LiberUiceſimuſſecūdus

non habent: non dormiunt. ¶ Areſtotiles. Omne animal habens cerebrum habet ipſuꝫ in anteriori parte capitis: quia ſenſus in anteriori ſunt: et etiam cor cui exdirecto debet eſſe cerebrum. Cerebrum autem et corindigent multa cuſtodiaᵉ: quia in eis eſt precipua virtus vite. Cerebrum eſt valde frigidum plus ceteris mēbris: et eſt magis priuatum ſangnine ꝙͣ aliquo alio humore: quia nullus in eo ſanguis apparet: nec eſt in eovena magna vel parua. Eſt autem membrū diuinū: cuius operatio eſt intellectus et ſenſus: nec poſſet ſupra ſeferre pondus alteriꝰ membri. quia pōdus grauat intellectus motum. Itaqꝫ cerebrum eſt inſtrumentū ſenſusEiuſqꝫ natura eſt eterna: et cum nullo mēbro cōtinuat̉homo quidē reſpectu ſui corporis maius habet cerebrūceteris animalibꝰ. Cerebꝝ quoqꝫ viri maiꝰ eſt cerebromulieris.¶ VII.¶ De cerebro.¶ Idem.Uia vero medulla eſt continua cum cerebro:Multi putant ꝙ cerebrum ſit principiū medulle et ſpondilium. ſed veritas contradicit: qꝛ naturā cerebri diuiſa eſt a natura medulle: que calida eſt.Et ob hoc medulla ſpondilium .i. nucha cōtinua eſt cūcerebro: quia natura ſemper laborat in dando virtutemadiuuantem et eiicientem diſtemperantiam cuiuſlibetmembri per ſuum contrarium: ⁊ ponit illam prope ip̄mIdeoqꝫ etiam ingeniata eſt natura ponere cerebruꝫ inoppoſito cordis: quia non poteſt eſſe menbrū in aliquacomplexione per ſe ſine contrarietate alteriūſ Itaqꝫ cerebrum ex terra et a qua compoſitum eſt: et eius tactuseſt valde frigidus: ꝓpter hoc om̄e animal habens ſāguinem: habet cerebrum nec habetur ab alio. Animalitaqꝫ multipes et huiuſmodi genera: calida ſunt ꝓpterpriuationem cerebri Lerebrū ergo meliorat complexionem caloris et ebullitionis cordis: vt habeat cor temperatum calorem in vena maiori et adorti: quaruꝫ peruentio eſt in tela continente cerebrum. id eſt pia matre.Et vt n̄ accidat cerebro nocumentū ex calore: vene cōtinentes ip̄m ſpiſſe ſunt graciles et ſanguīs mūdꝰ ſubtilis. Itaqꝫ ſi cerebrum cōplexione temperata frigidiꝰfuerit: accident catarra: quia vapor fumi ſurſum aſcendit et infrigidatur: ſicut accidit generatio pluuiaruꝫ exvaporibus: quia vapor per calorem aſcendit: et cuꝫ adaerem frigiduꝫ peruenerit ſuſtentatur et alteratur: etfit aqua propter frigiditatē: deinde cadit inferiꝰ. Quādo vero cerebrum exſiccatur vel humeſcit pluſꝙͣ debetnon facit opus ſuum. ſed infrigidatur corpus: ⁊ acciditamiſſio intellectꝰ et infirmitas: et mors: quia calor cordis et primi mēbri multus eſt et de facili ledit̉ ab alijs.et ſenſus eſt feſtinus valde: et immutatur vel concurritaliquid ex ſanguine cerebruꝫ continenti. Somnus eſtetiam in animali cerebrum habente. qm̄ infrigidat cibū venientem ad ipſum ex curſu ſanguinis Calor verocum ſanguīe fugit et aggregatur ad inferiꝰ: et tūc efficitur ſomnus. ¶ Iſaac in dietis libro primo. Cerebrūdicit Areſtotiles in libro de animalibꝰ calidū eſſe naturaliter: et frigidū accidentaliter. ꝓinde humidum eſt etgroſſum viſcoſum: abominabile: appetitū corrumpit inſtomacho. citoqꝫ in putredinem vertitur ¶ AuicēnaCerebrum frigidum eſt et humidū generat flegma: ethumores groſſos: lenitqꝫ ventrem: facit āt nauſeā apd̓digeſtionem ſuā: ac delet appetitū. et oportet vt comedatur cum ſeminibus. qͥ vero poſt cibum vomere vult:ſumat ip̄m ſuꝑ cibum ſuum. Eſt aūt tarde digeſtionisinuolutū faciens ſtomachuꝫ. Meliora qͥdem ſunt cerebra volatilium: et proprie mōtanoꝝ. Ex cerebris autēquadrupedum cerebrū arietis: deinde vituli.¶ VIII.¶ De cornibus. ¶ Areſtotiles.

