LiberUiceſimuſprimus

dicetur infra: vbi agetur de vipera. ¶ Iſidorus. Obites dicta eſt: eo ꝙ harene coloreꝫ habeat. De qua poetaꝙͣ ſperſis pictus maculis theophanus obites. cōcolorexuſtiſ atꝫ indiſcretꝰ harenis admotꝰ ⁊cꝭ ¶ .XL.¶ De padera et paria et preſtere. ¶ Ex librode naturis rerum.Adera ē ſerpens in germania ad groſſitudinēhumani brachii: colore in ventre aureo: ⁊ dorſovirenti. huius flatus adeo noxius eſſe dicitur:vt ſi virgam recenter ceſam ori eius adhibeas corticeꝫeius flatu ſuo faciat in veſicas felleas ebullire Sed etfulgentem gladium ſi ori eius adhibeas lingua venenō eum inficit. ⁊ vſqꝫ ad ſummum gladii percurrenstetro ceruleoqꝫ colore afficit. ac ſi flama violenta corriperetur. hic cum hominem in pede percuſſerit: venenū⁊ ad cetera mēbra per momēta decurrit ⁊ hoc p̄ nimioexceſſu caloris eiꝰ deꝫ nature cuius ⁊ ignis: qui ſemperaſcendit. Cum auteꝫ aſcendens cor tetigerit. tūc homocadit et moritur. Contra qͣꝫ remedium eſt: vt homo percuſſus in pede: ſuſpendatur in altum per pedes demiſſocapite. ſicqꝫ venenū nequit aſcendere: ſed infectus locꝰexciditur: et per medicamenta ſanatur. ¶ IſidorusParias eſt ſerpens que ſemper in cauda ambulat: ⁊ ſulcum facere videtur. Ge qua lucanuſ quo cōtentus itercauda ſulcare parias. ¶ Preſter eſt aſpis qui ſemperore patenti ⁊ vaporanti currit. Unde poeta. Oraqꝫ diſtendens auidus fumatia preſter. hic quem percuſſerit:diſtenditur. enormiqꝫ corpulentia necatur. extuberatūem̄ putredo ſequitur. ¶ Alexander. Preſter ē ſerpēfumū exalans: ⁊ in morſu ſuo tumorem tantum hominileſo adducēſ: vt hūana prorſꝰ formā pereat. ⁊cͣ ¶ XIIIIſidorus.¶ De regulo.Egulꝰ ip̄e eſt baſiliſcꝰ ſcꝫ ſerpens longitudineſemipedalis: albis maculis lineatꝰ. Ideꝫ et ſibilus dicitur: quia ſibilo occidit: anteꝙͣ mordeatvel exurat. Reguli ſicut et ſcorpiones arentia queqꝫ ſectantur: ⁊ poſtꝙͣ ad aquas venerit. ydrofobas ⁊ līphaticos faciunt. ¶ Gloſa ſuper yſaiam xiiii. Regulꝰ ip̄erex ſerpentiuꝫ: qui ſolo viſu vl̓ flatū abſorbet volucresocciditqꝫ homines. Unde ⁊ d̓ achab ⁊ filio eiꝰ ezechiaſic loqͥtur ꝓpheta. De radice colubri egredietur regulꝰet ſemen eius abſorbens volucrem. Eſt autem regulusſerpens pennatus. vnde vbi iuxta tranſlatōneꝫ noſtraꝫlegitur volucrē abſorbenſ in hebreo iuxta hieronimuꝫlegitur ſerpens volans. ¶ Actor. Hinc etiaꝫ alibi pereundem ꝓphetā dicitur: In terra tribulatōnis ⁊ anguſtie leena et leo: ex eis vipera et regulꝰ volans. ¶ Andromachus in libro de confectione tyriace Regulꝰ quiet baſiliſcus: ſerpens eſt ſubalbidus ſuper cuius caputſunt tres pilei. Queꝫ cum videt aliquis paulopoſt moritur: et quando ſibilat moritur: qui audit ſibilum eiusOmnis quoqꝫ beſtia de illo mortuo comedens: ſtatimmoritur. Et eſt malignior ſerpentium nec aptꝰ tyriace¶ Iorath. Regulum ſi quod animal viderit vel audierit: ydropicum efficitur ⁊ moritur. ¶ Actor. De hocautem ſerpente .i. regulo: plenius dictū eſt ſuperiꝰ vbiagitur de baſiliſco..XLII¶ De ſalpiga et ſcitali ac ſepe ¶ Iſidorus.Alpigia vel ſalpigna ſerpens eſt que non videtur. Scitilis dicta eſt eo ꝙ tāta tergi varietateprefulget: vt notarum gratia retardet aſpicientes. et que reptando pigrior eſt: quos aſſequi nō valet:miraculo ſui ſtupentes capit: Tanti autē feruoris eſt:vt etiam hyemis tempore exuuias corporis feruentesexponat. De quo lucanus ⁊ ſcytales perſis etiam nuncſola prumis exuuias poſitura ſuas ¶ Solinus. Scitalis hyemales exuuias pruma ponit Iſidorus. Seps

