LiberUiceſimuſſecūdus

Olor capillorum ac pilorum in animalibus eſtſecundum colorem cutis. in homine vero nonNam quidam habent corium album valde: etpilos nigros vald̓. hꝰ cauſa eſt. quia cutis hominis valde tenuis eſt pluſꝙͣ aliorum animalium reſpectu corporis: ⁊ ideo pilos mutare nō poteſt ſed color cutis alterari poteſt in nigredinem ex ſole ⁊ ventis. In ceteris aūtanimalibꝰ cutis habet virtutē: quaſi terre propter ſpiſſitudinem ſuam. ⁊ ob hoc alterant̉ pili cum alterationecutis Color tamen capilloꝝ non diuerſatur in homine:preterꝙͣ albedo que accidit eis nō ſolū in ſenectute: qd̓fit naturaliter abſqꝫ cutis albificatōne. ſed etiā aliquādo ex infirmitate: et tunc albeſcūt cum albedine corit.quoniā infirmitas illa ī cute eſt: et ideo cum albeſcit cutis: neceſſario albeſcunt et pili. Canicies aūt naturaliseſt ꝓpter debilitateꝫ caloris: qui exit a corꝑe. et abūdātiam frigoris. Naꝫ ſenectus infrigidat et deſiccat corpus: vapor aūt vel cibꝰ terreſtris eſt: qui in pilis quādonon bene digeritur putreſcit ex calore aeris cōtinentiſet ex illo generāt̉ cani. Om̄is eniꝫ putrefactio eſt ex calore non naturali ſed accidentali: et hoc accidit aqueet terre ⁊ omnibus corꝑibus et ſimilibus. Cauſa veroalbedinis caluoꝝ eſt: quia in omni vapore terreſtri: eſtvirtuſ aeris groſſi: ⁊ ſi congelatur vapor erit ex eo glacies vel canicies. ſi vero putrefiat erit corrugatō propter hoc erunt illa duo accidentia in manifeſto corporiſcorrugatio ſcꝫ et canicies In infirmitatibꝰ auteꝫ eſt canicies: quia calor debilitatur in decoctione cibi. Cibꝰeniꝫ ad quodlibet mēbꝝ corꝑis ꝑuenit: ⁊ digeritur excalore naturali qui eſt in eo. Cum ergo debilitatur illecalor corrumpitur cibus: et tunc membro accidit occaſio vel infirmitas: et inde caneſcunt pili. Cum ergo redit ſanitas reuertitur virtus. et pili nigreſcunt. Un̄ recte poteſt appellari infirmitaſs talis ſenectus accidentalis: ſenectus vero infirmitas eſt naturalis Pili tēporūprius caneſcūt: poſterius enim capitis vacuū eſt ab humiditate: quia non eſt in eo cerebꝝ. In parte vero ſincipitis eſt ml̓tus humor: nec cito putreſcit. Tempora vero ſunt inter illa duo accidentia. quia nō eſt in eis modicus humor ita ꝙ digeratur: neqꝫ multus ita vt nonputreſcat: propterea eoꝝ pili ante alios albeſcūt. Cauſa vero priuatōis caniciei in ceteris aīalibꝰ: eſt ſecūdūcauſam caluiciei qua diximus quia cerebꝝ eoꝝ eſt modicum humidū: ⁊ ob hͦ nō debilitatur calor in eiꝰ decoctione Equi inter alia animalia caneſcūt: ꝓpter tenuitatem oſſiuꝫ capitis. Unde ꝑcuſſio que cadit ſuꝑ illa oſſamortalis eſt: et maxime que cadit in tꝑibus. Pili ruficitius albeſcunt ꝙͣ nigri: quia ruffitas ⁊ albedo ſunt qͣſi infirmitates accidentes pilis: ⁊ om̄e quod debilitat̉ex animalibus cito caneſcit. Fingūt aūt quidā: ꝙ grues quando ſeneſcunt nigreſcunt: huius mutatōnis cauſa eſt: quia natura plume eaꝝ alba quidem eſt ⁊ quādoſeneſcunt: in earū pluma multiplicat̉ humor: ac cito putreſcit. Signum vero ꝙ canicies ſit quidam modꝰ putrefactionis: et non ſiccitas. vt quidam dicūt. eſt: qꝛ pili cooperti caneſcūt cito. Coopertoriū nanqꝫ prohibetvētum vel expiratōnem: euentatio vero eiicit putrefactōꝫ: ⁊ forte exibūt pili albi a radice: ac nigri ī extremitate. Forte vero albeſcunt extremitateſ illoꝝ: quia paucus eſt ibi calor Pili albi in corporibus ceteroꝝ aīaliūab homine naturaliter ſunt: et non ex infirmitate.¶ LI¶ De cauſis diuerſitatis colorum in pilisIuerſitas coloruꝫ duplex eſt: aliquādo ex totoIgenere: ſicut in pauone et in leone: quia coloromniuꝫ leonum vnus. Quandoqꝫ vero nō extoto genere: ſed quidam diuerſi coloris ſunt: ſicut accidit capris: vaccis: et colūbis. Et animalia quidē multorum colorū mutantur ſcd̓m colores pluſꝙͣ vnum co

