LiberUiceſimuſſecūdus

intelligitur dentiuꝫ brochitate: ſuꝑcilioꝝ canicie: ⁊ circa ea lacunis. cū fere. xvi. ānoꝝ exiſtimatur. Hominūdentibus quoddam ineſt virus: nam ⁊ ſpeculi nitoreꝫex diuerſo nudati hebetant: ⁊ colūbaꝝ fetꝰ implumesnecant Reliqua animalia que ſerratoſ habent: ſeuiſſima dentibus. ¶ Areſtotiles. Homo eiicit denteſ: ſedanteriores tantū: ⁊ nō molares. Equus quoqꝫ ⁊ mulꝰet aſinꝰ dentes eiiciūt. porcꝰ non eiicit omnīo. Canisvero non eiicit aliquem. donec egrediat̉ in loco ſuo ſimilis. Anīalia quoqꝫ agreſtia culmos eiiciunt: Namde anterioribꝰ dubitatur. Non autē cogniti ſūt canesiuuenes a ſenibus: niſi per dentes: qꝛ iuuenum albi ſūt⁊ acuti: ſenum nigri non acuti. Omne animal cuꝫ ꝓcedit in etate nigreſcunt dentes eiꝰ: preter equū cui ecōtrario albeſcunt. Elephas cum generatur apparēt dētes ſubito generati cum eo:dentes vero magni nō apparent̉: donec inueneſcat Bentes qui naſcūtur intragingiuā: non oriuntur in viris ⁊ mulieribus: niſi poſt.xx. annos. ⁊ forte in quibuſdā mulieribus poſt annoslxxx. et origo eoꝝ eſt cum magno dolore: maxīe quādointempeſtiue oriuntur ⁊cꝭ.¶ XXIIDe collo et gutture.Olli creatio propter anhelitum eſt. et proptercibum. In collo nāqꝫ ſunt trachea propter anhelitum. et yſophagus ꝑ quē intrat cibꝰ ad vētrē. Aīal ſi non habet collum: nō habebit pulmonem.Poteſt quidē eſſe ſitus ventris poſt ſituꝫ capitis ſꝫ n̄p̄t eē ſitus pulmōis poſt ſitū capitis. qꝛ inter ea debꝫeſſe canna. per quam diuidat̉ aer: per cōcauitateꝫ pulmonis. quoniā inſtrumentum anhelitus longum eſt.Iſophagus autem carnoſum eſt: et habꝫ extenſioneꝫad modū nerui: et ampliatur: vt ſit obediēs ad ītroitūcibi Canna vero et vena aſpera corpꝰ eſt cartilaginoſum: quia creatio eius non eſt ꝓpter anhelitum tantūſed etiā ꝓpter vocem Et vox dēt eē durā ⁊ lenis: venaaūt magna q̄ corā iſophago ē poſit a: magno expoſitaeſt nocumento: quia ſiquid in eā ex ciboº ceciderit eritcauſa ſtrangulationis et multe occaſionis. ꝓpter hocnatura poſuit ſuꝑ orificiuꝫ canne cooptorium: ſcilicetepiglotum Et eſt membrum ſuper radicem lingue: qd̓aperitur apud indigentiā anhelitꝰ ⁊ clauditur: vt nōcadat in eam cibus. Quod ſi neglexerit anīal et anhelauerit comedēdo et bibēdo: cadatqꝫ in cannā aliquidde cibo: accidit tuſſis et ſtrangl̓at io. fuit auteꝫ neceſſario locus cāne coram iſophago: quia membrū nobiliꝰet melius dignius eſt vt ſit in parte anteriori: et nō inpoſteriori: et ſimiliter in dextra n̄ ſiniſtra: et in ſuꝑiorinō ī inferiori: niſi ſit alia res nobilior ꝓhibenſ ipſū ibieſſe Cor āt poſitū ē in anteriori pectoris ⁊ in an̄rioricordis eſt omnis ſenſus et motus. Principiū vero vite et anhelitus per canna et pulmonem vadit ad anterius cordis: qd̓ auteꝫ intrat īſophaguꝫ: vadit ī uentrēOs colli leonū eſt cōtinuū: et nō eſt in eo anuloſitas.Serpentes nō habent collū diſtractum in maiori ꝑteAuium colli magnitudo: ſequit̉ magnitudineꝫ cruriūExcipiuntur autem natātes: habētes coriū inter digitos: In auibus piſcātibꝰ collū eſt ſicut arūdo: roſtruꝫſicut hamuſ. ¶ Ex li. de naturis reꝝ. Quibuſdā aīalibus longiora colla formauit deꝰ: vt equis camelis ⁊elephātibꝰ: et hoc vt ad vſum paſtionis extendāt. Cūem̄ altiora ſunt animalia: non poſſent aliter herbiſ minutiſſimis paſci. Animalia quoqꝫ ruminātia fere oīalōgum colluꝫ habent. Quibuſdā vero breuiorā deditet anguſtiora: vt leoni ac tigribus: quia non in terrampaſcendi gratia ceruicem et ora deflectunt ſed aut ceruum inuadūt: aut bouem: vel ouem decerpunt. ¶ Plinius vbi ſupͣ. Tonſille in homine ſunt in ſue glanduleQuod inter eas vue nomine vltimo dependet palatohominum tm̄ eſt. Sub ea minor linguā: Nulli oua ge

