Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſſecūdus

tota ſolida et omnibus annis decidua. Boum attritisvngulis cornua vngendo aruina medentur agricole.Aſinus indicus vnico armatus eſt cornu̓. Biſulcis bina inſunt ceteroꝝ oſſibus adherent. Ceruorum tantūcutibus enaſcuntur Haly. Cornua omnia deſiccatīaſunt. cornu capre cerui combuſtum elimat denteſ commotos. gingiuas ſolidat. Si autem ex eis diligēter tritis collirium fiat. elimant viſum: oculoqꝫ ꝓſunt: ad quēmaterie fluxum faciunt. ſed poſt combuſtionem abluenda ſunt: Si vero cum vino terantur: ac ſuper dentes ponantur: confortant eos et producunt. Cinis eorum ſi lauetur diligenter: et bibatur: diſinterie prodeſt et excoriationi. porro ſi non cōbuſtum in aceto coquatur: et ſugatur molarium doloribus prodeſt. Si vero tritum bibatur percuſſioni tyrie prodeſt: et ſi dragagantho bi Xbatur dolorem veſice mitigat. Areſtotiles. De auribus.Urium compoſitio eſt ex cartilagine et carne.Pars auris interior dicitur ſepoſa. et exteriorrotūda dicit̉ concoſa. In interiroi quidem eſtforamen tortuoſum ſimile armille ſpiralis. Finis autem auris eſt in oſſe: ſimilis in creatione forme aurisOmniſqꝫ ſonus tinnitus deuenit ad ipſum. ab ipſoreuertitur ad cerebrum. Exit enim a cerebro vena vna:et ꝑuenit ad aureꝫ dextrā atqꝫ alia ad ſiniſtrā: et motꝰauriū eſt ſuꝑ eas. Qm̄ animal habēs aures habet eaſmobiles: preter hoīes Omne vero ſquamoſuꝫ et volatile non habet aures: ſed foramen tantum viam auditꝰanimalia marina magni corꝑis habent aures manifeⁱſtas: et ſunt boni auditus: Cum eniꝫ auriū creatio manifeſta fuerit: et tela continēs id ē timpanus auditus tenuis: erit acutus auditus. Auricule mediocres bonitatem ſignificāt: Auricule vero prominentes et magneſtoliditatem ſignat et garrulitatem. Albertus. Quadrupedia non hn̄t aures in medio capitis: ſicut homoſed in ſuꝑficie ſuꝑ caput retro: et hoc duplici ratione.Unam ponit auicenna: quia ſcꝫ talia caput habēt depēdens: et ideo libere non ꝑueniret aer cōmotus ad aureſniſi eſſent in eminenti: nec bene poſſent audire. Iuxtaterrā enim turbatōnes multe ſunt ſonos impedientes.Unde campane altius ſuſpenſe vbi aerem liberū attingunt: melius ſonant: et remotius audiūtur. Alia ratioē: qꝛ in hiis mādibula inferior ē valde lōga magnatīgens vltra mediū capitis locum: impediens cōgruaꝫin medio poſitōem aurium. Ideoqꝫ natura optime ordinans omnia: inuenit eis altu locuꝫ. Ceterū aures ānimaliū prominentes multuꝫ erigunt̉ ac reflectūtur a poſteriori capitis verſus anterius: qꝛ nerui audibiles dirigūtur ad capitis anteriꝰ. Ideoqꝫ natura vt reflectō ſoni fiat ad eandem parteꝫ: erexit aures retro: vt ꝑcuſſusſonus retro veniat ad ante Cuiꝰ ſignū eſt aīalia moxvt audiunt ſonum: caput erigunt: et faciem verſus euꝫdirigunt: eo venientem ab ante melius audiunt: ꝙͣ aretro. Nam ab ante planus eſt ſoni ingreſſus: ſed retroper carnis prominentiā impeditur. Porro aues propter duo non habent aures prominentes: vnuꝫ eſt quodaues impedirent̉ in volatu ſuo: eo multū caperēt ventum. Aliud eſt in volatu fieret multa reꝑcuſſio aerisad aures: ac per hoc eſſet ſonus continuus et ex hoc acciderent incōuenientia duo: ſcꝫ ex ſono ꝯtinuo auditus confunderetur: et ex continua cerebri cōmotōneauis interficeretur. Plinius vbi ſupra. Aures tātūhominū immobiles ſunt Animaliū alijs maiores. aliiminores. Ceruis tn̄ ſciſſe ſunt: ac velut diuiſe. ſoricibꝰpiloſe. vitulo marino ac viperis cauerne tm̄ inſunt aurium loco Penuatoriū animaliū buboni tantum ottoplume velut aures. Ceteris aūt cauerue ad auditū. Simili modo ſquamigeris atqꝫ ſerpentibꝰ. In eqͥs et omnium iumentoruꝫ. genere indicia animi p̄ferūt: marcid̓

