Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſprimus

trahitur: tunc ipſe lapis in medio ſui oculum haberedicitur. Cuꝫ autem aliquādiu mortuo extrahitur: tuncmalicia veneni oculus extinguitur lapis viciatur. Philoſophꝰ. borax de genere bufonis eſt. hic propter veneni quātitateꝫ: qn̄ tangitur inflatur. araneapugnat ab ea vincitur: Nam illa frequēter pupugerit ille ſe vindicare valens: intm̄ inflando ſe extuberatur: mediꝰ crepat: et moritur: huiꝰ morſus peſſimus eſt: inſanabil̓ efficitur. Gemmā in fronte nutrit. qua occiditur. que ab ip̄o animali borax appellaturQuando extinctum habet oculum: herba ſpēali vtiturin qua viſuꝫ recuperat. ruta vero interficitur. humidaloca et marcida libenter inhabitat. odit claritatē ſolis.nec de facili videre patitur. nocte ambulat. magis vias hominū tritas veſtigiis. diem vero latet īabditis. Odorem florentis vinee fugit prope cubitalem magnitudinē aliqn̄ creſcit: In hyſpanie partibusilld̓ p̄cipue boracis genꝰ habitat: quod lapidem in frōte portat Iſidorus. Botracha dicta eſt. eo habeatrane ſpeciem. Nam greci ranam botracham vocant. LVII. De bufone.Actor.Ufo eſt animal venenoſum: omnibꝰ notuꝫ. qd̓videtur ab autoribꝰ dici rubeta vel craſſanciū O de quo dicetur inferius. Eſt aūt buſo frigidiſſima beſtiola: et aſpectu fediſſima fertur habere cor īgutture. vnde nec defacili interficitur: niſi mediumguttur trāſfigatur. Ex putredine autē vel corruptōneterre naſci putatur. Ex libro de naturis reꝝ. Bufoetiā reptile venenoſum: habet viſum peſtilentem. attactum ſordidum. Terra veſcitur: hoc pondere et menſura. Quantuꝫ em̄ in anteriori pede cōcludere poteſt.hoc illi cibo quotidiano eſt. Timet enim ne ſibi terrapro cibo deficiat: In gallie partibus eſt bufonis genuſquod cornutū dicitur: quia corniſare videtur. Un̄ a ſono vocis ſic appellatur: Colores habet duos tetruꝫ etcroceū. hi vero prodeūt: tunc voces tubaꝝ edūt: duoqꝫ et duo voces tubaꝝ reddūt īuicē. In ſola gallia vociferi viuūt: elati voceꝫ ꝑdunt muti ſūt Phiſiologubuſo eſt animal horroris qd̓ nunc aranea: nunc cuꝫlacerta: qn̄qꝫ vero colubro: vel etiaꝫ cum ſerpentelium ſubit. Leſus aūt veneno alteriꝰ animalis venenoſi: a plantagine medelam accipit. Saluia libenter veſcitur cuiꝰ radicem venenoſitate. nonnūꝙͣ inficit. Hinc ē areola ſaluie: ruta cingi debet: cuiꝰ ros bufoni mortalis eſt. Lapis in capite bufonis inuentꝰ: et ab hominegeſtatus: veneni maliciam arcet. Ex bufone quoqꝫ percōbuſtionem in puluerem redacto cum ſibi relinquiturbufo viuꝰ regeneratur. nec tantū vnus ſed etiam pl̓es.NVIII. De gamaleone.Amaleon ſiue cameleon eſt animal quadrupeſhn̄s faciem quaſi lacerte: caudam prolixam ettortuoſam. corpus aſperum. cutem qualis ē incrocodilis. profert autem ex cute quaſi lanam quandāde qua zone contexte cōburi non poſſunt. Eſt autē aīalpigrum inceſſu: ſed victorem ſuū interfectus perimit.Nam cum ales ex eo comederit: illico moritur. Hocidem animal dicitur ſalamandra grece: etiam: vtdam volunt: ſtellio latine. Sed fortaſſe diuerſe ſunt ſpecies: ꝙͣuis eiuſdem generis. ſicut capre capree rupicapre: Unde Iſidorus cameleonē ponit. in genere beſtiaꝝ. ſalamandraꝫ ac ſtellioneꝫ tanꝙͣ diuerſas ſpeciesin genere lacertoꝝ. Pliniꝰ aūt dicit ſtelliones haberequodāmodo naturā cameleonū. De his ergo pleniꝰ dicetur infra vbi agetur de ſalamandra. que ſcꝫ ſalamanpra. qn̄qꝫ vocatur ſalamandria ſicut etiam cameleondici videtur et gamaleon ſiue cameleon. LIX.

