Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſprimus

cant inter aures ad eximendum lapillum. quem ab eaterrita deuorari aiūt. alij toto capite vtuntur. Fiūt āex vipera paſtilli qui a grecis vocātur tyriaci. Eximūtintranea liuor ſpine reliquo corpore in patena cumaqua et aneto diſcocto: ac ſpinis exemptis additaqꝫ ſimilagine. Sicqꝫ paſtillis ſiccatis in vmbra ad multavtūtur medicamēta. Quidā etiam tautum corpus.ſed etiā adipem cum oleo decoquūt ad medietatē redigentes: cum opus ſit trinis ſtillis eius additis in oleuꝫpunguntur: vt omnes beſtie fugiāt eos. Preterea conſtat contra oīm ſerpentium ictus ꝙͣuis inſanabiles ipſaꝝ ſerpentium exta impoſita auxiliari: Eoſqꝫ qui aliqn̄ vipere iecur coctum hauſerint nunꝙͣ poſtea feriri aſerpente. Cinis pellis vipine alopicias explet celeberrime. viperam quoqꝫ viuam in nouo fictili cōbure: addito feniculi ſucco: et oculos inunge vtiliſſimū eſt ad effuſiones et caligines. fit et colliriuꝫ ē vipera in olla putrefacta vermiculiſqꝫ enatis cum croco tritis: In ollaetiam cum ſale exuritur quē lingendo claritatem ocl̓orum conſequūtur. ſtomachi totiuſqꝫ corporis tempeſtiuitates. hoc ſal et pecori datur cauſa ſalutis in antidotum contra ſerpentes. Quidam viperis vtuntur incibis. Primū omniū occiſe ſtatim ſalem in os addi iubent: donec liqueſcat humor: quatuor digitoꝝ mēſuravtrinqꝫ preciſa. exēptiſqꝫ exteraneis diſcoquūt ī aquaaut oleo ſale et anetho: et omnibꝰ aut ſtatim veſcunturaut a pane collinunt vt ſepius vtantur. Ius preter ſupra dicta pediculos ex corpore toto expellit atqꝫ pruritus ſumme cutis. Effectum etiam oſtendit ſe capitis viperini cinis. valet quoqꝫ oculis inunctis: It ēqꝫadep̄s ſimiliter viꝑinus: Porro de felle non audacterſuadeo que precipiūt: quia non eſt aliud venenuꝫ ſerpētium Dyaſcorides. Adeps viperinus ſuffuſionesoculorum obtuſiones et caligines: mixta cedria tantipōderis melle attico et oleo veteri curat. Alaꝝqꝫ p̄tlos inunctis naſci non ſinit Ex li. de naturis rerumExta vipere valent contra oīm ſerpentium ictus vtdicit Plinius. Tunica eius quem proiicit cuꝫ innouatur in vino cocta: dentibꝰ et oculis medetur adep̄s eiꝰcaliginem oculoꝝ tollitIſidorus.LIIII. De idra.Bra dicitur dracō multoꝝ capituꝫ: qualis fuitin lerna palude prouincie archadie. hec latineexcedra dicitur eo vno ceſo tria capita excreſcebant. ſed hoc fabuloſum eſt. Nam conſtat ydrā fuiſſe locum euomentem aquas vaſtantes vicinā ciuitateꝫin quo vno meatu clauſo multi erumpebāt. Quod hercules videns loca ip̄a exuſſit. et ſic aque meatꝰ clauſit.Nam ydra ab aquā dicta eſt. ydros auteꝫ eſt aquātilisſerpens: a quo icti obturgeſcūt: Cuiꝰ quidem morbuꝫboam dicunt: eo fimo bouis remedietur. Pliniuſlibro xxxii. Enydros: vt dictū eſt ſupra: vocatur a grecis coluber viuens in aqua: Huiꝰ quattuor dentibꝰ ſuꝑioribus in dolore ſuꝑioꝝ gingiuas ſacrificāt: inferiorum in inferioribus. Aliqui vero canino eoꝝ tm̄ modocontenti ſunt Phiſiologus. ydrus in nilo habitat.et eſt ſtatu minutior crocōdilo. Cunqꝫ videt eum in littore dormientem aperto ore vadit et inuoluit ſe in lutoquo facilius poſſit illabi faucibus eis. Crocodilus etgo ſubito eum viuū tranſglutit: qui dilanians omīa viſcera eius: viuus et illeſus ab eo exit Ex libro de naturis reꝝ. Eſt autē ydros: vt ſcribit Pliniꝰ: pulcherrīꝰanguinū in orbe terraꝝ. Huiꝰ ſerpētis iecur ad percuſſoꝝ remediū ſeruatur. Fabl̓oſe vero dcā ē ydra ſerpēscuiꝰ cum vellet caput hercules amputare. ſtatim duoſubcreuerūt: ſic ſemꝑ amputatis quibuſdā alia ſtatiꝫſubcreuerūt. Hec de ſerpentibꝰ dicta ſunt. Sequitur

