Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſprimus

valde. Eliguntur femine quia minoris veneni ſunt īſua quātitate. In omnibꝰ enim generibꝰ animaliū feīefrigidiores ſunt maſculis: eiſqꝫ natura ingeniauit.multitudinem frigoris: vt multiplicetur humiditas ineis. vt minoretur reſolutio ac diminutio ex earuꝫ corporibus qꝛ humiditate ſuꝑflua indigent. que cibus eſtip̄aꝝ fetibus. Ideoqꝫ fiunt maſculi pluris caliditatisac ſiccitatis femine: maioris ire. vindicteqꝫ velocoris pluris veneni ac fortioris. In feminis aūt eſt venenum debile mīmum: quia eſt in eis caliditascens generās venenū. iteꝝ quia humiditas vincensextinguit acuitatē veneni eaꝝ: atqꝫ alleuiat ip̄m. Ideoaūt feminis plures fiūt dentes: ꝙͣ maſcul̓. quia maſcl̓iꝓpter multitudinē ac virtutem veneni eoꝝ indigētvt ſint eis dentes pluſꝙͣ duo. femine aūt econtrario: vteradicatōne dentiū equititet ei quod eſt in maſculis exveneno. Eligūtur autem flaue ꝓpter bonitatē cōplexionis huiꝰ coloris: quia non eſt male qualitatis ſicut niger. nec virtutis debilis ſicut albus. ſed equalis. nigerem̄ ſignat vehemētiam inflatōnis cōbuſtionis. Albꝰvero debilitatē paucitatē caliditatis multitudineꝫhumiditatis. Flauus autē inter hos medius eſt equal̓Oportet etiā vt ſint velocis motus: facilis inceſſus: acfeſtiui ſaltꝰ. Sintqꝫ capita eaꝝ alta: et ad ſuꝑiora ſubleuata. hec em̄ eſt ſignificacō virtutis caliditatis earū magne virtutis in eaꝝ corꝑibus: et ip̄e mūde ſintex ſuꝑfluitatibus. Oportet etiaꝫ vt eaꝝ oculi trahantad rubedinem ſit aſpectus eaꝝ vehemēs acutus.irati ſimilis. hoc enim totū ſignat vehementiā natural̓caliditatis et ſanitatem corꝑis. Alioquin oculi earumeſſent citrini vel albi: ꝓpter paucitatē ſanguinis in corporibus ſuis. Item oportet vt habeat capita rotunditate plana: latoꝝ ſyncipitū: quod eſt ſignū vehemētiefortitudinis. Item vt ſint rugati ventres eaꝝ. quod ēſignum vehemētie virtutis: paucitatis ſuꝑfluitatumMollicies enim eſt ꝓpter debilitatem: ſuꝑfluitatemmultimodam. LII. De ipſoruꝫ preparatōne Auicēna vbiIpere cum ad hoc capiūtur: non morentur ſipoſſibile eſt: abſcindātur a parte capitis iiii.digiti. ſimiliter a parte caude ani. ſi cucurrerit ex ea ſanguis plurimus: fueritqꝫ plurimus inilla diſpoſitōne motus: mors ip̄iꝰ tarda: tunc eſt electa. Si ecōtrario mala. Cūqꝫ mortua eſt extrahunturviſcera eius: proprieqꝫ fel ip̄iꝰ: abluatur cum aqua etſale: ablutōne exquiſitiſſime facta. deinde decoquaturin aqua et ſale: et ſi ea fuerit anetum non erit maluꝫin ea decoctōne diſcoquēte qua leuis fiat collectiocarnis eius ab oſſe ip̄iꝰ. Deinde mūdificetur ab oſſe caro: teratur in mortario: p̄cipiatur illi qui facit illudvt odoret oleum balſami et inungat ip̄m ſuꝑ digitos. ergo contrita eſt miſceatur tortellis ſecūdum deſcriptōnes diuiſas non eligatur ſupra deſcriptōnemandromachi. deinde fiant ex ea trociſci minuti: et exiccentur in vmbra et reponātur in repoſitorio. nec radiuſſolis omīno ſuꝑ eos cadat. vel an̄ exiccatōneꝫ: vel poſtqꝛ ſol expoliat a virtute appropriata carnibꝰ viperarūinterficiente venena: que ſunt ex morſione ebibita: Andromachus. In uere capiende ſunt viꝑe: qꝛ tuncfortes ſunt: caliditatē aeris temꝑati: et nutriūtur cibis cōueniētibus ſibi. Et hoc ex locis mari propinqͥs.quia vehemētioris ſunt ſiccitatis: nec in eis ſuꝑfluitaſet humiditas multa eſt: que virtuteꝫ carniū eaꝝ debilitet. In quibus ſcꝫ locis ſint plante et arbores: vt ſinteis ex illis cibi cōueniētes. Nec qn̄ capte ſunt dimittātur: ſed ſtatim abſcindātur et mūdentur. qꝛ quātoplusmorantur venenū eaꝝ acuitur. et in deteriꝰ alterantur et hominis ieiuni ſputum venenum eſt: quo interficiāturētiam ſcorpiones: et ſi mordet aliquid ieiunus

