UiceſimuſprimusLiber

quos aſpiciant ¶ Plinius libro viii. Angues exuuntſenectutem. In ſyria circa eufratis ripas maxime dormientes angues ſęros nō attingūt. aut etiam ſi calciatos momorderint: illi maleficia nō ſentiūt. Alijs tamēcuiuſcunqꝫ gentis hominibus infeſti: auide ⁊ cum cruciatu eos exanimāt. Quāobrem ⁊ ſyri nequaꝙͣ illos necant. Anguis hyberno ſitū membranā corꝑis obductafeniculi ſucco impedimentū illud exuit: nitiduſqꝫ vernat. exuit aūt a capite primū nec celerius ꝙͣ vno die ⁊nocte replicans: vt extra fiat mēbrane quod fuerit ītꝰItem hybernia latebra viſu obſcurato: maratro herbeſeſe affricans: oculos inungit ac refouet: ſi vero ſquame obtorpuerint: ſpinis iuniperi ſe ſcabit. ¶ Idem li. xAnguem ex medulla hominis ſpine gigni a multis accepimus Pleraqꝫ em̄ occulta ⁊ ceca origine ꝓueniuntetiam quadrupedū genere. ſicut ſalamandra nunꝙͣ niſimagnis vmbribꝰ proueniēs ⁊ ſerenitate deficiēs. hecaūt ex non genito genita: nihil quoqꝫ gignit. nec eſt inea maſculinū genꝰ: vel femininū: ſicut nec in anguillisomnibꝰ. que nec animal nec ouū ex ſe generāt. Neutrūeſt ⁊ oſtreis genus: ⁊ ceteris adherētibꝰ vado vel ſaxo¶ Actor. Ecce poſtꝙͣ de ſerpentibus in generali dictūeſt: nunc de ſingulis ſerpentibus ⁊ ſerpentiū generibꝰmore noſtro ſecūdum ordinem alphabeti dicendum eſtC XVIII.¶ De afferato et affudio ¶ Auicēna vbi sͣ.Fferati ⁊ alterati. id eſt ſaliens ⁊ volans de primo quod hic habetur afferati in auicenna habetur: cafezati ſerpentes ſunt parui breues: minuti. qui quandoqꝫ occultantur in arboribꝰ inſidiātes.vt proiiciant ſe ad trāſeuntes hoꝝ genus vidi. Callidivalde ſunt: ⁊ ad rubedinem declinātes ex eorum morſuaccidit: vt dicitur: dolor vehemens ⁊ totum corpꝰ pertranſit: ex quo etiam mors accidit. Cura eoꝝ cura communis eſt: vt cura viꝑarum. Affudius ⁊ ſabrin proprimo in quibuſdā originalibꝰ habetur aufudiꝰ: vt dixerunt ſapiētes: ſunt duo ſerpentes harenoſa corporahabentes: ⁊ ſuper capita eoꝝ puncta alba et nigra: etquandoqꝫ ſunt nigri ⁊ rubei et albi. Suꝑ eoꝝ capitaſunt ſquame albe inciſe: eoꝝqꝫ inceſſui ſtrepitus ineſt.ꝓpter ſiccitatem corticum ventrium ip̄oꝝ Et ſunt grauis motus equalium dentium Hoꝝ morſus diſrumpitporos ⁊ meatus naturales: faciēs ex eis fluere ſanguinem: ita ꝙ ex angulis etiā oculoꝝ. Et cōprimitur ī ſanguine ⁊ ſputo ſanguinis et fluxu ſanguinis nariū ⁊ vomitu et dolore in ſtomacho. Et dixerūt ꝙ locus apoſtematur: ac denigratur: et currit ex eo res ꝑua aquoſa. etſoluitur venter et conſtringitur anhelitus: ⁊ difficultas vrine fit ⁊ abſconditur vox et membra mollificantur: ⁊ vincit ſuper corpus diſpoſitō obliuionis: Et accidit ſpaſmus. et cadūt dentes: et moritur paciens. Cura autem eorum ex ꝑte proxima eſt cure vip̄aꝝ. ¶ XIX¶ De anfibena et armena ¶ Iſidorus.Nfibenā dicta eſt eo ꝙ hēat duo capita: vnuꝫin loco ſuo: alterum in cauda currens ex vtroqꝫcapite tractu corꝑis circulato. Hec ſola ſerpētium frigori ſe cōmittit: prima omniuꝫ procedens. Gequā Lucanꝰ. Et grauis in geminuꝫ vergens caput anfibena. huiꝰ oculi lucent veluti lucerne. ¶ Plimiꝰ libroviii. Anfibene caput eſt geminum: hoc eſt ⁊ ad caputet ad caudam: tanꝙͣ parum eſſet ore vno fundi venenū¶ Iorath vbi ſupra. Anfibena ſerpens frigori cōmittit ſe: vigil ⁊ ſollicitus de ouis ſuis valde cuꝫ ea cubatNam dum quedam ꝑs eius dormit. altera tūc vigilatEt cum ꝑ ſemitam incedit: duo capitaⁱ regit: nūcqꝫ caput anterius: nunc vero poſteriꝰ cōſequitur. Eſt aliusſuper calcaneum ambulās in coitu ſuo. ⁊ ſuper caudaꝫſuam ¶ Actor. De hmōi monſtris ſerpentiū vide licet

