LiberUiceſimuſſecūdus

Mandibule vero ſunt maxillarum partes: ſcꝫ a mādēdo dicte continent enim dentes. ¶ Areſtotiles. Omneanimal habens caudam piloſam: habet caput paruumet mādibulas magnas. Homo quidem ⁊ quadrupediamouent mandibulas ſuperius et inferius et in latus:quia mordent: maſticant: et ruminant. Aues autem etpiſces mouent ſuperius atqꝫ inferius: ſed non in latusquia non maſticant: ſed ſolum mordent Omne animalmouet inferiorē mādibulā preter cenchelia que mouētſuperiorem ¶ Plinius libro xi. Maxillas crocōdilustantum ſuperiores mouet. ¶ Areſtotiles. Dentes hētom̄e animal generās animal ſibi ſimile. Qualitas qͥdēet quātitas dentium hominis cōuenientes ſunt ad loquendum: et maxime anteriores. In qͥbuſdam aūt animalibus natura dentium eſt ad vtendum cibo. In quibuſdam ad vigorem contra nocumēta. Et quedā hn̄tdentes acutos: fortes: intrantes ſeſe in modum ſerre:vt non obtūdantur. Quedam vero duos culmos ꝓminentes: vt porci et hoꝝ modoꝝ vnus eſt ad vigorē aliꝰad pugnandum. Nullum animal habet vtrūqꝫ ſimulquia natura nichil agit ſuperflue. propter hoc non hn̄tporce culmos prominentes: nec mordent niſi per acuitatem dentium. Natura ſiquidem non dat membra vigori cōuenientia: niſi animalibꝰ indigētibus illis: vt aculeum: vngues: cornua: culmos prominentes: et ſimilia.Itaqꝫ non eſt aliquod animal quod habeat ſimul dentes acutos vel dentium culmos et cornu. Animalia qͦꝫcornuta ſuperius dentes non habēt. Animalia dentinacutorum habent oſ multe fiſſure. quia indigent eo advigorem. Et omne animal habens ſerram dentium comedit carnes. Et qm̄ animaliū maſculi fortiores ſūt ꝙͣfemine: forte predicta membra vigori ſcꝫ conuenient iaerunt in maſculis tantū. vl̓ in maſculis fortiora: ꝙͣ in feminis. Ob hoc mares ceruorum habent cornua: femīenō Inter cornua quoqꝫ thauroꝝ ⁊ vaccaꝝ diuerſitas ē⁊ in cornibus ouium ſimiliter Dentes piſciū acuti ſuntpreter ſcarum: quia propter humiditatem in ore cibuꝫdiu tenere non poſſunt. Sūt etiā incuruati: quia vigorilloꝝ in eis eſt Aues autem non habent dentes: ſed roſtra loco labiorum et dentium. Serpentiuꝫ dentes acuti ſunt: diuerſi: cōiuncti Ceruus ſenex dentes nō habetvel paruos habet In india legitur eſſe lupi genus hn̄stres acies dentium inferius et ſuperius. Eſt et animalquoddam: quod aperit os ⁊ intrantes auicule mundātdentes eius: cibātes ſe ſordibus eorum. Animalia maſculina plurium dētium. ſunt: ꝙͣ feminea. ſicut patet inhomībus: porcis: ⁊ capris. In alijs aūt non apparet. ⁊illa quidem que multoꝝ ſunt longe vite ſunt vt in pluribus. Que vero paucoꝝ ſeꝑatoꝝ: breuis vite. In animalibus que carent dentibus ſuperius coagulatur lac.lac vero dētes habentis in vtraqꝫ mādibula: nequaꝙͣ¶ XX.De dentium varietate ¶ Pliuius vbi sͣ.Entium tria ſunt genera: ſerrati: aut continuiaut exerti. Serrati pectināter coeūtes: ne ꝯtrario occurſu atterātur: vt ſerpentibꝰ: piſcibꝰ: canibus. Cōtinui vt homini equo. Exerti apro ypotamoelephāto. Continuoꝝ qui digerunt cibum lati ſunt etacuti: qui ꝯficiūt duplices. qͥ diſcrimināt eos canini appellantur. hii ſunt ē ſerratis longiſſimi. Continui: aut īvtraqꝫ parte oris ſunt: vt equo. aut ſuꝑiores primoresnon ſunt: vt bobus ouibuſqꝫ: que rumināt. Capre ſuperiores non ſunt: preter primores geminoſ. Nulli exertiſunt quibus ſerrati. Raro inſunt femine: ⁊ tamen ſinevſu. Itaqꝫ cum apri percutiant: femine ſues mordent.Nulli cui cornua: ſunt exerti: ſed omnes ſui cōcaui. Ceteris vero ſolidi. Piſciū omnibꝰ ſerrati. preter ſcarum:huic vni aquatiliū plani. Ceterūqꝫ ml̓tis eoꝝ in lingua

