Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſprimus

Apiliones auicule ſunt: que maxime florētibꝰmaluis abundant. queqꝫ ſtercore ſuo vermicūlos naſci faciūt. Pliniuſ libro xi Papilio ignauus inhonoratus luminibus accenſis aduolitanspeſtifer aꝑibus infeſtus eſt. Non vno modo naͣm ip̄eceras depaſcitur: et relinquit excrementa: quibus teredines gignunt̉: ceras appetunt. Quibuſdam inſectiscornicula ꝓtendūtur ignaua vt papilionibus. Idemin libro xx. Benus cognatū apibus beſtiolaſ necat innaſcentes: vt araneas et papiliones. Tollūtur aūt papiliones cum matureſcit malua noctu: interlunio: ſe reno celo: cum lucernis accenſis ante alueos: in eādem flamaꝫſeſe ingerunt. Idem in libro xxviii. Papilio lucernarum luminibus aduolans inter mala numeratur medicamenta. huic eſt contrarium iecur caprinuꝫ. Ex li.de naturis rerum. Papiliones ſunt vermes volantes:qui maxime floribus innituntur: et ex eis cibos capiunt: poſt auguſtū coeunt: et maſculo moriēte poſt coitūfemina edit oua: quibuſ editis moritur. qͥdā vero hyemem durant: et in eſtate vermes faciūt: qui calore ſolisac nocturno rore inualeſcentes: alas cōcipiunt euolantes Palladius libro v. Papiliones quoniā apibusobſunt: menſe aprili necādi ſunt. Tunc eniꝫ maxime abundant florētibus inaluis: quos hoc genere intercipiemus. vas eneum miliario ſimile. id eſt altum et anguſtūveſpere inter aluearia collocemus: et in fundo eius ponamus lumen accenſum: illuc et papiliones cōuenient:et circa lumen volitabunt. anguſtia vaſculi ab igneproximo interire cogentur.ALI. Iſidorus. De pediculo.Ediculi ſunt vermes cutis a pedibus dicti Un̄pediculoſi dicti ſunt quibuſ pediculi in corporeIefferueſcunt Ex libro de naturis rerum Pediculi dicuntur a numeroſitate pedum: hoc malum exip̄a hominis carne creatur indubitanter: et tamen inuiſibiliter. hos non nulli de ſudore hominis Alii de poriſet euaporatōibus gigni dicunt. Contra hos precipuūremedium eſſe dicitur frequēs ablutio corporiſ mariniſaquis: aut vehemētius ſalſis: vel argentū viuū in oleooliue diutius bulitum: et zonam ex eo intinctam portare Haly. Accidit autem peregrinanti copia pediculorum in corpore ꝓpter ſudorem puluerē: ac balnei paucitatem. Quod euenerit corpus eius cathaplaſmet̉cum argento viuo: occiſo oleo: adiuncta ariſtologialonga. et de falo. mane quoqꝫ balneū ingrediatur corpus eius fricatōe valida mundetur: caputqꝫ cum carthania blito: et boraco lauetur. Razi vbi ſupra.Pediculoꝝ generatōnem ꝓhibent vſus balnei et lauacri: pānoꝝ frequēs mutatio: ꝓprieqꝫ vt pannuſ carniadheret lineus ſit: tarde nanqꝫ pediculis repletur. huiuſmodi pediculos generatos interficit argentuꝫ viuuꝫextinctum ſi oleo miſceatur. exoleoqꝫ fila lanea inūgat̉que ſuper ſe aliquis appendat: aut ex eis ſe cingat.Auicenna in ii canone Staphiſagria cum arſenico pediculos interficit. et ſimiliter argentuꝫ viuū extinctum Idem in iiii. Pediculus vulturis. vt ait galienꝰ paruus eſt: a quo non cauetur: et forte non videtur morſuseius. Facit autem erumpere ſanguinē vrinā: per nares: et in ano: et in ſtomacho vomitum: et ex pectore:et pulmone: et radicibus dentium: et qn̄qꝫ non recipitmedicinā. huius morſui cōfert lac dulce ſcꝫ caprinum:butirum crudum: et terra ſigillata et portulaca: et reliqua extinguentiaCLII Iſidorus. De pulice.Ulices vocati ſunt eo in puluere magis nutriūtur. Patet pulicem eſſe vermiculū nigrumet minutū quidem: ſed valde pūgitiuuꝫ: maxime autemtempore eſtiuo et pluuiali Ex libro de naturis reruꝫ.