eſt exigua ſerpēs: que non ſolū corpꝰ: ſed ⁊ oſſa venenoconſumit. Cuiꝰ poeta ſic meminit. Oſſaqꝫ diſſoluenscū corpore tabificus ſeps. ¶ Idem ſeps eſt tabificaaſpis qui dū momorderit hominē ſtatim eū conſumit:ita vt lique fiat totus more ſerpentis. lucanꝰ ꝑua modoſerpens: ſed quaſi nōnulla cruēte mortis habꝫ tantum.⁊c. et poſt eripiūt om̄s animā: tu ſola cadauer. XL.III¶ De ſitula et ſpuente ac ſirena Ex librode naturis rerum.Itula ſerpens eſt paruus et malicōſus qui hominem ſiti interficit. hic tāta varietate refulgꝫvt intuentes pulcritudine retardet: ⁊ quē natura deditreptādo pigriorem: miraculo ſtupentes detinet: quosaſſequi non valet. Eſt aūt tanti feruoris. vt et in hyemepellem deponat. huiꝰ morſu qui tangitur: igneo correptus ardore: ſuccēditur. ¶ Actor. Situla genus eſt aſpidis: quod grece dicitur dypſas: de quo pleniꝰ dictū eſtſupra ¶ Auicenna. Spuens dicitur quidā ſerpens qꝛſputo ſuo interficit illud ſuꝑ quod cadit. quod ſcꝫ ſputum ꝓiiciūt dentes eius conſtricti ſuꝑ alios. Odor etiāſputi ip̄iꝰ interficit longitudo eius eſt vſqꝫ ad duos cubitos. ⁊ color eius cinericius ad citrinitatem declinās⁊ illū quem mordet. interficit anteꝙͣ redeat. Quem eīꝫmordet ſine ſenſu remanet. et ſine motū quietꝰ. et ꝓfudo dormiens poſt ſaltus cōtinuos. et clauſionem oculorum et torſionem colli. et ſpāſmū: et pulſum inordīatū.et non ſentit dolorem inteſtinoꝝ. et intromittit digitosin guttur ſuū. et euomat. ¶ Iſidorus. Syrene ſunt inarabia ſerpentes cū alis que plus currūt ꝙͣ equi. ſꝫ etiāvolare dicūtur. Quaꝝ tamen virtus eſt. vt morſum anmors inſequatur. ꝙͣ dolor. ¶ XIIIIII.De taranta et tortuca ¶ Phiſiologus.Arante ſerpentes ſunt modice quantitatis. aquibꝰ puncti vehementer anguſtiātur. Et niſitiriaca eis ſubueniatur. qn̄qꝫ anxietate moriūtur ¶ Ex libro de naturis reꝝ. Tortucā de genere ſerpentiū quidā eſſe volunt. veneno quideꝫ in vita caret:ſed nequaꝙͣ poſt mortem. Nā renes eius: vt dicit Ambroſius: ſi quis poſt mortem nudo pede calcauerit: veneno ſtatim inficitur. Eſt autē duoꝝ pedum: caput habens vt bubo: caudā vt ſcorꝑio: duobus ſcutis duriſſimis quaſi teſtis tegitur: quibus adeo ſe induit: vt difſtculter etiā validiſſimis ictibus perimi poſſit. Quat vtgallina. ſed oua eius ad comedendū ſunt nociua. Tortuca femina: vt dicit Areſtotiles: non habet niſi vnamviam exitꝰ ſuꝑfluitatis: ꝙͣuis habeat veſicā cōtra oīmanimaliū naturā habentium plumas aut ſquamas autcorticem. Nā iſta omnia nō habent veſicam. ¶ ActorTortuca dicitur et teſtudo. qꝛ teſte tegmībus adoptaeſt ī cauerne modū. haꝝ pl̓ime ſunt aquatice: de quibꝰiam dictū eſt ſuꝑius in tractatu de piſcibus. Quedamvero terreſtres que et ſilueſtres dicūtur: nec ſunt venenoſe. ſed ab homībus comedūtur ¶ Areſtotiles. Tortuca eſt animal quadrupes: habens linguā et pulmonēac debilem vocem: habet pulmonē paruū ⁊ ſiccum. necſitit. ſed abſtinet ſe a potū lōgo temꝑe. Epar habꝫ malum valde quia corpus eiꝰ eſt complexionis male. habꝫveſicaꝫ ⁊ facit oua completā. Animal aūt quadrupesouans habꝫ inſtrumentū ſenſus. vt os et naſum: et auriculas: que non ſunt ei niſi quaſi vie canne: ꝓpter cutis duriciem. Qd̓ manifeſtū eſt in tortuca. ⁊ in ſerpentibus magnis. ⁊ in crocodilis. Item animalia in cauernis latentia: nō eiiciūt ſenectutem: niſi ea que coriū habent ſubtile. nō teſteum vt tortucā. Nā ⁊ ip̄a manet incquernis. Animal plumā aut ſquamas aut corticeꝫ habens. non habꝫ veſicam. ꝓpter paucitatem potus: ⁊ qꝛſuꝑfluitas aque tranſit in plumas et alia: preter tortucaꝫ: qꝛ pulmo tortuce maxime carnoſꝰ eſt. et ſanguineⁱ