LiberUiceſimuſſecūdus

angulis membrana obeunte. Colūbe et ſimilia vtraqꝫcōniuent. At quadrupedes que oua pariunt vt teſtudines: cōcrodili inferiori tantum ſine vlla nictatōe ꝓpterpreduros oculos. Extremum ambitū gene ſuperiorisantiqui cilium vocauere. vnde et ſupercilia. hoc vulnere aliquo deductum nō coaleſcit. In paucis hūani corporis membris. Infra oculos male homini tantū quaspriſci genaſ vocabant: duodecim tabulaꝝ interdicto radi a feminis eas vetātes. pudoris hec ſedes Ibi maxīerubor oſtenditur. Infra eas hylaritates: riſumqꝫ indicantes bucce. naſus altior eſt homini tantum: quē nouimores irriſione ſubdola dicauere. Non alij animaliuꝫnares eminent. Auibus: ſerpentibus: piſcibus: foramina tantum ad olofactus ſine naribꝰ ¶ Areſtotiles. Naſus eſt inſtrumentū ſenſus odoratus et anhelitus: ⁊ viaſternutatōnis. quādo multiplicatur in cerebro ventus:et exit ex inſperato: anhelitus vero qui eſt ex ore: p̄terneceſſitatem ē. et eſt fedus ⁊ inconueniens: quia per naturam exit niſi per nares. Naſus autem eſt boni ſenſuſet motus: ⁊ paries qui eſt in medio eius eſt ex cartilagine. Tranſitus vero anhelitꝰ et muſtilaginis eſt vacuꝰ:⁊ hͦ qͥdem inſtrumentū: ſcꝫ olofactus: dicitur naſus inanimalibus habentibꝰ duas voces longas In alijs autem diuiſum eſt prope maxillas. Naſus elephātis eſtmembrum lōgum et forte: molle ac flexibile: ꝑ quod adducit cibum ad os: et vtitur eo loco manuuꝫ in omnibꝰquibus indiget: etiam in eradicatione arborum. Et qn̄natat: eleuat illud addidamentū ſurſum ad attrahendūaera: leuerarii longi naſi: ſunt boni olofactus. Aues atet ſerpeutes et alia animalia ouātia ſanguinem hn̄tia:habent vias naͣſi non diuiſas: māifeſte prope os: ꝓpteranhelitum. Et poteſt dici ꝙ nō habent naſum: ſed tantum roſtra quaſi de natura oſſium in qͥbus ſunt vie olofactus. loco ergo naſi oris et dentium habent roſtrum:et propter cibum: et propter vigorem: ⁊ ꝓpter olofactūvel anhelitum. Cetera vero animalia anhelantia anhelant per cannas: aut per branchas Animal autem anuloſi corꝑis anhelat per telam parietis: ac ſentit odores¶ Iſaac. Nares frigide ſunt et ſicce. ſunt enim cartilaginoſe ideoqꝫ difficiles ad digerendum: ⁊ paruꝫ nutrimenti faciunt.¶ XVII.¶ De ore et labijs. ¶ Areſtotiles.Set partes que in eo ſunt: inſtrumenta ſunt ⁊ad vſum cibi cōuenientia quoniāquidem aīalquod cibatur: indiget inciſione cibi in partibꝰparuis: et hec inciſio non eſt cauſa digeſtionis cibi omnino: ſed velocioris digeſtionis Oꝑatio quidem oris ēmittere cibum ventri: qui digerit eum calore naturali.Os quo indigetur ad vigore eſt multe fiſſure: vt in lupis ac ceteris venatibus et rapacibus piſcibus: hō aūtin comparatiōe ſui corporis parui oris ē. Animalia vero dentium acutoruꝫ os habent multum fiſſum. Labia ſub naribus creata ſunt ex carne boni motus: propter ſalutem et cuſtodiam dentium. Et vt cōueniant adexitum ſermonis: et ad guſtādum humiditates. ¶ Pͣlinius vbi ſupra. Labia ſunt a qͥbus brochilabrones dicti ſunt Et os probum duriuſ animal gignentibus. prohiis cornea et acuta volucribus roſtra. Eadeꝫ rapto viuentibus adunca: collecto recta herbaſ rodentibꝰ limūqꝫ ruentibus. redūca vt ſūt generi. lata in vſum iumentis vice manus ad colligenda pabula. Ora apertioralaniatu viuentibus. mentum nulli preter hominem necmale. Maxillas crocodilus tantum ſuperiores mouetTerreſtres quadrupedes eodem quo cetere more. preterꝙͣ in obliquum. ¶ Iſaac. Labia in cibis auribꝰ laudibiliora ſunt quia auricule de cute et cartilagine ſuntcompoſite. Cartilago vero niſi de iuuenibus ſit animalibus et bene coquatur: erit indigeſtibilis Si vero d̓ lactante et bene cocta ſit: digeſtibilis erit. ¶ XVIII.

