LiberUiceſimuſprimus
¶ Palladius libro ij.Pum iunio mēſe vltimo noua egrediūtur examina. Ideo cuſtos eē debꝫ attonitꝰ: qꝛ nouelleapes vagantibꝰ animis facile niſi ſeruentur effugient. Exeūtia quidem in aditu ſuo morātur vno autduobus diebus que ſtatim nouis alueariis excipiendaſunt. Obſeruabit aūt cuſtos aſſiduus vſqꝫ ad octauaꝫvel nona horam: quia poſt hec temꝑa non facile fugereaut emigrare cōſueuerūt. ꝙͣuis alie ſtatim ⁊ procedereet abire non dubitent. ſigna fuge hec ſunt ante biduuꝫvel triduum acrius tumultuātur ⁊ murmurāt. Ꝙ vbiaure appoīta frequēter explorator agnouerit: ſolicitioraduerſum hec eſſe debebit. ſolent hoc ſignum ⁊ cum pugnature ſunt facere: quaꝝ pugnas cōpeſcit puluis: autmuſe aque ymber aſperſus. Ineſt illis ad origīs ſui reꝑandaꝫ concordiā dulcis autoritas. ſed cum ſe agminaſic pacata in ramo vel quocūqꝫ loco ſuſpēderint ſi vniꝰvberis eductōne pendebūt noris aut vnum regem eſſevniuerſis: aut recōciliatis omnibꝰ manere concordiam.ſi vero duo vel plura vbera ſuſpendens ſe populꝰ mutatur: ⁊ diſcordes ſunt ⁊ tot reges eſſe: quot velut vberavideris: cōfitentur. vbi globos apum frequentiores vtderis: vncta manu ſuccō mellis ſofilli vel apii. reges requiras. ſunt auteꝫ paulo maiores: oblonge magis ꝙͣ cetere apes. rectōribꝰ cruribus neqꝫ grandibꝰ pēnis: pulcri coloris ⁊ nitidi leues ſn̄ pilo: niſi forte pleīores quaſi capillum gerunt in ventre. quo tn̄ non vtūtur ad vulnus. Sunt alij fuſci atqꝫ hyrſuti: quos oportet extīgui⁊ pulcriorem relinqui. Qui ſi frequēter vagat̉ cum examinibꝰ: ereptis alis reſeruetur. hoc em̄ manēte nulla diſcedit. ſed ſi nulla naſcātur examina duoꝝ vel triuꝫ ml̓titudinē vaſculoꝝ ī vnum cōferre poſſumus: Dulci tn̄liquore conſperſas apes atqꝫ incluſas ꝑ triduuꝫ tenebimus: appoſito cibo mellis ⁊ exigua tm̄ ſpiracula relinquamus in cella ¶ Areſtotiles. Apes ſtrepitū delectātur: et ab eo congregantur. Nec hoc faciūt niſi propterdelectatōnem. aut ꝓpter timoreꝫ. Cum aūt intra aluearia pendent ex ſeſe: ſignat ꝙ ab alueari volunt diſcedere: quod vbi ſentiūt cuſtodes irrorent intrā aluear dulce. ¶ Plinius libro xi. Apes non effugiūt ſi aluei meliſophillo ꝑungantur. nulloqꝫ in flore magis gaudent. ⁊ſcopis eius examina facilime continētur. Idem quoqꝫpreſtantiſſimū contra ictus eaꝝ. ¶ XIII.De eiſdem ſupplendis vel re parandis.Palladius vbi ſupra.Pum deniqꝫ ſi velis aluearium cui ꝑ aliquampeſtem multitudo ſubducta eſt populi adiectōꝫreꝑare. conſiderabis in alijs abūdantibꝰ cerasfauoꝝ: ⁊ extremitates que pullos habent: ⁊ vbi ſignuꝫnaſcituri regis inueneris cū ſobole ſua recides. ⁊ in idaluearium pones. Eſt aūt hoc futuri regis ſignum. Inter cetera foramina que pullos continent vnum magisac longius velut vbere apparet. Sed tūc tranſferendiſunt. qn̄ eroſis cooꝑculis ad naſcendū maturi capita nitūtur exeri. Nam ſi immaturos trāſtuleris: interibunt:ſi aūt ſe ſubitum leuabit examē: ſtrepitu eris terreatur.aut teſtule tunc ad alueariuꝫ rediet: aut in proxima frōde pendebit: ⁊ inde in nouū vas herbis cōſuetis ⁊ melle conſꝑſa manu contrahatur aut trulla: ⁊ cuꝫ eo loco tequieuerit veſpere: inter alia collocetur ¶ XCIIII:¶ De proceſſu apū ad operandū Areſto.Pes congregātur: vt greges. Et quedā ī prinpio diei ad oꝑatōnem exeunt. Quędaꝫ donec¶ exꝑgefiunt alie quieſcūt. Deinde volātes ſiml̓ad oꝑandum exeunt. ocōſas vero extrahūt: pluſqꝫ laborant: quando fames accidit eis ⁊ in principio veris. reges eaꝝ creati ſunt ꝓpter generatōnis cōuenientiamſemꝑ intra domos remanēt: ⁊ nihil oꝑantur. ſꝫ ⁊ kilre
