UiceſimuſprimusLiber
auxiliantur ¶ Dyaſcorides. Salamādre virtus ſtiptica eſt ⁊ calida. recteqꝫ miſcetur medicaminibꝰ ſtipticis⁊ improbos capillos qui ſunt in palpebris āputat. Seruatur aūt ſic: exenterat̉: caput ⁊ pedes eī tollūtur. ſicqꝫqd̓ remanet in melle mittitur: et cū opus fuerit in vſuꝫaſſumitur ¶ LXV.¶ De ſaura et ſtellione ¶ Iſidorus.Aura lacertus eſt: qui qn̄ ſeneſcit excecanturIoculi eius. et intrat in foramen parietis aſpicientis cōtra orientem et ortū ſolis intendens illuminatur. Stellio nomen indituꝫ habet de colore.eſt em̄ tergo depictus lucentibꝰ guttis in modū ſtellaꝝde quo Ouidius: aptumqꝫ colori: nomen habet variisſtellatus corpore guttis. hic ſcorpionibꝰ adeo cōtrariꝰeſſe traditur: vt eo viſo: pauorem his afferat ⁊ torporē¶ Pliniꝰ libro vii. Theofraſtus autor eſt ſtelliones qͦꝫſicut et angues ſenectutē exuere: ꝓtinuſqꝫ deuorare. p̄ripientes comiciali morbo remedia. Eos peſtiferos ferunt in grecia innocuos eſſe in ſycilia. ¶ Idem in li. xi.Cameleonum ſtelliones quodāmodo naturā habēt. rore em̄ viuentes Stelliones putāt innocuos eē dūtaxat.his: qui et ip̄i carent ſanguine Pariūtur aūt vndeni.Quidā ab ip̄is decem arbitrant̉ deuorari: vnuꝫ modoſolertiſſimū relinqui: qui ſe ip̄iꝰ matris clunibꝰ imponēdo tutus et a cauda ⁊ a morſu loco fiat atqꝫ hunc eē reliquoꝝ vltorem: qui poſtremo genitores ſuꝑne conficiat. ¶ Idem in libro xxx. Stellione nulluꝫ animal fraudulentiꝰ: hūc inuidere homini tradūt: ⁊ inde ſtellionūnomen in maluꝫ eſſe tranſlatum dicūt. ſic eum capiuūteſtatibus obſeruāt cubile ip̄iꝰ qd̓ eſt in locis hoſtioruꝫvel cardinibus feneſtrarum: aut in cameris vel ſepulicris. Ibi vere incipiente fiſſisᵇ harūdinibus textas opponūt caſas quaꝝ anguſtiis etiam gaudet: eo faciliusexuens torporem circūdatuꝫ. ſed eo relicto remeare nōpoteſt ¶ Gloſa ſuꝑ ꝑabol̓. xxx. Stellio non habet alaset ideo manibus nititur. ⁊c̄. ¶ Radulſus ſuꝑ Leuiti.Stellio et lacerta ſunt animalia infirma: malicōſa tn̄.⁊ rep̄tilia venenata ¶ Ex libro de naturis reꝝ. Stellionis venenum mortiferum eſt cōtra illud remedium fitex tritis carnibꝰ ſcorpionis. Fel eius in aqua tritū muſtelas occulto quodā inſtinctu congregare dicitur. hicſcorpioni maxime cōtrariatur: ſeqꝫ inuicem odio naturali inſequūtur. Sed qꝛ ſtellio maior eſt atqꝫ validior.hunc miro mō ſcorpio timet: ita vt eo viſo ſudore frigido perfundatur.LXVI.¶ De medicinis ex ſtellione ¶ Plinius libro viceſimononoTellio viſus pauorem infert ſcorpioni. et torporem ſudoris frigidi. vn̄ et ip̄m oleo putrefaciūt: vulneraqꝫ a ſcorpionibꝰ facta pungunt.ſed et tritus ſcorpio ſtellionum aduerſatur veneno. fitet malum e ſtellionibꝰ medicamētum. Nā eo mortuo invino: qui biberit lentigine faciem eiꝰ obducit. ob hoc īungento necant illum pelicum forme inſidiātes. Sꝫ cōtra hoc eſt remediū oui luteū ⁊ mel et nitrū. Fel qͦ ſtellionuꝫ in aqua tritum: muſtelas cōgregare dicitur.¶ Idē in libro xxx. Stellioni nihil in comicialibꝰ morbis p̄fertur remebio. Cinis etiā ex ip̄o factus in acetopotus et tunica quā exuit pota confert. ¶ Auicenna īſcd̓o can̄. Guaril. id eſt ſtellio longam habet caudam: ⁊paruum caput: et non eſt lacertus. Nam lacertꝰ aut raro aut nunꝙͣ eſt uiſi in ruribus. Caput etiā ⁊ corpꝰ eiꝰab illo ſunt diuerſa: ſed fortaſſe proximus ei eſt in natura. Caro eius multum calida eſt. In ip̄o eſt virtꝰ extrahens ſurculos et ſpinas. ſanguis eius valet albuginioculoꝝ. Adep̄s eius fortiter impīguat. caro quoqꝫ eiꝰet proprie quaſdā mulieres. Stercus eiꝰ ſicut et lacerti: valet ad albuginem oculi: Confert etiam panno etlentiginibus: colorem efficit bonū. Idem quoqꝫ ſtercꝰ