capita duo habentibꝰ: dictum eſt iam ſuꝑius ſecūdumAreſtotilem in capitulo de mōſtruoſis ſerpētibꝰ. ¶Auicenna. Armene eſt ſerpens: ꝓprietates habensreguli ꝓprietatibus proximas: non em̄ interficit morſutantum: ſed viſu et ſibili ſui auditu. Qd̓cunqꝫ animalmordet diſſoluitur: et quodcūqꝫ ei appropīquat ex aīalibus moritur. At vero quantitate dixerūt eum a regulo differre. Eſtimauerunt em̄ ꝙ eſt ab vno cubito vſqꝫad cubitum et ſemīs. et dixerūt ꝙ morſo ab eo non cofert aliquid. Si vero aliquid confert ei tunc ſemen papaueris et caſtoreū: hoc enim iam quidam teſtificatiſunt. C XX¶ Iſidorus¶ De aſpide.Spis dicta eſt eo ꝙ morſu venenato iterimatas enim greci venenū dicūt. huiꝰ diuerſa ſuntgenera: et diſpares affectꝰ ad nocendū. Ferturꝙ aſpis cum incantatorem pati ceꝑit: qui eam quibꝰ dācarminibꝰ euocat: vt eam de cauerna educat. Illa cumexire noluerit vnam aurem in terra premit: alteraꝫ cauda obturat et oꝑit: ac voces illas magicas nō audiensad incantatorem non exit. Ex generibus aſpidum ſuntdypſa: yp̄nalis: emorrōis: preſter: ſeps ¶ Phiſiologus.Aſpis ſi momorderit hoīem: ſtatim eum conſumit: itavt liquefiat totus more ſerpentis ¶ Gloſa ſuper Iobxx. Aſpis eſt paruus ſerpens. viꝑa prolixioris eſt corporis. ⁊ venenum aſpidis concite. vipera tardius occidit. vnde ſcriptum eſt. Caput aſpidum ſuget: ⁊ occideteum lingua viꝑe. ¶ Andromachus vbi ſupra. Aſpidis habitatō eſt in ſicco: ⁊ in locis in quibꝰ non ē aquaEt hec eſt quandoqꝫ cinericia: quādoqꝫ citrina Aſpiseſt ſerpens cerulei coloris cuiꝰ dentes ſuper modū longi ſunt: ita ꝙ extra os ſicut apro apparent. Mor ſu venenum īmittit ⁊ ſpargit. vnde ⁊ nomen accepit Uirtute quoꝝdam verboꝝ incantatur: ne veneno interimat.vel vt quidā dicunt: vt quietā capi poſſit. et gēma defronte eiꝰ auferri que naturaliter in eo naſcitur Aſpisnon nocet afris vel ſyris. Unde pueros ex eo natoseis obiiciūt. quos ſi leſerint tanꝙͣ adulterinos ꝓiiciūt.Sinaūt eos tanꝙͣ ſuos nutriūt. ¶ Auicenna. Aſpiseſt ex ſerpentibus ſurdis: hec ficca dicitur ꝓpter vehementiā ſiccitatis ſue cutis: et eſt in quātitate ſua ītertres cubitos ⁊ quinqꝫ. Color illius cincriciꝰ: ⁊ ad citrinitatem decliuis. oculi eius ſunt vehementis luminis:et interficit a duabus horis vſqꝫ ad tres. Quem auteꝫmomorderit: alteratur color eiꝰ ⁊ ſtupefit. ac multiplicatur eius ſingultus: et infrigidatur mēbra eius. Palpebre quoqꝫ eius claudūtur: et ꝓfunde dormit: Ad eiꝰmorſionem eſt iuuatiuū emplaſtꝝ cum calce ac melle ⁊oleum. ¶ XXI.Adhuc de eodem.C ActorSpis habet cum ychneumone internitiuꝫ bellum. iuxta Plinium ſicut iam ſuꝑius dictumeſt. ¶ Plinius libro viii. Aſpidum colla ītumeſcere nullo ictus remedio aſſeritur: preterꝙͣ ſi ꝑtescontacte confeſtim amputentur. Unꝰ eſt huic animalitam peſtifero ſenſus vel potius affectus. Cōiuga ferme vagantur: nec aſpidi niſi cū comꝑari vita eſt. Itaqꝫ alterutra interempta interfectorem ſequitur alteraincredibilis vltōnis cura. vnumqꝫ illum in quātolibetagmine populi: noticia quadam infeſtat. Qmnes difficultates ꝑrumpit: ſpacō ꝑmeat. nec niſi amnibus arcetur. aut p̄celeri fuga illius. Non eſt autem fateri vtrūrerum natura largius mala an remedia genuerit. ideoprimū he betatos oculos huic malo dedit. eoſqꝫ non infronte nec ex aduerſo cernere: ſed in temporibus fecit.Excitatur itaqꝫ ſepius auditu ꝙͣ viſu ¶ Idem in li. x.Recitatur et de aſpide traditū a philarcho miracl̓mIs enim autor eſt aſpidem: cum ad menſam cuiuſdam