De rana Iſidorus.Ana a garrulitate vocata eſt: eo circa genitales paludes ſtrepit: et ſonos vocis importuīſclamoribus reddit. Ex libro de naturis reꝝRanaꝝ coitus magis eſt de nocte ꝙͣ de die. et in eorūcoitu magna eſt mora: multūqꝫ ſeminis effundūt. Ranas habet mare que alas habent. et omnis piſcis fetꝰnutrit: preter ranaꝫ. Auicenna in quarto can̄. Uenenum rane cognoſcit̉ abominabilē ſaporem ſicut leporis marini odorem Sūt rane fluuiales virides: marine rubee vtreqꝫ venenoſe. Eaꝝ potu accidit obfuſcatio coloris: et apoſtematio corporis ſecūdum ſemitammolliciei et aduſtio in gutture et ore: difficultas anhelitus et tenebroſitas oculoꝝ: et vertigo ac fetor oris.Qn̄qꝫ etiam accidit ſpaſmus: aut tetanus: et qn̄qꝫ ventris ſolutio. diſinteriā et nauſea: et vomitus: ac ꝑmixtio rōuis: et ſincopis. et qn̄qꝫ ſꝑma et vrinā et mēſtruaſine voluntate expellit. eius quoqꝫ qui euadit ex eisſoluantur dentes. immo cadūt. hoꝝ curatōni cōferuntvomitus: et exercitiū pl̓imum: et balne um: et inunctiocum oleis cialdis. et vinum plurimū et radices harūdinis. et ſil̓iter ciperum: et calamꝰ aromaticus cum vinoet omne quod cōfert ydropiſi. Sunt aūt rane citriueex quibus abſcindit̉ appetitus cibi: et acetat eructuatio: et corrūpitur color. Fitqꝫ ſincopis et nauſea et vomitus ac dolor oris ſtomachi: et apoſtematur ventercrura. Haꝝ cura proxima eſt cure predictaꝝ Pliniꝰlibro xxxii. Eſt rana parua et viridis muta que forteſi hauriatur bouem diſtendit. hec in arundietis et herbis maxime viuit: Carnes eius ſupponūtur oculorumdoloribus huiꝰ corporis humorem ſpiculis demſū claritatem oculis inunctis narrant afferre. Ranaꝝ carnibus in hamuꝫ additis. purpure alliciūtur. canes veroquibꝰ in offa rana viuā data ſit: latrare negātur ¶X. De diuerſis ranarum ſpēbꝰ. IſidorusAnaꝝ quedam aquatice dicūtur: quedaꝫ paluOſtres: quedam rubete. ob id quia in vepribusIſunt: grādiores cūctarum. Alie calam ite vocātur eo inter harudines et frutices viuūt: mīme oīmet viridiſſime: muteqꝫ ſine voce ſunt. Agredule autēſunt rane ꝑue in ſicco vel agris morātes: vnde nuncupate. Strabus ſuꝑ exoduꝫ. Tria ſunt genera ranaꝝvnū fluuiale et vocale. alterum minutū qd̓ calamitumdicitur: quod ſi in os latrantis canis ꝓiiciatur: ſtatimobmuteſcit: Terciū maximū quod rubetū dicitur: peſſi et venenoſum: quod vulgo craſſantiū dicitur. Exlibro de naturis reꝝ. Rana vermis eſt quādoqꝫ colore viridis: ſꝫ ille que rubet detetior eſt: loquax eſt: et vocibus importuna. vocem habet propriā coax: nec aliudquicꝙͣ dicere poteſt niſi premitur aut leditur. tūcmutat vocem inſtar muris emittit exilem. huius vocis ratio ſecūdum Areſtotilem ex hoc perpendi pōt.ore clauſo et ī flatis lateribꝰ cōſonat in gutture. ad ſilabam vero ax os aꝑit et inſtar follium latera reprimitvt fortōri ſpiritu vox elata promatur. multiplicat vocem: quando poſuerit equaliter in aqua mandibulaminferiorē: et extenderit ſuꝑiorem. autem ambas extenderit: eius oculi ſicut candele lucent: Timet omnequod ſpirat: et ab omībꝰ odioſe haberi ſuſpicatur. Inauguſto mēſe nūꝙͣ poteſt os ſuū pro quolibet (mīſteriocibi vel potus vel vocis aꝑire. ſi etiam manu velbaculo temptaueris: difficulter aꝑire poteris. Eſt rana viridis ac ꝑuula coriens cognomīata. que arboresaſcendit. ibiqꝫ inter folia requieſcit. hec naturali preſagio pluuias in nubibus ſentiens. fortiter clamat: futūre ſcꝫ inundatōnis nuncia: reliquo vero temꝑe vix vſꝙcaniat. In ora canum proiecta eis vocē demere putat

LXI.