nerantium. O pera eius gemina duabus interpoſitafiſtulis Interior eaꝝ epigloſis appellatur arteria adpulmone atqꝫ cor pertinens. hanc operit in epulandoac voce illac meante: ne ſi potus cibus ve in alienumdee rrauerit tramite m: torqueat. altera exterior eſt: appellatur ſane gula: quā cibus atqꝫ potus deuoratur.Tendit hec ad ſtomachum: iſ ad ventrē. hanc ꝑ vicesoperit cum ſpūs tātuꝫ aut vox cōmeat: ne reſtagnatōintempeſtiua alui obſtrepat Ex cartilagine et carne arteria: gula neruo et carne conſtat. Ceruix nulli niſiquibꝰ vtrāqꝫ hec Ceteris collum quibꝰ tantum gulaſed quibus ceruix ē multis vertebratiſqꝫ orbiculatimoſſibus flexibilis ad circūſpectū articuloꝝ nodis iūgit̉Leoni tātū ⁊ lupo: ⁊ hiene: ſīgul̓ rectiſqꝫ oſſibꝰ rigensCetero ſpine adnectitur. ſpina lumbis oſſea: ſed teretiſtructura ꝑ media foramina a cerebro medulla deſcendente: Eandem ei eſſe naturam qua cerebro colligunt:quoniā pretenui eius membrana modo inciſa ſtatim expiratur. Quibus longa crura: his longa et colla. Itemaquaticis ꝙͣuis breuia crura habentibꝰ ſimili modo vncos vngnes. Guttur homini tantū ⁊ ſuibus iutumeſcitaquaꝝ q̄ potātur plerūqꝫ vitio. Sūmū gule fauces vocantur: poſtremū ſtomachus. Hoc nomine eſt ſub arteria iā carnoſa inanitaſ adnexā ſpine ad latitudīeꝫ ac lōgitudīeꝫ lagene mō fuſa. qͥbꝰ voceſ non ſunt: nec ſtomachus quideꝫ eſt. nec colla nec guttur: vt piſcibus: ⁊ oraventribus iūgūtur. Teſtudini marine arteria et ſtomachus denticulatus callo in modum rubi ad cōficiendoscibos decreſcētibꝰ crenis quidquid appropinquat ventri. Nouiſſima aſperitas vt ſcobina fabri. ¶ XXIII¶ De armis et pectoribus et coſtis ¶ Actor.Rmi iuxta. Iſidorū proprie ſunt quadrupēdūſicut humeri hominuꝫ. Sunt autem armi duoNanimali: quoꝝ dexter dicebatur in lege armusſeparationis quia in ſeparatōne membroꝝ hoſtie legelis primus ab ea ſeꝑabat̉: et tanꝙͣ ceteris membris dignior in partem ſacerdotum deputabatur Tradunt etiāquidam ꝙ formatio corporis animalis in vtero matrisab humero dextro inchoatur. hiis ateriores pedes animalium cum cruribus ſuis: ſicut humeris hominū manus cum brachiis innectuntur. ¶ Areſtotiles. Homoquia pluris eſt intellectus ſuꝑ animalia cetera: naturadedit ei manus: ſicut dantur fiſtule fiſtulatori: vt poſſit eis vti diuerſis modis: qꝛ cum ſit valde intelligens:multis indiget inſtrumētis. Itaqꝫ manus non eſt vnuinſtrumentum: ſed multa. cetera quidem animalia nōhabent niſi vnū modū vigoris: nec poſſunt alium habere vl̓ arma ſua mutare. homini vero manꝰ eſt ſicut vnguis et vngula: et lancea: gladius: et alia inſtrumēta. qꝛfacere poteſt omnia iſta. In animalibus autem naturapoſuit loco māuū pedes anteriores. Itaqꝫ animal multos digitos habens in pedibus: vtitur anterioribus: ſicut homo manibus quia pugnat cum eis: et eiicit a ſenocumentum. Animal aūt habens ſoleas facit hoc cūpoſterioribus: quia anteriores non ſunt ad hoc cōuenientes. Simia vtitur manibus ſicut pedibus ⁊ manibꝰquia compoſite ſunt ex manu et pede. Elephas naſovtitur loco manus in accipiendo cibum et potum: et hͦin omnibus in qͥbus indiget. etiaꝫ in eradicando arbores. Manus ſimſtra in hominibꝰ non eſt leuis motusnec pes ſiniſter in animalibꝰ: preterꝙͣ in elephante. ¶Plinius vbi ſupra. Pectus precordiis et vitalibus natura circūdedit homini tm̄ latū reliqͥs carinatū ¶ Areſtotiles Pectus eſt homini latuꝫ: in quadrupēdibꝰ hocautem eſſe non poteſt: propter extenſionem peduꝫ anteriorum: et propter ambulationem. Ideoqꝫ non habentmammillas in pectore. ſolus ergo homo pectꝰ hēbit latum. Cetera nanqꝫ animalia habent anguſtū. Pectushominis pauce carnis eſt. Aues aūt pectus carnoſum