LiberUiceſimuſſecūdus

quia natura ſanguinis diuiſa eſt in duo. Melius auteꝫeſt vt ſint tres ventres quatinus ſit vnum principiumcōmune: et eſt medium ſingulare. In ventribus quideꝫqui ſunt in parte dextra: ſanguis eſt multum calidus:ob hoc dextra pars calidior eſt ꝙͣ ſiniſtra: et ſanguis inſiniſtra minor eſt atqꝫ frigidior. Habent autem ventriculi ſangninem temperatū in quantitate ⁊ qualitateet eſt valde humidus. et ita debet eſſe in mēbro in quoeſt prima virtus. In cordibus autem debet eſſe diuiſioque aſſimilatur ſuture. In cordibus equi et vacce ſuntoſſa: eſt et in corde cerui.¶ XK. 11C.Item de eodemOrda diuerſantur in magnitudine et paruitate. mollicie et duricie. Corda nanqꝫ animaliūhabentium ſenſum mollia ſūt: carentium veroſenſu dura. Item animal magni cordis timidum eſt: vtaſinus: ceruuſ: lepus: mulus. Sicut enim paruus igniſin domibus magnis minuſ calefacit: ꝙͣ in paruis. ſic calor paruus in corde magno non poteſt ip̄m implere. qꝛdilatatur. ⁊ ob hoc efficitur ſanguis frigidior. propterhoc etiam non erit pingue animal magnoꝝ ventriculorum: nec animal magnaꝝ venaꝝ. ſed econtrario potiꝰUnimal autem habens cor mediocre: magis eſt audaxItem cor inter omnia membra interiora non poteſt dolorem pati: nec infirmitatem fortem. Quādo nāqꝫ corrumpitur principium: in nullo adiuuātur membra reſidua. et huius ſignum eſt: quia in corde mortui naturāliter nunꝙͣ apparet infirmitas: ſicut apparꝫ in alijs mēbris interioribus vt in renibꝰ lapides: aut vulnera autapoſtemata: ſimiliter in epate vel pulmonē. Omnes ergo occaſiones que accidunt animalibꝰ: nō apparent ineo. Cor et cerebrum indigent cuſtodia: quoniam in eiseſt precipue virtus vite. Principium autem vite ⁊ omnis ſenſus a corde eſt. Accipiter corda comedit auiumquas capit ¶ Plinius vbi ſupra. Cor animalibꝰ alijseſt in medio pectore. homini tantum infra leuaꝫ papillam turbinato mucrone in priora eminens. Piſcibꝰ ſoluꝫ ados ſpectat. hoc primū naſcentibꝰ formari in vtero tradunt. Deinde cerebꝝ. ſicut tardiſſime oculos: ſꝫhos primum mori: cor nouiſſime. hinc precipuꝰ calor.Palpitat certe ⁊ quaſi alteꝝ mouetur. Inter animaliamolli firmoqꝫ opertum membrane inuolucro: munituꝫcoſtaꝝ et pectoris muro: vt pateat precipuū vite cauſāeſſe et origineꝫ Prima domicilia intra ſe animo et ſāguini prebet ſinuoſo ſpecū. et in magnis animalibus triplici. In nullo n̄ gemīo. Ibi mens habitat. Ex hoc fonte due grandes vene in priora et terga diſcurrunt: ſparſaſqꝫ ramoꝝ ſerie per alias minores omnibꝰ membrisvitalem ſanguinem rigāt Solum hoc viſceruꝫ vitiis n̄maceratur: nec ſupplicia vite trahit Leſumqꝫ mortemillico affert. Ceteris corruptis vitalitas in corde durat. Bruta exiſtimātur animaliū qͥbus durū riget. Audacia quibus paruuꝫ eſt: pauida quibuſdā pregrandeMaximum autem eſt ꝓportōne muribus: et lepori: acceruo. pāthere: muſtelis. hyenis et omnibꝰ timidis autꝓpter mētū maleficis. In paphalagonia bina ꝑdicibꝰcorda in equoruꝫ corde ⁊ boū oſſa reperiunt̉ interdumauguria. Id per ſingulos annos in hoīe ad binas drachmas ponderis ad quīquageſimū̄ annum accedere:Ab eo detrahi tantundem: et ideo nō viuere homineꝫvltra centeſimum annum defectu cordis egiptii exiſtimant: quibus mos eſt cadauera ſeruare medicata. hitto corde gigni quoſdaꝫ homines ꝓdunt: nec alios eſſefortiores induſtria: ſicut ariſtomenem meſſenium qͥ tricentos occidit lacedomonios. Ipſe aūt cōuulneratuset captus ſemel ꝑ cauerna latomīaꝝ euaſit anguſtias:vulpium aditus ſequutus: Iteruꝫ captus ſopitis cuſtodibus ſomno ad ignem euolutus. lora cum corpore exuſſit. Tercio capto lacedomonii pectus diſſecuere cau