lorem habentia qꝛ color mixtus eſt ex vtroqꝫ: et hoc eſtex toto genere: quia ſcꝫ in natura eſt: vt non vnū tantūcolorem recipiat: ſed diuerſos quia natura velocis eſtmotus in tranſferendo ſcilicꝫ eos in alios Genus aūtaīaliū vniꝰ coloris eſt econtra: quia non mutant colorēniſi propter infirmitatē et hoc raro. Iam enim aparuitcubeg: id eſt perdix albus ⁊ niſus: ⁊ paſſeres albi: ⁊ coruus: ſed non accidit hoc a tempore generationis. Alteratio quidem animalium que ſunt naturaliter multorūcolorum: multotiens accidit propter diuerſitatē aquārum. nam aque calide faciunt pilos albos: et frigidenigros: ſicut accidit etiā arborum generibus. Et huiꝰcauſa eſt: quoniam in aquis calidis eſt ſpiritus pluſꝙͣaqua: et cum aqua clarefit efficitur albedo ex ea: ſicutaccidit ſpume In atādaria ſunt duo flumina: quorumvnū facit colores agnoꝝ nigros: aliud albos. Fluuiuſaūt qui vocatur aſchamidaros facit rubeos. Coloresitaqꝫ pilorū diuerſātur propter infirmitates: ⁊ ſecūdūetates ⁊ ſecūdū naturā. Et albedo qͥdē qn̄qꝫ accidit excalore nat̉ali: qn̄qꝫ accidētali. Fit em̄ ex vaporali calore retēto in oībus mēbris. Ideoqꝫ calor eiꝰ qd̓ eſt ſubventre animalis non attributi vni colori magis albuseſt ꝙͣ alterius: ꝓpter ml̓titudinē caloris in illo loco. Caro etiā eiꝰ ſaporoſior eſt: ꝓpter eandem cauſam. Digeſtio enim que non eſt niſi ex calore: carneꝫ facit ſaporoſam. Et iſta etiaꝫ eſt cauſa animaliſ attributi vni colori ſcꝫ albi vel nigri. Nam calor ⁊ frigus ſunt cauſa nature cutis ⁊ pilorū. In quolibꝫ enim mēbro calor ē eiꝓprius. Item quēdā auiū agreſtiū quadrupēdū genera mutāt colores ſecūduꝫ tempoꝝ mutatōes: ſicut hominibus accidit alteratio ſecundū etates. Naꝫ diuerſitas tempoꝝ fortior eſt diuerſitate etatum. Itē aīaliacomedētia multa genera ciboꝝ: diuerſi coloris ſunt inmaiori ꝑte: propter hec apum color vnꝰ eſt. Color aūtveſparuꝫ rubeaꝝ ⁊ citrinarum diuerſus. Recte nāqꝫdiuerſa ſuꝑflua generantur ex diuerſo cibo: et ex illisſuꝑfluis generātur cutis et pili cortex ⁊ pluma.¶ III¶ De cute.Utis ē in quibuſdā aīalibꝰ tenuiſ: ⁊ in qͥbuſdāgroſſa: in quibuſdā dura: et in quibuſdā ſpiſſaCuiꝰ diuerſitatis cauſa: diuerſitas humoꝝ eſt. humorem̄ aliqn̄ aquoſus eſt aliqn̄ groſſus. Et humor quideꝫqui ē in manifeſto corꝑis qn̄ diſſoluitur in vaporē. reſiduum durū ac membranale efficitur. Ex cute vero piligenerantur: quando diſſoluitur humor qͥ in ea eſt: et eſficitur vapor ꝓpter hoc ex cute groſſa: generātur groſſi pili: tenues ex tenui: ſicut iam ſupͣdictū eſt. Quedamtamen animalia groſſe cutis ſunt graciliſpili: propterſtricturā viarum ſiue gracilitateꝫ: quam neceſſario ſequitur gracilitas piloruꝫ. Ideo pili ouium talis ſuntdiſpoſitōis. Frigus aūt vt dictum eſt corpus non tantum indurat: ſꝫ etiā inſpiſſat: calor vero rarificat. Obhoc aīaliuꝫ cutis groſſior ē et durior apud ſenectutem:propter diminutōem caloris: et tranſitum humoriſ cūcalore. Item in aīalibꝰ color pilorum eſt ſcd̓m coloremcutis: In homīe vero non ratōe ſupradicta. homo ſolꝰrecipit tit illatiōeꝫ caloris: qꝛ coriū eiꝰ eſt valde tenueIn corꝑibꝰ aūt ſenū cutis rugoſa ē Apri coria ſua indurāt aſſidua fricatōe ad arbores: qn̄ pugnare volūt.Piſcium ac ſerpentium quidam habent corium lene.quidam ſquamoſum: quidam aſperum: quidā ſpinoſū.Serpens aūt eiicit ſenectutem per excoriatōnem coritEſt auis que non cubat oua: ſed inuoluit eā corio leporis aut vulpis: donec frangantur. Auium palpebremembranales ſunt. ale quoqꝫ veſꝑtilionuꝫ. Auibꝰ natantibus poſuit natura corium inter digitos: cet̓is autem non. Camelus etiam in fiſſura pedum habet ſimile corium. ¶ Plinius li. xi. Boum coriis glutinum ex