ues qui ſunt mares apum d̓cioſi ſunt ex cauſa ſuperiudicta ¶ Ambroſius. Nulle autem apes ē domibus audent exire: nec in aliquos ꝓcedere paſtus: niſi rex primꝰegreſſus ſibi vendicauerit principatū volatus: proceſſꝰaūt eaꝝ eſt ꝑ rura redolentia: vbi orti ſunt inhalantesfloribus fluenſqꝫ riuus ꝑ gramina: herbiſqꝫ dulcibusprima ponunt caſtroꝝ fundamēta. ¶ Plinius libroxi Apum ignauia fumo crebriore excitatur ad opera.Nam vbi incubauere fauos faciūt liuidos. rurſuſqꝫ fumo inficiūtur nimio. Oꝑis auteꝫ ratio interdiu ad portas more caſtroꝝ ſtatio: quies vſqꝫ in matutinū: donecvna excitet omnes gemino vel triplici bombo vt buccinō aliquo. tunc ſi dies mitis futurꝰ eſt: omnes ꝓuolantventos em̄ ⁊ ymbres prediuinat: ſeqꝫ tunc tectis continent. Apes an̄ fabas florentes non exeūt ad opera ⁊ labores. nulluſqꝫ cum ꝑ celuꝫ licuerit ocio perit dies. Binis limitibus circa ſingulos actus incedunt: vt alijs intrent: alijs exeāt. Cunqꝫ adueſpaſcit ſtrepunt minꝰ acminus in alueo. donec vna circūuolet quaſi quietem capere imꝑans: eodem quo incitauit bombo: ⁊ hoc caſtrorum more tūcqꝫ conticeſcunt omnes repente. Ceteruꝫeffecto penitus opere: educto fetu functe oīm munere.exercitatōnem ſolēnem habent. ſpaciateqꝫ in aperto etin altum date gyris volatu editis: tunc demū ad cibumredeunt:¶ XIIIII.¶ De diuerſis officiis earū. ¶ AreſtotilesPes ordinātur ad oꝑa diuerſa. Naꝫ flores adcūt aqua. Eaꝝqꝫ operatōnes tempꝰ determīaducūt quedā: alie mollificāt ceram. ⁊ alie addutum non habent: ſed cū habuerint res cōueniētes ſubito p̄parant ⁊ in ſereno tempore oꝑantur aſſidue ¶ Ambroſius. Ternas om̄s certare de muuere. Alias victuiquerēdo inuigilare. Alias ſolicitam caſtris cuſtodiamadhibere. alias quoqꝫ futuros ymbres explorare: ⁊ nibium cōcurſus ſpeculari arce. alias decurſas ceras fingere. alias rorem infuſum floribus ore colligere: nullaꝫtn̄ alienis inſidiari laboribus. ⁊ raptū vitā querere. atꝫvtinā raptoꝝ inſidias non timerent: hn̄t tamen ſpiculaſua: ⁊ inter mella fundunt venenum: ſi fuerint laceſſiteanimaſqꝫ ponūt in vulnere. ¶ Plinius vbi ſupͣ. Cūqꝫergo agmē ad opera proceſſerit: alie flores pedibus aggerūt: alie aquaꝫ ore: guttaſqꝫ lanugine totius corꝑis.Adoleſcentores ad oꝑa egrediūtur: vt ſupra dictuꝫ cōuehant. ſeniores aūt intus oꝑantur. Que flores cōportant: prioribus pedibus onerātur. ⁊ ꝓpter ip̄m naturaſunt ſcabra: pedes priores roſtro: toteqꝫ onuſte remeātſarcina aggrauate: Excipiūt illas terne quaterneqꝫ exonerāt. ſunt em̄ ⁊ intus officia diuiſa. Naꝫ alie ſtruūtalie poliunt: alie ſuggerūt: alie cibum ex eo quod allatūeſt parant. nō em̄ veſcūtur ſeꝑatim: ne inequalitas operis et cibi. fiat et temporis ¶ XCV.¶ De pugnacitate ipſarū. ¶ Ambroſius.Pes: vt dictum eſt: hn̄t ſpicula ſua quibꝰ veneuum fundūt inter mella: ſi fuerint laceſſite animaſqꝫ ponunt in vulnere ardore vindicte. ¶Iſidorus. Apes exercituꝫ ac reges hn̄t. ⁊ prelia mouent. ¶ Areſtotiles. Apes nō fugiūt aliquod animalſed quedā illaꝝ fugiunt alias: qꝛ pugnāt adinuiceꝫ ⁊ ſiquid eis apꝓpinquauerit: interficiūt ip̄m ſi potuerint.Moriūtur autem qn̄ pungūt. qꝛ non poteſt exire aculeus niſi exierit inteſtinuꝫ. Et multotiens nocet ei qd̓ abapibus pūgitur. niſi locum exprimat: ⁊ ab eo acultumextrahat. Nam ⁊ ex apis pūctura interficiūtur animalia magna. ſicut de quodā equo viſum fuit aliqn̄. Poro rectores apum nunꝙͣ pungūt: ſed ille qn̄qꝫ illo dimiſſo ſi eas inſequatur: ip̄m interficiūt ⁊ ab aluearibus extrahunt. ſiquidem ⁊ kabrin ⁊ corch inter apes nihil faciunt. ſed oꝑatōnes aliaꝝ corrumpunt. Ita bone apesillos vincunt. multoſqꝫ rectores eoꝝ interficiunt. qui-