LiberUiceſimuſprimus

¶ De medicinis ex ranis ¶ Pliniꝰ libro xxxij.Ane iecur geminum eſſe dicūt: abiiciqꝫ formicis eam partem quā appetant oportere: ⁊ illāIcontra omīa venena que ex ip̄is fiant. ⁊ ſi viuecōcrementur in olla: cinis eaꝝ cum melle alopicias replet: ac melius cū pice liquida: ſingule quoqꝫ rane ī aceto decoquūtur: ita dentes dolentes colluantur: et in oreſuccus cōtineatur: Ius rane in patinis decocte: tuſſimfertur ſanare. Cor eaꝝ cum melle tritū medetur diſintericis. morbo quoqꝫ regio ſalſamentum eaꝝ valet cuꝫpipere: ita vt abſtīeatur reliqua carne. Podagris ⁊ articularus vtile eſt oleum in quo decocta ſunt inteſtinaranaꝝ. Item rane mirrino decocte oleo carnibus abiectis: punctos liberāt quartanis. Cor eaꝝ adalligatumfrigora minuit febriuꝫ. Si tumeāt aures: ranaꝝ adepsinſtillatus ſtatim dolores tollit. Uermes innatī in hoīeranaꝝ tollūtur felle. prodeſt et febri ranaꝝ felliuꝫ ciniſIgnes ſacros ranaꝝ viuentiū ventres impoſiti reſtinguūt. pedibus poſterioribꝰ pronas adalligari iubent:vt crebriore anhelitu proſint ad ſanguine quoqꝫ narium ſiſtendum ranaꝝ cinerem illiniūt: vel ſanguinē arefactum. Syriaſim ſiue capitis infantiū vlcera: rana inuerſa efficaciſſime ſanat ad alligata: Iecur rane calamitis in pellicula gruis adalligatu venerē excitat. Equorum ſcabiem rane in aqua decocte: donec illini poſſint.extenuant. Ranis ex oleo et ſale decoctis vt ſuccus ſorbeatur: tetano medetur. E fluuialibus ranis ſi carnesedantur: vel ius decoctaꝝ ſorbeatur. proſunt contra leporem marinum: et contra ſerpentes: et cōtra ſcorpioēſex vino ¶ Auicenna in ii. can̄. Cinis rane poſitus ſuꝑſanguinis locum: retinet eum. Idem cōfert apoſtematibus cordaꝝ iuuct̉aꝝ ſuꝑeffuſus. Rana cuꝫ ſale ⁊ oleodecocta dicitur eſſe bezahar lepre ac vermiū venenoſorū cōmeſta. Ex decoctōne rane fluuialis os ad doloreꝫdentiū colluitur et ſedatur. Corpꝰ rane petroſe ⁊ ꝓpriepingue do eius facilem facit dentiuꝫ eradicatōneꝫ. ip̄aqꝫ dentes eiicit animaliū: qn̄ ſumunt eam. LXII.¶ De rubeta¶ Actor.Ubeta ſiue rubetum: vt dictum eſt: peſſimuꝫ ēac venenoſum rane genus qd̓ vulgo craſſantium dicitur ¶ Plinius libro viii. Rane rubetequaꝝ et in terra et in humore vita eſt plurimis refertemedicaminibꝰ deponere ea aſſidue ac reſumere paſtudicūtur. venena ſibi tantum reſeruātes. ¶ Idem in lixi. Rana inſidiarium eſt vite. ¶ Idem in libro xxv.Sunt venera ranis maxime rubetinis porro arthemiſia prodeſſe traditur contra ranam potā. ¶ Idem in libro xxviii. Marſion zmirneꝰ tradit ſputo rumpi rubetas: aliaſqꝫ ranas. et ſi rana quidem ſaliua ſuā aſperſerit oculum: precipuuꝫ remediū eſt lac ml̓ieꝝ. Ideꝫ quocontra morſum eiuſdem bibitur ⁊ inſtillatur. Iecur cameleonis cum rubete pulmone illitum: pilos detrahit.¶ Idem in libro xxxii. Succus ranaꝝ marinaꝝ ex vino et aceto decoctaꝝ: bibitur contra rubete venenum.Dicte ſunt autem rubete: quia in vepribus viuūt tm̄.grādiſſime cunctaꝝ geminis velut cornibꝰ plene veneficioꝝ. Mira de his certatim tradunt autores. oſſiculoquod eſt in dextro latere ī aquā feruentē iniecto: refrigerari vas nec poſtea feruere. Canuꝫ impetꝰ eo cohiberiamorem ⁊ iurgia in potōne addito concitari. Uenereꝫadalligato ſtimulari. Rurſus a dextro latere feruentiarefrigerari. ⁊ hoc in agnina pellicula recenti adalligato quartanas ⁊ alias febres ſanari. eoqꝫ amorem inhiberi: podagris articulariiſqꝫ morbis cum adipe veteriꝓdeſt rubete cinis. Porro nerui rubete lacerto dextroad alligati: venerem cōcitant. amorem vero finit rubetain recenti corio pecoris adalligata: eadeꝫ aqua excoctapotui data: ſuum medetur morbis. vel cuiuſqꝫ rane ci

