumcertis temꝑibus latent: tunc ſanguinē non habent: preter exiguas admodum circa corda guttas miro operenature. Sicut et in homine ius eius ad minima momēta mutatur: nō modo tātū in ore materia ſuffuſa: veꝝad ſingulos animi habitus: pudore: ira: metu: palloribus plurimis modis. item roboris. alius enim ire. et alius verecundie. Nā in mētu refugere. ⁊ nuſqͣ eſſe certum eſt. Multiſqꝫ non tranſfluere trāſfoſſis: qd̓ homītantum euenit. morbi etiam omēs. morſqꝫ ſanguinemabſumunt. ¶ Actor Hec de ſingulis ꝑtibus vel membris animaliū ſimilibus ac diſſimilibꝰ breuiter diximꝰNunc de ceteris animalia ꝯſequentibus. id eſt alimentis eoꝝ ac ſenſibus ⁊ mōtibus ac generatōibus et ſuꝑfluitatibus ſubiungamus.

¶ Continentia libri viceſimitercii.Iceſimuſtercius liber agit de nutrimento animalium et motu. etgeneratione et humiditatibuſ eorum. et habet liber iſte lxviii. capitula. vt ſequi videris.Ecibo et potu animaliumDe diuerſitate paſtus animaliū iiDe animalibus ruminātibus iii.De eodemDe vocibus animalium iiii.De varietate vocū in diuerſis generibꝰ aīaliū vi.De ſenſibus animaliumDe proprietate tactus et viſusIviii.De tribus reliquis ſenſibusDe vi animalium motiuax.De ſomno ⁊ vigilia.De diuerſis cauſis ſomnixii.Adhuc de eodemxiii.Utruꝫ in omnibus animalibꝰ ſit cauſa ſomni euaporatio nutrimentixiiii.Ꝙ animalia quedam impinguantur ſomno etiam ceſſante alimento illorumxv.De ſomniis animaliumxvi.De ingeniis et affectionibus animalium. xvii.De appetitu ⁊ motu ad inuicemxviii.De naturali pietate aīaliū in ꝯcordia ad inuiceꝫ xix.De naturali concordia quorundam animalium et pūgna ad inuicemDe armis qͥbus vtunt̉ ad pugnā vl̓ tuitionem xxi.De eodemxxii.De mōtibus mēbroꝝ ⁊ extremitatibus aīaliū xxiii.De ſexu animaliumxxiiii.De animalibus caſtratis.xxv.De generationibus animaliū xxvi.Adhuc de eodemxxvii.De coitu animaliumxxviii.De diuerſis temporibus coeundixxixDe luxuria et continentia animalium xxx.De fecunditate ⁊ ſterilitate eorumxxxiDe eodemxxxii.xxxiii.De temporibus impregnationis eorumDe differentia mulieris pregnantis a feminis alioruꝫanimaliumxxxiiii.De tranſfuſione ſeminis in p̄ꝑatōe embrionis xxxv.De impreſſione formaꝝ viſaꝝ in cōceptuxxxvi.De diſtinctione ſexus in embrionexxxvii.De eodemxxxviii.De formatione membrorum animalis xxxix.De eodemDe monſtruoſis fetibus animaliumDe eodemxlii.De animalibus bigeneribusxliii.De narurali partu animaliumxliiii.De eodemxlv.De cremento animalium et etatexlvi.De ſuperfluis humiditatibus animalium xlvii.De ſudorexlviiDe lacrima et ſaliuaxlix.De vrinaDe ſtercore ac ſterquilinio li.De ſpermateDe menſtruoliii.De lacteliiii.De lactis originelv.De multiplici lactis diuerſitateDe lacte meliori eligendolvii.De lacte malo et venenoſolviii.De coagulatione lactislix.