tritum eradicat verrūcas. epar ſtellionis ſuꝑ molarescorroſos poſitum: ſedat dolorem eoruꝫ. ¶ Idem in iiii.can̄. Caro ſtellionis mortificans eſt. Qn̄qꝫ cadit ī viuoet moritur in eo ac diſſoluitur: Fitqꝫ vinum illud ſicutvenenum. Et ei qui bibit ip̄m accidit vomitꝰ: ⁊ dolororis ſtomachi vehemens. Stellio qn̄ mordet: dimittit īloco morſus ſui dentes paruos: ſubtiles: nigros: Necceſſat dolere locus ⁊ prurire: donec auferātur cuꝫ ſecavel cucullo tranſeūte ſuꝑ eos. et eos aſſumente et colligente. Qn̄qꝫ autem eos extrahit oleum ⁊ cinis. De inde ſugatur locus et ponatur in aqua calida. Ꝙ ſi magnificetur dolor in morſu: tyriaca rutele detur in potu.¶ Hali. Papion. id eſt ſtellio gladus ſi cum aceto ⁊ cycere coquatur. artetice ꝓdeſt manifeſte. fimus ſtelliōisa facie lentigīes extirpat. et ab oculis albuginē elimat.¶ Actor. Hec de lacertoꝝ generibus ſufficiāt. Sequitur de tercō genere reptiliū. id eſt de vermib ꝰ LXVII¶ De vermibus in generali. ¶ Iſidorus.Ermis eſt animal qd̓ pleꝝqꝫ de carne vel de ligno: vl̓ de quacūqꝫ re terrena: ſine vllo terrenocōcubitu gignitur. licet nōnunꝙͣ et de ouis nacantur: ſicut ſcorpio. Uermis autē non vt ſerpens aꝑtis paſſibus vel ſquamaꝝ niſibꝰ reꝑit. quia nōeſt ei ſpine rigor vt colubri. ſed in directum corpuſculiſui ꝑtes gradatim porrigendo cōtractas. et cōtrahēdoporrectas motum explicat: ſicqꝫ agitatus perlabitur.¶ Areſtotiles. Uermiū reptatio ſuꝑ ventreꝫ eſt. Aīalia quedā generant vermes. et hoꝝ quidaꝫ in hora ip̄ageneratōnis mouentur. Quidā nō niſi poſt dies: Muſce quidem generant vermes et ex coitu apiculaꝝ fiūtvermes ouis ſil̓es. Porro que generant̉ ex vermibusab animalibꝰ generatis non completa ſunt. Deinde extra creſcunt: Et quod habet figuram ſicut vermis: magnum fit qn̄ creſcit. fitqꝫ figurā eius ſicut ouum: quiacortex ſcꝫ cutis continens indureſcit. Illo quoqꝫ in tēpore mobilia ſunt. et manifeſtatur hoc in vermibus qͥgenerant̉ ex veſpis et apibus: et in eis qui generanturex oleribus. vermes qui generantur ex aīalibus cibantur prius. deinde cibum non recipiūt: ſed remanēt immobiles ſicut apicule que coloris aurei ſunt: Quidamaūt vermes habent in ſe quo cibantur: et eiiciūt ſuperfluitatem cibi: ſicut pulli veſparum vel apium. Quidāab extrinſeco: ſicut vermes oleꝝ et alioꝝ modoꝝ principiū crementi vermiū eſt ex parte ſuꝑiori et cibꝰ ex inferiori ¶ Ambroſius. Uermis indicꝰ niger fertur conuerti primum in ſpēm caulis. poſt fieri bombiliꝰ: et pꝰlaxis et latōribus foliis videtur pennas aſſumere. Exhis foliis illa mollia fiunt: quibꝰ veſtiūtur qui in domibus regum ſunt. ¶ Plinius libro xi. In gange ſtaciꝰſeboſus affirmat eſſe vermes brachiis binis lx. cubitorum ceruleos a facie nominatos: de quibꝰ ſcꝫ iam ſuperius dictum eſt inter monſtra marina: et adhuc diceturinfra. ¶ Idē in libro xxix. Terreni vermes triti plageſcorpionum proſunt impoſiti. multaqꝫ alia ex his remedia inueniūtur ꝓpter que in melle ſeruantur. LXVIII¶ Idem de eodem. ¶ ActorErmes dicuntur ꝓprie qui naſcūtur ex putredine: itaqꝫ de carne vel de terra naſcūtur: ſinecoitu et concupiſcētia. Natura eoꝝ eſt: ſingul̓moueri momentis: ſilentio reꝑunt: mordent ⁊ penetratviles et abiecti ſunt frequenter pedibus cōculcanturEoꝝ origini ſal reſiſtit. Ideoqꝫ carnes et alij cibi ſalliuntur. ¶ Achildes in li. de venenis. Si ortus ex elixatura vermiū aſpergatur. tunc fructus eiꝰ vermes quicomederint: cito moriētur: ¶ Ex libro de naturis rerūInſecta dicitur omnis vermiū propagatio. nullus autinſectoꝝ. id eſt vermiū: vt dicit Pliniꝰ: habꝫ ſanguineniſi in modica quantitate. Quidaꝫ vermes ſine pedibꝰſunt: vt ſerpentes. et hi per terrā repunt. Alii nec oſſa