LiberUiceſimuſprimus

Rex ip̄e ſine aculeo eſt. natura ei telum detraxit: ⁊ irāeius inermē reliquit. Exemplar hoc magnis regibꝰ ingens: pudeat ab exiguis animalibꝰ mores non traherecum tāto moderatior animꝰ hominū eſſe debeat: quātovehementiꝰ nocet ¶ Plinius libro xi. Rectore a peſteconſumpto: meret plebs ignauo dolore: non cibos conuehunt. non ꝓcedunt. triſti tamē murmure circa corpꝰeius glomerantur. ⁊ ni ſubueniatur: fame moriuntur.Apum fetus educti: quadā diſciplina protinꝰ cū matribus oꝑantur. regemqꝫ iuuenem equalis turba comitatur. reges plures inchoātur: nec poſtmodū ex his ſoboles deſinit: cuꝫ adulta eſſe ceꝑit. Duo ſunt genera eoꝝNiger variuſqꝫ melior: forma ſemꝑ egregia: et duploꝙͣ cetere maior: huic breuiores pēne: crura recta: nigrior in fronte macula quādā: cādidans dyademate: multum quoqꝫ differunt a vulgo nitore. Nec cōſtat interautores an rex ſolum nullum hēat aculeū maieſtate tm̄armatus. an dederit quideꝫ eū natura: ſed tm̄ illi negauerit vſum eius. Hoc autem cōſtat imꝑatorem aculeonon vti: miraqꝫ circa eū obedientia plebei. Cū ꝓcedit:vna eſt totum examen ⁊ circa eum cōglobatur: cingit;protegit cerni non patitur. Reliquo tꝑe quo cū in labore eſt populus: ip̄e intus oꝑam circūit: exhortāti ſimil̓.Solus īmunis Circa eū quidā ſatellites: lictoreſqꝫ aſſidui. cuſtodes. foras procedit auctoritate: non niſi migͣturo examine. Idqꝫ aliquot diebus intelligitur an̄ murmure intus ſtrepēte: tempeſtiuū diem eligentiuꝫ apparatus iudicō. ſiquis alam ei detruncet. examen nō fuget. Cuꝫ proceſſere ſe quēqꝫ proximā illi cupit eſſe: et ī officio conſpici gaudet: feſſum humeꝝ ſubleuāt. Ualidiꝰfatigatum ex toto portāt. ſi quā laſſata defecerit vel aberrauerit. odore proſequitur. Et ibi cūctaꝝ caſtra ſunt.vbicūqꝫ ille conſederit ſemꝑ duce prēſo totum agmentenetur: quo amiſſo agmē ad alios magiſtros dilabiturEſſe vtiqꝫ ſine rege nō poſſunt. Inuite autem eos cumfuerint plures interimūt. potiuſqꝫ naſcentiū domos dirimunt. ¶ LXXXV.De ſpeciebus apum.¶Pes autem ſunt et ruſtice: ſilueſtreſqꝫ horridoaſpectu. ml̓to iracūdiores. ſed opere ac laborep̄ſtantes. ſuut et vrbane quaꝝ duo genera. optime ſunt breues varieqꝫ et in rotūditatem cōpactilesDeteriores vero longe: ⁊ qͥbꝰ ſil̓itudo veſpaꝝ. Deterrime aūt ex his piloſe: In ponto quedā apes albe ſunt.que bis in menſe mella faciūt. Circa thermodoontemfluuiū duo ſunt genera eaꝝ. Aliaꝝ que mellificant inarboribus: aliaꝝ ſub terra triplici cereaꝝ ordine q̄ ſūtvberrimi prouentus ¶ Areſtotiles. Apum plura ſuntgenera. apis bona eſt parua et rotūda. in ſeſe denſa: cōſtricta. Eſt apis cubi ſimilis longa. ⁊ eſt kalro lati ventris magna kalrin omnibus ſunt maiores. ponderoſeaculeos nō hn̄tes. Apes ille ſunt bone: que faciūt melſubtile. Forte genus apum facit mel durum. Apes ꝑui corporis meliores ſunt: et artificōſiores edificat. Caboriſqꝫ patientōres. et plus mellificāt ex floribus mōtanis. faciuntqꝫ mel ſubtile: habent auteꝫ alas ſubtileſet color eaꝝ niger eſt. et ſunt quaſi cōbuſte. Sunt autēapes quedā ſolitarie ocōſe: que volādo ꝑ aera. quaſi exercentes ſe cum apibꝰ oꝑoſis intrant aluearia: et comedunt mel. ſed apes qͥdem operoſe pugnāt cum ocioſis.et interficiūt eas. maximeqꝫ reges apum hoc faciunt.⁊ extrahūt eas de alueariis. Melius eſt eniꝫ vt patrescaſtigēt filios ocōſos. Apes aūt ornate de numero ſūtillaꝝ: que nihil faciunt ex mellibus. Apes ꝓuenientesex his que paſcunt flores montanos: minores ſunt acfortōres: pluſqꝫ laboris patientes. Apes vero naſcentes ex his que flores ortolanos ſugūt contrario modoſe habent. ¶ LXXXVI.

