LiberUiceſimuſprimus

ſi cibus apibus d̓eſt: vuaſpaſſas ficcas vel ficus tuſasad fines eaꝝ ponere vtile eſt. vel lanas tinctas paſſo.vel aqua mulſa madentes: gallinaꝝ etiā nudas carnesiidem cibi eſtate ficca flores tollente ſunt preſtandi. ¶Areſtotiles. Animalia qͥdem anuloſa dormire maīfeſtuꝫ eſt: ꝑ hoc quod apes qͥeſcunt. ⁊ nō vociferant denocte: Nam ſi quis applicauerit eis candelaꝫ de noctevidebit eas quieſcere. Quedā ergo ī principio diei adoperatōnem exeūt. quedaꝫ vero donec exꝑgefiant alieqͥeſcunt. deinde volant: et ad oꝑandum ſimul exeunt. acreuertētes vociferant. De inde paulatim ſtrepitus eaꝝquieſcit: donec vna illaꝝ remanet volans et circūiens qͣſi iam tempus eſſe dormiēdi ſignificet: deinde qͥeſcuntſiml̓ omnes: ¶ Pliniꝰ libro xxi. Apes a bruma arcturi exortu aluntur ſomno diebus lx. ſine vllo cibo. Et abarcturo ad equinoctiū vernū tepidiore tractu iam vigilant: ſed etiam tunc alueo ſe continēt: ſeruatoſqꝫ ad idtempus repetunt cibos. ¶ LXXXVIII¶ De manſionibꝰ earum ¶ AreſtotilesPes aſſignatas ſedes incolūt: domicilia īenarrabili arte componūt. apis eſt ex animalibꝰ habētibus habitacula: ſicut formica et mus ⁊ talpa. apes manent in cauernis in diebꝰ magni frigoris.nec de p̄parato cibo cōmedūt aliquid. Signum huius.quia cum a foramine ſuo exiret aliqua illaꝝ videtur qͣſipuum. et nihil eſt in eius interiori. Manetqꝫ poſt occaſum plyadum. vſqꝫ ad tempꝰ vernum. Deſerūtur autēdomꝰ mariū. ſi mel fuerit modicū. Qd̓qꝫ inuenitur ī domibus apum eſt aut pulli. aut mel. aut kikenes. Itaqꝫprius incipiūt ex cera facere domos apum: de inde cumaltemon multum fuerit. domos regum. deinde domoskilieon qn̄ mel fuerit multum. et incipiūt edificare ſubpietibus aluearis ſupra: nec ceſſant deſcēdere paulatiꝫdonec ꝑueniant ad aluearis imā. et vna domus habetduas portās. quaꝝ vna eſt exterius. alia interius. hn̄tqꝫ locum introitus ⁊ exitus. Domus aūt cere que ſuntcera cooꝑte. cera plene ſunt in maiori parte. Domꝰ ātin quibꝰ manent reges. non ſunt niſi in fine ¶ Pliniusvbi ſupra. Apes domos primū plebeis. exedificant deinde regibus. Sic autem prouentꝰ largior ſꝑatur. cōtubernia et fucis adiiciūtur he cellaꝝ mīme ſed ip̄i maiores apibus: Regias domus imꝑatoribꝰ futuris ī vnaꝑte aluei extruunt: amplas: magnificas: ſeꝑatas: tuberculo eminētes. Ꝙ ſi exprimatur: ſoboles nō gignūtur.Sexangule omnes celle: a ſinguloꝝ pedum opere. Solſtitio cuꝫ timus florere incipit ⁊ vuā precipua eſt cellarum materia. ¶ LXXXIX.¶De aꝑibus inueſtigādis. ¶ Palladiꝰ li. v.Pes menſe aprili locis aptis querēde ſunt. Sꝫloca melliflua indicant apes ſi circa fontes frequētiſſime paſcātur. Nā ſi rariores videbūturin his locis: mellificari vtiliter nō poteſt. Ꝙ ſi frequētes aquātur: vbi ſunt examina eaꝝ hoc genere poſſumꝰinuenire. Ac primo ꝙͣ longe ſunt exploremus ac proxime. Rubricam liquidā breui vaſculo infuſam geramꝰet obſeruemus fontes aut aquas vicinas. Tunc dorſaapum bibentium tangat illo liquore: tincta veſticula atqꝫ ibidem moremur: Si cito reuerſe fuerint quas tīxerimus: hoſpicia eaꝝ proxima eſſe notemus: ſi tarde ſpacio longiore ſubmota quod ꝓ mora temporis eſtimamꝰad proxima facile venis: ad longinqua hoc genere perduceris: Canne vnū internodiuꝫ cum ſuis recides articulis: et in latere aperies: ibi mel exiguum vel defrutūmittes: et iuxta fontem pones. Cū ad eum cōuenerintapes atqꝫ ingreſſe fuerint poſt odorem foramen polliceclaudes oppoſito. et vnam tm̄ patieris exire: cuiꝰ fugaperſequere. ea tibi partem demonſtrabit hoſpitii. Cuꝫip̄am ceperis non videre: alterā cōtinuo dimittes: et ſe