non ſanatur morſus eius. Abſcindūtur autem capitaeaꝝ: quia plurimum in eis generatur et aggregat̉ venenū. ꝓprieqꝫ in orificiis: eaꝝqꝫ venenū non eſt aliudniſi ſputum ip̄aꝝ. In reliquo autem corpore eſt peītus venenū: aut ex illa paꝝ abſcindūtur et caude. quiacaro in eis eſt male qualitatis. et aggregātur in eis ſuperfluitates multe. Attrahūt enim caude ſordes ex toto corpore: multitudinē motus ſui. multitudo nanqꝫmotus cauſa eſt attractōnis. Ideo piſcium partes quecaudas eoꝝ ſequūtur: pluris ſunt nutrimēti. Refutātur ergo caude propter ſuꝑfluitatum aggregatōnem.et ꝓpter carnis paucitatem. Excoriant̉ etiā ex cauſa ſimili: quia de ꝓprietate cutis eſt: vt recipiat omnes ſuꝑfluitates corporis: et ad hoc eam natura p̄parauit. vn̄quia natura vult: vt interiora membra mudet ex nocumentis: fit ip̄a cutis ſparſa ſuper totuꝫ corpus debilisvt aggregantur ſuꝑfluitates corporis: quas naturaexpellit ex interioribus mēbris: repellat eas fortitudinem ſuā ad membra que ſunt in profūdo corporisImmo cum recipit totum qd̓ ad ip̄am expellitur: quodex eo tenue ac ſubtile eſt: poſſit exire paulatim reſolutionem corporis ſui: et quod groſſuꝫ eſt ex ip̄o remaneat in ea neceſſario. Sic tantūmodo corrūpatur ipſavt non corrūpat interiora mēbra. Nam vt ip̄e ait yp̄ocras: corruptio cutis exterioris: cōueniens interioribꝰeſt membris. Cutis ergo tyriace non cōuenit: ꝓptereius debilitatem: tum quia ſuꝑfluitates groſſe quepn̄t reſolui. adherent ei et corrumpūt eam. zyrbus etiāet viſcera extrahūtur ab eis: ꝓpter aggregatōneꝫ oīmſuꝑfluitatum in inteſtinis. et quia zyrbus eſt vehementioris caliditatis et aduſtionis. Nam in inteſtinis retente ſunt ſuꝑfluitates ſtercoris in fellibus eſt colerarubea et in ſplenibus nigra. et in epatibꝰ ſanguis īmūdus permixtꝰ cum colera. Sal vero cum ea ꝑmixtuꝫ decoquitur. vt in tra carneꝫ profundetur. ſic ab ea cumaque humiditate venenum reſoluatur. Super pruuasdecoquitur. vt eius decoctio ſpacōſa ſit cuꝫ equalitateSpacōſa quidem. vt non adurat̉. Cum equalitate vtnon ex parte. ſed ex toto cōquatur. Prunaꝝ em̄ calefactio eſt equalis cuꝫ temperamēto. Signum autem ī decoctōne ſeparatio eſt oſſis a carne. Panis auteꝫ eamiſcetur. vt eius humiditas ne putrefiat tyriaca exiccetur. ac per ip̄m panem venenuꝫ remanēs reſoluaturIIII. De diuerſis medicinis ex vipera et cōtraeius morſuram. Auicenna in ij. canone.Ipere adeps prohibet: vt quidam dixerunt: deſcenſum aque in oculum. Caro vipere confertepre. Item funditur ponitur ſuper morſumip̄iꝰ vipere: ſedatqꝫ dolorem. Uipere pellis aduſta linita ſuper alopiciā confert. Item adep̄s vipere recensconfert panno: et aque et vt non naſcatur pili euulſi expalpebris. Porro ſuper morſuram vipere proſunttes hominis triti vel aduſti et pulueriſati. iteꝝqꝫ olcūbalſami: ſimiliter coloquintide radix. vel emplaſtruꝫex heruo. coſtus quoqꝫ bibitus cuꝫ vino vel abſinthioItem pix linita: vrina hominis bibita. Fertur etiaꝫquod pellis capree recens calida cum ponitur ſupervipere morſum attrahit venenum. Preterea bultirumvenenis reſiſtit: precipue cum ex eo linitur ſuper vipere morſum. fimus etiam capraꝝ montanaꝝ cum acetodecoctus ac bibitus valet contra vipere morſus. Ideꝫin libro iiii. Uinum in quo cadit vipera: confert venenoſoꝝ mordicatōni. Pliniꝰ libro xxix. Uipere caputimpoſitum ei quod percuſſit vel etiam alteri ſine fineprodeſt. Siquis etiaꝫ baculo ſuſtineat ip̄m in vaporeaiunt euꝫ futura p̄cinere. Si quis exuſte vipere cinereilliniat ſe: nigidius autor eſt: ad percuſſum ſerpentemreuerti neceſſitate nature. Schyte caput vipere diſſe