nis. ¶ Ex libro de naturis reꝝ. rubeta diuerſis refertamedicaminibus. qn̄ vult deponit ac reſumit et hoc aſſidue in paſtu facere dicitur. venena vero nunꝙͣ depoīt:ſed tāꝙͣ arma ſua penes ſe reſeruat. habēt gemina cornua veneficōrum plena. Mira de his certatim narrātautores. Carnibus eaꝝ in hamum poſitis: p̄cipue purpuras allici certum eſt. Contra venena marini leporiset rubete: cinis earum remedio eſt in aqua potatus.LXIII.De ſalamādraIſidorus.Alamandra dicta eſt: eo ꝙ contra incēdia valeat. Cuiꝰ inter omnia venenata maxima viseſt. Cetera em̄ ſingulos feriunt hec plurimospariter interimit. Nā ſi arbori irrepſerit: omnia pomaveneno inficit: et eos qui ederint occidit: Que etiam ſivel in puteū cadat: vis veneni potantes interficit. Iſtacontra incendia repugnās: ignes ſola animaliuꝫ extinguit. Uiuit em̄ in mediis flamis ſine dolore et cōſumptione. Nec ſolum non vritur: ſed extinguit incendium.Pliniꝰ libro x. Salamādra eſt animal lacerte figura: ſtellatum occulta ⁊ ceca origine: nunꝙͣ niſi magnisimbribus proueniens: et ſerenitate deſinens huic tatꝰeſt rigor: vt ignem tactum extinguat: non alio modo ꝙͣglaciēs. eiuſdem ſanie que lactea ore vomitur: quacūqꝫparte corporis humani cōtacta: toti defluūt pili. Idqꝫquod contactum eſt colorem in vitiliginē mutat. In hiſnon eſt maſculinum genꝰ aut femininū ¶ Item in li. xi.Uenenatis paſta noxia fiūt ⁊ ip̄a. Apros in pāphiliaet in mōtuoſis ſylicie ſalamandra ab his deuorata: quiederint: moriūtur. nec vllus eſt in odore vel ſapore ītellectus. ¶ Idem in libro xxix. Panis coctus lignis a ſalamandra contactis: interficit. ¶ Ex libro de naturisreꝝ. Salamandra quā nonnulli cameleontem id eſt leonem terre vocant. Eſt animal quadrupes: faciem hn̄slacerte: vel: vt dicit Areſtotilis: facieꝫ habꝫ inter faciēporci et ſimie. In igne viuit: et incendium extinguit. ꝓfert etiam quadam lanam pallidam: de qua cōtexte zone cōburi non poſſint. Eſt autem ſplene carens: et contra omnia animalia iecur habꝫ in ſiniſtra parte. In extis quoqꝫ viſcerum magna eſt in eo varietas a ceterisanimalibus. macra eſt valde: quia paꝝ habꝫ de ſanguine. Ideoqꝫ timoroſa eſt valde: qꝛ diminuitur in ea calor: qui eſt incentiuꝰ audacie. Timor etiaꝫ eius cauſa ēꝙ color eius ſit varius ac ꝑ momenta mutabilis. Quagallinaꝝ more gignit: et ex eis fetus producit: In hocautem genere nō eſt maſculus neqꝫ femina: ſed omnesgignunt: Alexander papa: vt fertur: ex huiꝰ animal̓ lana veſtimentum habuit. qd̓ cum ad mūdiciam aliqn̄ lauari deberet. nō alijs aquis abluebatur. niſi ꝙ in ignēproiiciebat̉. et ꝑ ignem candeſcebat. ¶ XIIII.¶ De ſalamandre nocumento ac remedioAuicenna vbi ſupra.Alamandra ſpecies eſt mordicātium: accidūtex eius potu dolores vehemētes in ano: ⁊ apoſtema ſicut ydropiſis. et in ventre ſpaſmus. etvrine retentio. Idem in eodem. Salamādra eſtimatureſſe beſtia lacerte ſimilis habēs quattuor pedes. ⁊ caudam curtā. et ꝙ ip̄a non aduritur. ſed ⁊ ſi proiiciatur īlarem. extinguit ignem. Accidit autē ex eiꝰ morſu dolor vehemens et inflatio in corpore. ⁊ grauitas lingueet punctio eius. et tremor ac ſtupor. Multotiens etiāaccidit nigredo membri ſecūdum figuram rotundā etcaſus eius. Cura eius. vt quidā dixerunt. eſt cura cantariduꝫ: Et ꝓprium quo curantur eſt. vt in potu deturre ſina pini cum melle. Detur etiam decoctio lilii. cū folijs vrtice. Quidam vero dant ranas coctas. et de iureeaꝝ in potu. ¶ Pliniꝰ libro xxxii. Teſtudinis marinecarnes admixte ranaꝝ carnibꝰ. p̄clare ꝯtra ſalamādraſ