¶ De vita earum et voce vel ſono ¶ Areſtotiles in libro de morte et vita.Pes longioris vite ſunt: ceteris aīalibus maioribus. ¶ Ex libro de animalibꝰ. Apum ſtrepitus in interiori corporis nō eſt ꝑ ſpiritū exeuntem: quia non hanelat. haꝝ em̄ ſibilus fit per telaꝫ ſubꝑiete loco abſciſionis corꝑis. id eſt diuiſionis in duo.nec faciūt ſtrepitum niſi volando: ſcꝫ alas ꝑ aerem īterip̄as et corpus cadenteꝫ extendēdo: et cōtrahēdo. Nōaūt vociferant de nocte ¶ Ambroſius. Habent etiamapes in rauco vocis ſue murmure ſuauitatē: cū pulmonem reſpirādiqꝫ vſū nequaꝙͣ habere prodātur ſꝫ aereoveſci ſpiramine. Deniqꝫ ſi qͥs eas oleo caſu perfundatꝓpe necātur. eo ꝙ obſtructis pͥoris aereū illud ſpiramēhaurire non pn̄t Cōtinueqꝫ ſi quis acetum his ſuꝑfundat: illico reuiuiſcūt: eo ꝙ cito vis aceti pͥoros illos quicōtiuuiore alias magis continuo olei humore obſtruūtur aꝑire dicitur ¶ Plinius vbi ſupra. Inſectis nō vocem ſed ſonum putat eſſe: intꝰ meante ſpū et incluſo ſonante. Aliquā vero murmur edere: vt apes. Receptuꝫeſt em̄ muſcas et apes duobꝰ ſub pectore cauis ſpiritūmobili occurſante mēbrana intus attritu eius ſonare:itaqꝫ poſt laborem diurnum cū adueſpaſcit: vt dictumeſt: ſtrepunt minus ac minus in alueo. donec vna circūuolet quaſi caꝑe quietem imꝑans: eodem quo excitauithombo. Gaudent vero plauſu eriſqꝫ tinnitu: eoqꝫ conuocātur. quo manifeſtum eſt his quoqꝫ ineſſe ſenſuꝫ auditus. Effecto quidem oꝑe. deducto fetu: functeqꝫ omni munere. exercitatōnem tn̄ ſolēnem habent. ſpaciateqꝫ in aꝑto ⁊ in altum date gyris volatu editis. tunc demū ad cibum redeunt. Uita his eſt lōgiſſima: vt ꝓſpere inimica et fortuita cedant. ſeptenis annis vniuerſa.Alueos nunꝙͣ duraſſe proditur vltra x. annos ſunt quiapes mortuas reuiuiſcere putat: ſi intra tectum hyemeſeruentur. Deinde ſole verno torreātur. In totuꝫ veroamiſſa reꝑari putant ventribus bubulis recentibus cūfimo obrutis. Uirgilius aūt corꝑe iuuencoꝝ exanimato natura mutāte in alia quedā ex alijs. LXXXVII.¶ De cibo earū et potū ac ſomno ¶ Areſto.Pum vitā ⁊ nutrimentū ſuꝑ terram eſt eaꝝqꝫguſtabile propriū eſt mel. diligūt dulcia. nec ſedent ſuper fetida. vel mali ſaporis vel odorisOdor fetidus eas grauat. ⁊ odor dulcis delectat: Id̓oqꝫ id quod olet. pungunt ſtercuſqꝫ ſuū volādo. qꝛ ml̓tūfetet. eiiciunt. Itaqꝫ ſole ſuꝑ rem fetidam non cadunt.Aquas etiam claras ⁊ currentes diligūt. Non autemomīno venantur. ſed oꝑantur. ac cibum deponunt. hn̄t⁊ alium cibum qui lrolrizon dicitur. ⁊ eſt ita dulce ſicutficus. Ip̄m ſuꝑ crura adducunt. ſicut ⁊ ceram ferunt.Cum auteꝫ extrahitur mel de alueari: dimittendum eſtqd̓ in hyeme ad cibum ſufficiat apibus. alioqͥn alueardānabitur: Apum em̄ cibus ī hyeme ac vere eſt ex melle. Parant etiam ſibi cibum aliū qn̄qꝫ inducto marmore: qd̓ aſſil̓atur cere. Preterea cuſtodes alueariū propter paucitatem mellis remanētis. qn̄qꝫ cibant apes exficubus. aliiſqꝫ dulcibus. Debent auteꝫ mel dimittereſcd̓m multitudinem apum. quia ſi dimiſerint multum.poſtea nō multum oꝑabunt̉. Et ſi fuerit modicū ſegneſcent ad oꝑandum. Bibunt autem ex proximo fluuio ſieuꝫ habuerint ⁊ non ex alio. alioqͥn potabunt in alio loco: nec bibunt quouſqꝫ pōdus eiecerint. quod ſuper ſeafferunt ¶ Plinius libro xi. Apes de cithiſi flore nūꝙͣ ꝑabula contingere prodit ariſtomachꝰ ¶ Idem in li.xiiii. Apianis vitibus apes cognomē dedere. precipueillaꝝ auide. ¶ Idem in libro xxi. Apum cauſa oportꝫſerere tymum: roſam: violas: lilium: fabā: papauer: ⁊ hꝰmodi. Hoꝝ em̄ florum auidiſſime ſunt. ⁊ etiaꝫ ſinapis:quod miremur. quia floreꝫ oliue non attingunt. Porro