Ornua naturaliter ſunt in animalibus generātibus animalia: in alijs trāſſumptiue. creata autem ſunt propter vigorem et iuuamentū. Quedaꝫ aūt hn̄t cornuā debilia: nec ad vigorem: nec ad pugnam cōuenientia. Itaqꝫ omne animal fiſſi pedis multefiſſure non habet cornua: quoniaꝫ alium habet vigorismodum: pluraqꝫ fiſſas vngulas hn̄tia habent cornuaetiā quedā habentia ſolea Animalia qͥbus natura nōdedit alium modum iuuamenti: ſicut dedit velocitatemequis et ceruis. Elephanti et camelo magnitudinē corporis. Culmos prominētes porcis. recte aūt animaliaſoleas habentia non habēt cornua: quia natura poſuitvigorem in ſoleis: et priuauit caput a cornibꝰ. niſi forte habeāt vnū cornu: ſicut aſinus indicus In capite debent eſſe cornua non in alio membro: quia pōdus magnum eſſet prohibens oꝑationes: et non eſſet ꝑ ip̄a iuuamen aliquod. Ceruis tamen cornua duriſſima ſunt etſolida propter neceſſitatem. ea deiiciunt propter pondus. Eiiciunt auteꝫ vbi graue eſt inuenire: eiſqꝫ eiectisnon apparent cerui: quoniam carent armis. Aliorumautem animalium ꝯcaua ſunt prope radicem. Reſiduum vero duꝝ eſt: quoniaꝫ illud conueniēs eſt ad impellendum. Ramificatio vero cornuum ſicut eſt in ceruo:ꝓpinquior eſt nocumento: ꝙͣ iuuamento. Itaqꝫ femineceruoꝝ habent dentes maſculoꝝ ⁊ tamen cornua nonhabent: quia n̄ ſunt ad iuuamē eis: ſicut nec in maſcul̓.Iteꝫ ſolus ceruꝰ omni anno cornua mutat. Omne animal cornua habens: naturaliter vngulas diuidit. Animalia cornutoꝝ lac coagulatur: aliorum vero nō. Itēanimalia cornuta non habent dentes ſuperiꝰ: ⁊ ideo ruminant: ⁊ maſticare nō valēt. Nec habet animal aliqd̓ſimul dentes acutos vel culmos dentiū ⁊ cornu excepto lepore. Sola animalia cornuta coagulū habēt. Colores quidē cornuum ⁊ vnguium ⁊ ſole aꝝ ſunt ſecūdūcoloris corii ⁊ piloꝝ. Colores auteꝫ dentium ſecūdumcolores oſſium: ⁊ ſic dētes ethiopū: ſicut eoꝝ oſſa. Itēcornua magis applicātur corio ⁊ fixa ſunt ſuꝑ ipſuꝫ: ꝙͣſuper os ⁊ ab hoc forte q̄dam animalia mouet cornuāſicut auriculas¶ IX.¶ De eodem. ¶ Plinius vbi ſupra.Ornua quidē multis et aquātilium ⁊ marinoꝝ⁊ ſerpētiū variis data ſūt modis: ſed que iure¶ cornua intelligātur quadrupēdi tantū generinec alibi maior nature laſciuia luſit animalium armisſparſit hec quorūdaꝫ in ramos vt ceruoꝝ. Alijs veroſimplicia tribuit: vt in eodem genere ſubulonibꝰ ex argum̄to dictis. Alioꝝ finxit ī palmaſ digitoſqꝫ emiſit:vnd̓ platycerotaſ vocāt Dedit ramoſa capreiſ ſꝫ ꝑua:nec decidua fecit. Conuoluta vero in amfractū arietūgeneri. Infeſta vero tauris. In hoc quidē genere ⁊ feminis tribuit. in multis tātum maribus. Rupicaprisin dorſum adunca: dāmiſ in aduerſum Erecta autē rugarūqꝫ ambitu ꝯtorta: ⁊ in leue faſtigium exacuta: vtlires decerēt: ſtrepſiceroti. quē addace africa appellat.Mobilia autem vt aures frigie armētis: Trogloditarum vero in terraꝫ directa: qua de cauſa obliqͣ ceruicepaſcūt̉. Alijs etiā ſingl̓a: ⁊ hͦ ī medio capite vl̓ naribꝰAlijs ad in curſum robuſta. alijs ad ictum pluribusmodis ſupīa ꝯuerſa: cōnexa: oīa in mucronē migͣntiaIn quoda genere ꝓ maībꝰ ad ſcabēdū corpꝰ Cochleisad p̄tendendū iter. In corꝑe cornua hec ſicut ceraſtisaliquādo ⁊ ſingula. cōchleis ſꝑ bina: ⁊ vt pretendātur:ac reſiliāt. Uroꝝ cornibꝰ barbari ſeptētriōales potāt:vrnaſqꝫ binas capitis vnius cornua implēt. Alij prefixa his pila criſpitāt. Apud nos in lamīa ſecta tranſlucent. atqꝫ etiā lumē incluſuꝫ latius fundūt multaſqꝫalias ad delicias cōferūtur: nunc tincta: nunc ſublitanūc que ceroſtrata picture genere dicūtur. Omnibusautē caua et in mucrone demū cōcreta ſunt. ceruis tm̄