⁊ toto ore vt turba vulneꝝ molliant: que attritu ſubigere n̄ queūt Multis ⁊ in palato: atqꝫ etiā in cauda Preterea in os vergentes ne excidant cibi nullum habentibus retinendi aminiculū. Similes aſpidi et ſerpentibꝰſed duo in ſuperna parte dextra leuaqꝫ lōgiſſimi tenuifiſtula ꝑforati: vt ſcorpionū aculei venenum infundentes. Non aliud hoc eſſe: ꝙͣ ſerpentiū Et inde venis ſubſpina ad os ꝑuenire: et has per ventrē diligētiſſimi autores ſcribunt Quidam vnū eſſe eum: et quia ſit aduncus reſupinari cum momorderit Aliqͥ tunc decidere eūrurſuſqꝫ recreſcere facilem decuſſu: et ſine eo eſſe quostractari cernamus. Scorpionis caude ineſſe eum ⁊ pleriſqꝫ ternos Uippere dentes gingiuis conduntur heceadem pregnans veneno impreſſo: dentium repulſu: virus fundit in morſus Uolucrū nulli dentes. preter veſpertilionem. Camelus vna ex hiis que non ſunt cornigera. in ſuperiori maxilla priores non habet. Cornuahabentium nulli ſerrati ſunt. Et cochlee dentes habētindicio eſt a minimis earum deroſas vites At in marinis cruſtata et cartilaginea priores habere Iteꝫ Echinis quinos eſſe: vnde intelligi potuerit miror: Dentiuꝫvice acule i infectis. Simie denteſ vt homini. Elephanto intus ad mādendum quattuor: preterqꝫ eoſqui ꝓminent. Maſculis reflexi. feminis recti atqꝫ proni. Maſculus marinuſ qui balenam antecedit nulloſ habet. ſꝫꝓ hiis ſetis intus os hirtum et linguam etiā ac palatuTerreſtrium minutis quadrupēdibus primores binivtrinqꝫ longiſſimi. Ceteris cum ip̄is naſcunt̉: hominipoſtꝙͣ natus eſt. vii. menſe. ¶ Ex libro de naturis rerūOmne animal dentes habēs ſerraleſ haurit aquā lingua. Animalia dentes equales habentia ſugēdo trahūtaquā in ventrem. Animalia multoꝝ dentium longe vite ſunt in pluribus: paucoꝝ aūt breuis. Iteꝫ animaliaruminantia non habent dentes niſi ex vna parte: quianō erat neceſſe. Cum enim ruminant cum deliberatōemaſticant: et cibos tranſmittūt. Omnia vero animaliaque in aqua manent et dentata ſunt. cōſtipatos et acutos dentes habent: vt citius incidant et in ventreꝫ trāſmittant ne aquaꝝ ablutōne eſca eorum dētibus auferatur.¶ XXI.De eorum mutatione ¶ Plinius libro xi.Eliquiſ animaliū dēteſ ꝑpetui manēt: mutant̉homī. leoni: iumento cani ⁊ ruminātibus. ſedleoni et cani nō niſi canini appellati: lupi dexter caninus in magnis habetur opibus. Max illaresqui ſunt a caninis nullū animal mutat: homini nouiſſimi qui gemini vocātur: circiter viceſimū annū gignūtur: multis et octogeſimo. feminis quoqꝫ: ſed quibus iniuuenta nō fuere nati. decidere in ſenecta et mox renaſci certum eſt. zanclen ſamothracenum ciuem. cui renati eſſent poſt centum et quattuor ānos. Mucianus viſum a ſe prodidit. Maribus plures ꝙͣ feminis in hoīepecude capris ve. Timarchus. Nicodis filius papiiduos habuit ordines maxillariuꝫ. Frater eiꝰ nō mutauit primores: ideoqꝫ preteriuit. eſt exemplū dentes hoīī palato gigni: canini amiſſi caſu aliquo nunquam renaſcuntur Ceteris ſenecta rubeſcunt: equo tantum cādidiores fiunt. Etas veteranoruꝫ dentibus indicaturEquo ſunt dentes numero. xl. Amittit. xxx. menſe primores vtrinqꝫ binos. Sequenti anno totidē ꝓximos:cum ſubeunt dicti columellares. Quinto anno īcipiēte binos amittit: qui ſexto anno renaſcūtur. Et ſeptīoom̄es habet ⁊ renatos ⁊ immutabiles. Equo caſtratoprius non decidunt dētes Aſinorum genus. xxx. menſe ſimiliter amittit: deinde ſenis menſibus. Ꝙ ſi nonprius pepererint: ꝙͣ decidant poſtremi: ſterilitas certaBobus bis mutatur. Suibus decidūt nunꝙͣ. Abſūpta hac obſeruatōe ſenectꝰ ī equis ⁊ ceteris veteranis