de ſecundo genere reptilium .i. lacertis. LvV.De genere lacertorum. Iſidorus.Acertus eſt reptilis genus ſic vocatꝰ eo hꝫbrachia et iiii. pedibus innititur. Genera verolacertoꝝ plura ſunt: vt botracha: ſalamandraſaura: ſtellio. Actor. In eodem genere non īmeritoreputantur rana et bufo. Nam et botracha videlicꝫ ſimilis eſt rane: et rana dicit̉ botracha grece. Aliqn̄ vero ſumitur lacertꝰ ſiue lacerta botracha. videlicet genus ſpecie Areſtotiles. Lacertaꝝ genus omninonon claudit oculum. Lacertule apes omne animal annuloſum hyeme latent in cauernis. lacertule manent inrimis lapidum ꝑietum in locis anguſtis. In his feīamaior eſt. ſicut in ranis ac ſerpentibus et araneis. hn̄tteſticulos ſpondili applicatos. In coitu ita reuolute: ſicut et ſerpentes: implicātur: vt vnum corpꝰ capita duohn̄s eſſe videātur: vnicum habent ventrem: eoꝝ caude creſcunt poſtꝙͣ abſciſe ſunt. Animalia ſquamoſa ſicut et lacertule ac ſerpentes indifferēter comedūt herbas et carnes. In arabia inuenitur lacertula maior cubito. Aranea multociēs lacertam venatur: et prius incipit texere ſuꝑ ip̄m: donecorificium eius fortiter ligetur. Deinde vadit ad ip̄m mordet eum. quouſqꝫ moriatur. Hoc animal oua completa facit. eiuſqꝫ pulmoparuus et ſiccus inflatur tumeſcit Plinius librooctauo. Lacerte quotiēs ſerpētibus cōſueuerint pugnam: vulnerate herba dyptanno ad ſerpentiū ictuscipue ſe refouent. Idem in libro x. Quadrupedumoua gignentiū lacertas ore parere: vt vulgo creditur.Areſtotiles negat. Nec incubant eedem oblite quo inloco ſint enixe: qm̄ huic animali nulla eſt memoria. itaqꝫ ſe catuli erumpunt. Idem in libro xi. Lacertiseſt bifida lingua et piloſa. Pa pebre tamen in ſuꝑiorigena. his pleꝝqꝫ ſunt gemine caude Idem in libroxvii. Cōtra erucas et mala ne putreſcant viridis lacerte felle taugi cacumina iubent. Idem in libro xxix.Lacerta in vino pota: ip̄a morſus ſuos ſanat. Ex li.de natura reꝝ. Lacertam pociꝰ vermē dicunt ꝙͣ ſerpentem. quia clementiꝰ ferit: ſibilat tn̄ vt ſerpens: caudāhabꝫ conſimilē. linguāqꝫ bifidā piloſaꝫ. pedibꝰ verograditur. Uno ex duobꝰ capto. reliquꝰ efferatur. Huicanimali nulla eſt memoria: ideo cubat: oblita quidem in quo loco ſit enixa. ſe erumpūt catuli numerovndeni. Quidā dicunt fetus a matribus deuorari: vnorelicto qui ſe matris clunibꝰ imponit. hic vltor fratꝝparentes ſuos occidit. Cacerte ſunt ī india numero pedum xxiiii. colore fulgenti Eſt et de genere lacertaruꝫbeſtiola quedā forma ſed colore diſſimilis. que caudamhabet nigrā araneis ſilueſtribꝰ veſcitur. Iorath.vbi ſupra. Lacerta ſenuerit obſcurātur oculi eius.excecatur. Tunc cōtra ſolem ad eius radios intendit.oculos ſuos aliquādiu tꝑe matutino foramē dirigit.quouſqꝫ redeat viſus eiꝰ ac ꝑfecte videat vt prius. Gloſa ſuꝑ Leuiti. xi. Lacerta immūduꝫ animal ſecūdum legem: in ſepulcris habitat: inconſtantiā vite ſignat. Auicēna in ſecūdo can̄. Lacerte natura ſtellioni vicina eſt. ſed melior. Sanguis eius confortat viſum. Stercus eius albugini confert oculi pruritui.viſum acuit. coloremqꝫ bonum efficit. Idē in ii. can̄.Lacerte caro mortificans eſt ei qui bibit. acciditapoſtema lingue: pruritus: dolor capitis. aduſtioet tenebroſitas oculoꝝ. LVI. De borace et botracha. Ex libro de naturis rerum.Orax eſt genꝰ bufonis: quod in capite portatgemmā ſui nominis: hic vulgo crapondina vo O catur. ſed quando bufoni viuo palpitanti ex