Pulices atro colore de puluere calefacto: et poſtmodūhumore corrupto procreari dicuntur. Saliunt potiꝰ ꝙͣvolant. nocte ꝙͣ die magis hominē infeſtāt. et niſi vehemens torpor aut ſomnuſ grauis in membris ſit ſe tuerinon poteſt. Cum quis manū adhibet: celerius fuga dilabuntur: nec inueniri queunt. Ubi vero quies eſſe creditur: celerius ad infeſtandū. redeūt hoīem morſu pungunt: ac virtute faucium ſanguinē attrahunt. eoqꝫ taꝫſubtiliter reficiuntur: vt integra pelle media eſt: ſāguinem tm̄ per poros et euaporatōnes excipiant. In carne tamen cui inſident: veſtigia relinquūt aere humectato. Terraqꝫ adlentata maiori virtute graſſant̉ Contrapulices optimuꝫ remediuꝫ eſt omni veſꝑe corpus abſinthio fricare: vel herba eadem cum oleo cocta corpusūgere. preterea ſi frigus ſcꝫ circa iuniū mēſeꝫ fuerit: cito pereūt nec eaꝝ ꝓuentuum copta reliquo eſtatis tempore erit. pulex in duas ꝑtes diuiſa: reuiuiſcit. Razivbi ſupra. Pulices cum herba que dicitur canthar inlecto poſita fuerit: nec ſalire nec mouere poſſunt ſe. Sivero aqua in qua tribuli cōcti fuerint domꝰ roretur pulices omnino deſtruentur. Aqua ſimiliter in qua rutacoquitur aut oleander eos interficit. Auicēna vbiAd effuganduꝫ pulices aſpergitur domuſ cum infuſione coloquintide tunc eniꝫ ſaliunt et fugiunt. ſimiliterex decoctione rubi. Gixerunt autem: quidam quādoſanguis hyrci ponitur in fouea in domo. apud eum congregantur. deinde moriūtur. Similiter aggregātur ſuper lignū linitū ex adipe ericii: fugiūt ex odore cauliset folioꝝ oleādri. Eſt etiā herba nota iecumcimen ſcꝫherba pulicū que cum in lecto ponitur inebriat eos etſtupefacit. Ideoqꝫ non viuificantur Palladius vbiſupra. Pulices fugantur amurca pauimēta frequenter aſperſa. vel cimino agreſti cum aqua trito vel cucumeris agreſtis ſemine aqua reſoluto ſepe infuſo.CLIII. De pirali et rana et ricino. Pliniꝰ li. xi.Iralis ſiue pirotes vel pirauſta eſt muſca maiōris magnitudiniſ. que in cipri erariis fornacibus ē medio igni volat pennatuꝫ quadrupes.ꝙͣdiu eſt in igne viuit. Cuꝫ euaſerit longiore paulo volatu tunc emoritur Ex libro de naturis rerum. In cypri partibus eſt muſcaꝝ genus quadrupes que penateſunt. et multo maiores ꝙͣ noſtre Et pirale dicuntur. qm̄in fornacibus ē medio ignium volant impune. Et qͥdeꝫmirabile eſt. ꝙͣdiu in igne ſunt viuūt Cuꝫ autē extravolauerint paulo longius. moriuntur. Actor. Ranaquoqꝫ vermis eſt vt ſuperius dictum eſt. quā tamē pari ratōne qua bufonem ſuperius in genere lacertaꝝ deputauimus. ibiqꝫ de illa plenius diſſeruimus. Iſidorus. Ricinus eſt vermis canis: ſic dictus: eo heret īfaucibus canum: cinos em̄ grece canis eſt AIIII De rutela. Auicenna vbi ſupraUtela. vt ait quidam eſt animal ſimile aranee: Species eius ſunt multe ſecūduꝫ galienū Eſtque vocatur alphehed: et eſt venatrix muſcaꝝenim quedam rubea: rotunda. quedā aūt alba: rotundūhabens ventrem: paruuꝫ os: ſtellata. ip̄a eſt acuti dorſi cum lineis lucidis. Quedam vero citrina: piloſa. Etquedam vuea ſcꝫ ad nigredinē declinans. Quedā etiācuius medium capitis et pedes ſunt breuia decliua adpoſteriora. Quādo vult pungere ſuper pedes ſuos ſeiicit: et quādo bibere vult humiditatē paucam euomit:Quedaꝫ vero formicalis formice ſcꝫ ſimilis: habēs colum rubeum: caput nigrū: dorſum albuꝫ: pūctata diuerſis coloribus eſt. Quedam etiā veſꝑalis rubea ſcꝫ veſpe ſimilis. Iteꝫ quedam in eis dicitur alkreſenati vel alkurſunati ꝓpter paruitatē ſuam: et eſt rotunda paruuꝫhabens os: ſubalbidum ventrem: albos pedes multoꝝ