ſa videndi. Hirſutūqꝫ cor repertū eſt: negat̉ poſſe cremari cor in his qui cardiaco morbo obierunt negaturet veneno interēptis ¶ Iſaac vbi ſupra. Cor dure ſubſtantie eſt tardeqꝫ de ſtomacho eiicitur ſed tn̄ cū benedigeritur multum et bonum dat corpori nutrimentuꝫXXVIII.¶ De pulmone.Areſtotiles.Ulmo eſt inſtrumentū anhelitus: et prīcipiuꝫmotus eius eſt in corde. Ipſe eſt p̄paratus adamplitudinē in introitu aeris ꝓpter molliciemet vacuitatem ⁊ ꝯcauitatem ⁊ magnitudinē ſui corꝑisCunqꝫ inflatur intrat aer: et cum ꝯſtringitur exit aerQuia vero pulmo ꝯueniens eſt pulſui cordis non īflatur: eleuat̉ multū. Pulſus auteꝫ cordis non accidit precipue niſi in homīe: quoniā homo ſperat ⁊ timet Aīalambulans habet pulmonē: qm̄ indiget infrigidatione.Et aīal hn̄s ſanguinem eo magis īdiget: quia maiorēhabet calorem. Animal vero carens ſanguine: ſufficitei de infrigidatōne ſpiritꝰ naturalis: qui eſt in eo. Sāguis qui eſt in pulmone non eſt fixus: ſed ille qui eſt incorde fixus eſt. Omnia animalia anhelantia pulmonēhabent. Anhelāt autē om̄ia ambulantia et etiā quedāaquoſa: ſicut delphi. et om̄es lupini marini magnoruꝫcorpoꝝ: quoniā attrahūt aerem. Mult a quoqꝫ aīaliaꝯmuniſ nature ſunt aquoſa ſcꝫ ⁊ ſilueſtria: et anhelitꝰ ēcōplementū vite illoꝝ. Animal generans habꝫ pulmonem magnū multiqꝫ ſanguinis: ꝓpter calorem naturePulmo vero aīalis ouantis eſt ꝑuus et ſiccus. Aueshabent pulmonē modicū concauū ſpume ſimileꝫ. huiōiergo animalia non multū ſitiunt: et abſtinent a potū lōgo tempore ꝓpter paucitatē caloris. Infrigidant̉ enīex motu pulmoīs. quia motꝰ eius adducit multū aerisIn animalibꝰ generantibus animal pulmo diuiſus eſtin duo: ꝓpter hoc putant multi ꝙ habeant duos pulmones. ¶ Pliniꝰ vbi sͣ. Sub corde eſt pulmo ſpirandiofficiū attrahens: et reddens animā. Idcirco ſpongioſus ac fiſtulis inanibꝰ cauuſ. pauca eum hn̄t aquatiliaac cetera oua ꝑientia exiguū: ſpūmoſū: nec ſanguineū:ideo non ſitiunt. Eadem eſt cauſa quare ſub aqua diurane et phoce vrinētur. Teſtudo quoqꝫ ꝙͣuis p̄grandēet ſub toto tegum̄to habeat: ſine ſanguine tn̄ habet.Quanto minor hic corꝑibus: tanto velocitas maior.Cameleoni portione maximus: et nichil aliud intus.Auicenna. Pulmonis nutrimentū paruū eſt: declināsad flegmaticū. In ipſo eſt ꝯſtrictio ventris et eſt eiusdigeſtio facilis. ſunt aūt pulmones medicīales: ut arietis: vulpis: ⁊ leporiſ ¶ Iſaac̓ vbi sͣ. Pulmo facilis ē digeſtionis: et velociter de ſtomacho eiicitur ꝓpter leuitatem et raritatem ſubſtantie. ꝓinde ceteris membrisminꝰ generat nutrimentū: flegmatico ꝑtinet humori.XXIX.¶ De epate. ¶ Areſtotiles.libus habentibꝰ ſanguinē et eſt ad decoquēdūPar eſt principale membrū in om̄ibus anima⁊ digerendū. Epar enim et ſplen poſſunt decōquere cibum: quia ſunt de ſanguine: ⁊ habent caloremmultū. Eſt autem opinio: ꝙ ſplen ſit ep̄ar impurū. Inanimali vero carente ſplene: vel hn̄te ſplenē valde ꝑuūquaſi punctū: inuenit̉ epar in duo diuiſū: ⁊ maior parseſt in dextra: minor in ſiniſtra. Et quia ſitus epatis eſtin dextra. Situs ſplenis erit in ſiniſtra. Quoꝝ naturaepatis ſana: eius fel modicū eſt. Epar homīs ſimile eſtepati tauri ¶ Auicenna. Epar ē tardi īceſſus in venisniſi ep̄ar ānatis pinguis. humor ab epatibus generatus groſſus eſt: et ſanius ex eis eſt ep̄ar anatis ⁊ galnarū pinguiū. ¶ Idē. Preter hoc autē ſunt et alia q̄dāepata medicinalia: ut ep̄ar capre: ⁊ canis etiam rabioli¶ Iſaac vbi sͣ. Epar omnibꝰ membris groſſius eſt etdurius ad digerendū. ſanguineꝫ tamen generat laud.