¶ De lingua.¶ Areſtotiles:Ingua creata eſt mollis carnis: et qn̄qꝫ lata:qn̄qꝫ ſtricta Si vero mediocris: in hͦ eſt laudabilis: quia cōuenientior bonitati motꝰ: et interp̄tatōi vocabl̓oꝝ Quedā em̄ dicūt̉ ꝑ līgue ꝑcuſſiōeꝫ q̄dam ꝑ labiorū cōiunctionē. Lingua qͥdem hoīs abſoluta eſt valde: mollis et lata: vt vtatur duabus oꝑatōibꝰprimo ſcꝫ ſenſu et guſtū humiditatū. Omne nanqꝫ corpus molle conueniens eſt ad bonitatem ſenſus tactusnec erit guſtus niſi per aliqueꝫ moduꝫ tactus. Linguaergo eſt inſtrumentum ſenſus guſtus: ſed ille ſenſuſ nōeſt niſi ī extremitate eius Quod enim ex ea amplum eſtminoris eſt ſenſus: preterea qn̄ lingua fuerit abſoluta:lata: et mollis: poteſt ſermotionari bene: qm̄ extēdituret extrahitur ac giratur: ore circunquaqꝫ modis diuerſis Ideoqꝫ etiam auis late lingue ꝓferre poteſt aliquaſlitteras magis ꝙͣ aues ſtricte lingue. Lingue vero animaliū ambulātium et ouantiū habentium ſanguinemnon iuuant ad vociferatōnem: qꝛ dure ſunt et ligate nōabſolute: ſed valent ad guſtum Lingue porre ſerpentiūet lacertoꝝ longe ſunt: ⁊ extendūtur extenſione magnahabēt enim duos ramoſ in extremis ſuis: ſic̄ pili. propt̓inſaturitatem nature ip̄oꝝ. et ideo ſapor humiditatū ineis eſt duplex. Piſces autem hn̄t linguaꝫ: ſed non diuiſam: qꝛ ſenſus humiditatum eſt in animali aquoſo puotꝑe. Cibus enim feſtine trāſit ad vētrem: qꝛ non poteſtin ore diu manere: quoniā extrahitur humiditaſ eiuſꝑaquaꝫ. ⁊ ſiquis non declinauerit os ad vnam partē: nōapꝑebit lingua. Item in capitibus aīaliū oīm ſub lingua vermis eſt in ꝓfundo eius. Ideoqꝫ membrū eſt inqͥetum. ¶ Plinius vbi ſupra. Lingue non omnibꝰ eodemmodo. Tenuiſſima ſerpētibꝰ ⁊ triſulca vibrās: atri coloris. ſi extrahas: prelonga. lacertis bifida et piloſa. Uitulis quoqꝫ marinis duplex. Sed ſupͣdictis capillamenti tenuitate. Ceteris ad circūlambenda ora. Piſcibuspaulominus ꝙͣ tota adherēs. Crocodilis tota. Sed inguſtatu lingue vice carnoſum aquātilibus palatum.Apibus etiam p̄longa eminens: et cicādis. Quibꝰ aculeus in orte fiſtuloſus: his nec lingua: nec dētes. qͥbuſdam inſectis intus lingua: vt formicis. Ceteꝝ lata elephanto. Reliquis in ſuo genere ſemꝑ abſoluta. Homini tantum ita ſepe conſtricta venis vt intercidi eas neceſſe ſit. Intellectus ſapor eſt ceteris in lingua: hominiet in palato. teſtudini marine lingua nulla: nec dentes:ſed roſtri acie conminuunt omnia. Leombus ac pardisomnibuſqꝫ generis eius etiam felibus imbricate aſperitatiſ: ⁊ lime ſimilis: attenuanſqꝫ lambēdo cutē homīsQue cauſa etiam manſue facta vbi ad vicinum ſanguinem peruenit: ſaliua inuitat ad rabiem: Ranis primacoheret. Intima abſoluta a gutture qua vocem mittutMares tū vocātur ololygones ſtato id tēpore euenit:cientibus ad coitum feminas. Tum ſiquidem inferiori labro demiſſo ad labramētum modice aque recepte īfauces palpitāte ſibi lingua vlulatuſ elicitur. tunc exteti buccarum ſinus perlucēt: oculi flagrant labore propulſi. Quibus ī poſteriori parte aculei: hiis et denteset lingua. ¶ Iſaac. Lingua inter lacertos et tenerā carnem medioeris eſt. idcirco ſola comeſta dat nutrimentum molle et mediocre ¶ Areſtotiles. Omnia quidemanimalia habent appetitū cibi: Animal anuloſi corꝑishabet tale membrum per quod ſentit cibum intra os.ſicut genus formicarum. et alia multa teſtei corii. Quedam etiaꝫ eoꝝ habent illud membrum extra ſicut atuleum: et eius natura mollis eſt et vacua per ipſum guſtat et ſentit et attrahit cibum: ſicut patet in muſcis: etapibus: atqꝫ ſimilibus.¶ XIX.¶ De maxillis et dentibus. ¶ Actor.Axille. vt ait Iſidorus. per dimīnutionē a malis dicunt̉: ſicut paxillus a palo: taxillus a taloV II