queris Ita ſubinde ſingule dimiſſe te faciūt vſqꝫ ad locum examinis peruenire: Aliqui mellis breuiſſimū circa aquas vaſculum ponunt: de quo cum apis aquandaguſtauerit: ad cōmune pabulum pergens alias exhibebit. Quaꝝ frequentiā ſubinde creſcentem notata reuolantiū parte vſqꝫ ad examīa proſequaris. Ꝙ ſi examēin ſpelunca recōditum: fumo eiicietur: et cū exierit erisſonitū territum: in frutice vel in aliqua ſilue ſe parte ſuſpendet: et ita admoto vaſculo recipietur. Si vero ī caue arboris ramo fuerit: acutiſſima ſerra idem ramꝰ ſup̄infraqꝫ deciſus: et nuda veſte coopertus: poterit afferri ⁊ inter aluearia collocari. veſtigātur autem mane: uttota die ſufficiat ad ſequendum: Naꝫ veſpere peractoopere· ad aquas pleꝝqꝫ non redeunt. Uaſa autem qͥbꝰrecipiūtur perfricāda ſunt citreagine: vel herbis ſuauibus: et conſpergēda ymbre mellis exigui. Qd̓ ſi vernofiat ⁊ circa fontes alucaria ſic tincta ponātur locis quibus apum frequentia eſt. multitudinē ſibi ſponte cōducent et ſi tamen ſeruari a furibus poſſunt. ¶ XC¶ De apibꝰ collocādis ¶ Ex li. de natu rerūPes: vt dictum eſt: meliores ſunt parue rotūdein ſeſe denſe atqꝫ conſtricte facientes mel ſubtile. ¶ Palladius libro. i. Apes ſi emēde ſūtꝓuideamus vt plena cōparent̉ aluearia. Quaꝫ rem velinſpectio: vel murmuris magnitudo vel frequētia monſtrat cōmeantis examinis. Ex vicina potiꝰ ꝙͣ longinqͣregione ne aeris nouitate temptentur. Si vero longiuſaduehende ſunt: collo nocte portētur. nec collocare necaperire aluearia: niſi veſpere inſtante debemus. ſpeculemur deinde poſt triduū ne om̄e ianuas ſuas egrediaturexamen: hoc eniꝫ ſigno fugam meditātur aſſumere. Cetera em̄ ſuo vnaq̄qꝫ reddemus Tamē credunt̉ nō fugere ſi ſtercus primogeniti vituli alliniamꝰ oribus vaſculorum Apibus ſtationeꝫ non longe a dn̄i edibꝰ vel ī qꝛti parte ſecreta ⁊ aprica et a ventis remota ⁊ calidiorelocare debemus: que in quadratā conſtituta menſuramfures ⁊ acceſſuſ hominū pecudūqꝫ ſub moueat. ſit abūdans floribus: quos vel in herbis vel in fruticibus velin arboribꝰ procuret induſtria. Herbas nutriat origanum. thymum violas agreſtes. affodillum: amaracū iacinctum qui yris vel gladiolus dicitur ſimilitudīe folioruꝫ. narciſſuꝫ. crocum. ceteraſqꝫ herbas ſuauiſſimi odoris et floris. In fruticibus vero ſint rōſe. lilia viole flaue. roſmarinus. hedere. In arboribꝰ zizifa. amigdalusperſicus. pirus: pomifereqꝫ arbores quibus nulla amaritudo reſpondet floride ſucco. Silueſtria vero glandifera: robora. therebintꝰ. lentiſcus. cedrus: tilia: ilex minor: ⁊ thimus: ſed taxi remoueātur inimice. ſint autē arbores a ſeptētrionali parte diſpoſite. frutices atqꝫ virgulta ordines ſuos ſub materiis exequātur: herbas deinde plano: poſt frutices conſeremus. Fons vel riuushuc cōueniat ocōſus: qui humiles tranſeūdo formet lacunas. quas operiant rara ⁊ tranſuerſa virgulta: ſedestutas apibus prebitura cum ſitient ¶ Areſtotiles. Apibus in hyeme cōuenit locus calidus. in eſtate frigidusAlueariū quoqꝫ foramina claudūtur ꝓpter fortem vētum ne ingrediatur. Oportet etiam ꝓpe aluear plantare. mirtum ⁊ pirum mōtanuꝫ ⁊ piſa ⁊ fabas ⁊ papauer⁊ amigdalas ¶ Plinius libro xxi. Oliue florem non at̄tingunt apes. ⁊ ideo ab eis procul eſſe debꝫ. Aliqua vero ſeri cōuenit proxime que examina euolantiū inuitētnec longius paciantur abire. Arborem quoqꝫ cornumoportet cauere: quia moriūtur. deguſtato eiꝰ flore. Remedium his eſt ſorba contuſa ē melle: vt hominis autbouis vrina vel malipunici grana vino amineo cōſperſa: At vero geneſtas alueariis conſeri graniſſimum eſt¶ XAII.¶ De examinibus excipiēdis et cuſtodiēdis