feſſis nutantes pauidis. ſubrecte furentibus. reſoluteegris.XI De fronte et ſupercilijs. Idem in eodem Aciēs quidem homini tantum: ceteris os autroſtra. Frons et alijs ineſt: ſed homini tantumItriſticie: hylaritatis: clementie: ſeueritatis index in aſſenſu eius. Areſtotiles. Frons eſt ſuperiorpars faciei: que ſinciput oculos interiacet. Facies tn̄non recte nominatur niſi in homine ſolo Frons magnaſignat ponderoſum declinātem ad ſtulticiaꝫ. parua vero ſignificat bonitateꝫ motus oꝑationuꝫ ſcꝫ anime: etquādo fuerit lata ſignat prauitateꝫ diſcretionis. Quādo vero rotunda iracūdiā. In fronte ſuꝑcilia ſunt quedemiſſa ſignificat inuidum. cum fuerint recta ſicut linea: ſignificatur mollicies ac feminea fluxibilitas. Qn̄vero fuerint arcuata: quouſqꝫ coniūgantur ad conū naͣſi: ſignificatur leuis ac ſubtilis et ſtudioſus in omnibꝰoperibꝰ ſuis. Quādo vero arcuoſitas illa decliuis fuerit ad timpora vel gibboſitates genaꝝ: ſignificatur negligens et male diſponens Suꝑcilia qͥdem creata ſuntvt prohibeant humiditates: que ad frontem a capiteſcendunt. Palpebre vero: vt prohibeat quod cadit ſuꝑoculum ab extrinſeco. ſicut ſepes prohibet introituꝫ inortuꝫ. Suꝑcilia ſuper oſſa poſita ſunt: et ob hoc augmētantur in eis pili apud ſenectutem. Plinius vbi ſupͣ.Suꝑcilia homini et pariter et alterne mobilia ſūt: inhiis pars animi Negamus an annuimus hoc maximeindicant. Faſtus ſuꝑbia alibi receptaculum: ſed hic ſedem habet. In corde iraſcitur: hic ſubit: hic pendet. XII. De oculis. Areſtotiles.Ub ſuꝑciliis vero ſunt oculi. parteſqꝫ eoꝝ ſūtpalpebre ſuperior et inferior. Ad hoc qͥdē create: vt prohibeāt: quod cadit ſuꝑ oculum ab extrinſeco. Intra oculum autem humiditas illius quaꝫvidetur eſt pupilla: et quod ſequitur dicitur nigredooculi. quod aūt eſt extra illā nigredinem: albedo. locusauteꝫ oculoꝝ: cōueniens eſt exitui ſpermatis Item partium oculi ſunt et anguli ſcꝫ apud conum naſi et gibboſitatem genarum: et lacrimale ſuperius inferius.qꝫ lacrimale: quod ſequitur angulū oculi fuerit paruūet ſubtile: ſignat maliciam diſpoſitōnis et conſuetudīset figure ſcꝫ oculi. Quando vero locus ille fuerit multecarnis ſicut accidit oculis milui: ſignificatur aſtutia etformidatio mala. id eſt appetitus decipiendi alium cuꝫtimore ne decipiatur ab alio. Iteꝫ oculi mediocris quatitatis: ſignificant bonitatem diſcretionis intellectus.ſi fuerit profundi ſignificatur acuitas in omnibus animalibus. Si autem prominentes ſignificatur ꝑturbatio diſcretionis: et malicia diſpoſitōnis: ſi vero mediocres ſignum eſt bonitatis. Item ſi multe aꝑtionis fuerint et pauce clauſure: ſignificatur ſtulticia et inuerecudia. ſi vero multe clauſure: ſignificatur multū ſitbilis: leuis diſcretionis non fixus in oꝑationibus Qnvero mediocris inter dno: ſignificatur bonitas etiamdiſpoſitionis diſcretionis in omni opere vel temporeUia quidem oculoruꝫ peruenit ad venas: que ſūt circacerebrum: et etiam exeunt vie ab auriculis: et continuatur poſteriori capitis. Oculus profūdus bene videtetiam a remotis: quia motus eius non diuiditur neqꝫconſumit̉: ſed virtus viſibilis exiens ab eo recte vaditad rem viſam. Oculus vero prominens non ſic. Cūqꝫextra oculum non fuerit coopertorium neceſſario debilitat̉ viſus. Creatio quidem oculorum eſt ex aqua: et exmultitudine humoris fit color niger. Cum autem fuerit humor modicus fit color glaucus: ſicut patet in mari. Itaqꝫ oculi glauci non ſunt acuti viſus in die neqꝫin nocte: quia glaucitaſ propter paucitatem humorummagis diſgregat̉ ex luce ſolis. Oculi vero nigri miſi-