LiberUiceſimuſprimus

Nota eſt in punicis bellis ad fluuiū bagradā a regulofuit ſerpens cxx. pedum lōgitudinis: vt opidū aliquodexpugnatum baliſtis atqꝫ tormentis. Obuiam ſerpentes cantu extrahuntur: atqꝫ in penam cogūtur ¶ Oroſius li. iiii. Regulꝰ bellū carthaginē ſe ſortitus iter cūexercitu faciēs. haud procul a flumine bagrada caſtraconſtituit. Unde cum plurimos militū aquandi neceſſitate deſcendētes ad flumen: ſerpens mire magnitudīsdeuoraret. Regulus ad expugnādam beſtiam cum exercitu profectus eſt. Sed cū nihil in eius tergo proficientibꝰ iaculis: et omnium teloꝝ irrito impetu: que perhorrendam ſquamaꝝ cratem quaſi per obliquaꝫ ſcutorum teſtudinem lababantur: mirumqꝫ in modū ne corpus lederent: ipſo corpore pellebatur. inſuper magnaꝫmultitudineꝫ morſu cōmuni et impetu proteri halituetiam peſtifero exalari viderent. baliſtas deferri iuſſitper quas molare ſaxum ſpine eius incuſſum cōpagemtotius corporis ſoluit. Nam ſerpens coſtis ⁊ ſquamisinſtructus et in qualibꝫ parte corporis ictus incideritet ſpineam ſoluit per quā coſtaꝝ pedes et motus corporis agebantur: Unde etiam hic ſerpens qui tamdiuiaculis tot inuulnerabilis obſtitit ad vnius ictum ſaxidebilis ceſſit. ac mox circūuenta telis facile oppreſſa ēCoriū autem eius romam deductum quod fuiſſe cxx.pedum ſpacio ferunt: et aliquandiu cunctis miraculofuit. ¶ XIIII.¶ De his que cōtraria vel noxia ſunt ſerpētibus¶ AreſtotilesErpentibus animalia quedam infeſta ſunt vtporci: qui ſerpentes cōmedūt. Eſt etiam galyanimal quod cum ſerpente pugnat: et rutaꝫ cōmedit: quia ſerpenti contraria eſt: et etiam odor eius.Preterea galyauis quedā in maiori parte pugnat cuꝫſerpentibꝰ comedētibus mures. Eſt etiā animal quoddam in egipto quod cū videt ſerpentē quendā: non pugnat cū eo: quouſqꝫ clamet adiutores. Et quia timet amorſu ſerpentis: aquam intrat: et poſtmodū harenam.Deinde cum ſerpente pugnat Ceterū homīs ſaliua cōtrariatur animalibꝰ venenum habentibꝰ ¶ Pliniꝰ li.octauo Quoꝝdām hominū odore qui ſyri vocātur ſerpentes fugantur ¶ Idem in libro x. Cornu quoqꝫ cerui odore fugantur ſerpentes. Ceteꝝ ſe librat araneꝰfilo ſuper caput ſerpentis: ſub vmbra porrecte arboriſtantaqꝫ vi cerebrum morſu apprehēdit: vt ſerpens ſubinde ſtridens vertigine rotata ne filum quideꝫ pēdentērumpere aut fugere poſſit. nec finis ante mortem eſt¶ Idem in libro xi. Locuſte quoqꝫ ſerpentes necant.Ceteꝝ ſe liberant cū libuerit ſingule faucibꝰ eoꝝ mordicus apprehenſis. Item elephantoꝝ anima. id eſt flatus vel halitus ſerpentes extrahit: ceruoꝝ autem vrit.Suibꝰ ſerpentes in pabulo ſunt que alijs venena ſūt.Ueſpe quoqꝫ veſcūtur auide ſerpentibꝰ quo alimētomortiferos faciūt ictus ¶ Ideꝫ in libro xii. Apud gentes cedroſas eſt herba precipui odoris referta inimicisſerpentibꝰ quaꝝ ictu moriendū eſt protinꝰ. Galbanumde ſyria ſincerū ſi vratur: eius nidore ſerpentes fugātur. ¶ Item in libro xviii. Fraxini tanta vis contraſerpentes extat. vt ne matutinas quidem vel occidentales vmbras ꝙͣuis longiſſime ſint: ſerpens huius arboris attingat. ſed procul ip̄am fugiat. Experti prodmus ſi frōde illiꝰ gyroʳ circūcludat quis ſerpētē ⁊ ignēin ignes potiꝰ ꝙͣ in fraxinū fugere ſerpēteꝫ. Mira nature beignitas priꝰ ꝙͣ hee prodeāt fraxinū florere: necante conditas folia dimittere. Deniqꝫ contra ſerpentes opifera ſunt fraxini folia ſucco expreſſo ad potum:et vtero impoſita. ¶ Iſidorus libro: xii. Fertur etiaꝫde ſerpente ꝙ hominem nudum nō audet contingere.

Item in libro xvi. Lapis gagates incenſus fugatſerpentes. ¶ Idem in libro xvii. Rafani ſemine macerato quiſquis manus ſuas infecerit ſerpentes impunetractabit¶ XV¶ Ambroſius¶ De eodemErpentem interimūt rubi folia eidem ſuperiecta. Sputum etiam hominis ieiuni ſi ſerpensguſtauerit moritur. itaqꝫ ſi ſputo ſuo ieiunushomo terrenum interficit ſerpentē merito ⁊ ieiunio interficit ſpūalem. ¶ Razi vbi ſupra. Serpētes expellūtur ſi domus cum cornibus cerui vel vngulis capre.vel galbano: vel pice: vel bdellio: vel lignis malorumgranatoꝝ: vel capillis humanis ſuffumiget̉. vel ſi exaquā in qua ſal hamoniacū diſſolutum fuerit roretur.De hac etiam aqua ſi in eoꝝ foraminibꝰ immittaturfugiunt ¶ Auicenna in ſecundo canone. Ex plāta quoqꝫ que dicitur agnuſcaſtus facta ſuffumigatō: et eiusfolia fugant venenoſa. ¶ Itē in iiii. canonē. Ex illisetiam que fugant ſerpentes ex ſuffumigatōnibus ſuntcornua cerui: et radix lilii. pyretruꝫ ſulphur. Sinapisquoqꝫ ſerpentes interficit: ⁊ qn̄ ponitur ſuper ſemitaseius ab ip̄o refugit. Iterum ſerpentem occidit ieiuniſputum in os eius proiectum ꝓprieqꝫ qn̄ ſumit in oreſuo ſal hāmoniacum. ¶ Palladiꝰ de agricultura libroprimo. Serpentes ꝓpe omni auſteritate fugantur: etnocētes ſpūs innocentia fumi graue olentis exagitatvramus galbanuꝫ: vel cerui cornua: radices lilii: caprevngulas: hoc genere monſtra noxia ꝓhibentur. ¶ Exlibro de naturis reꝝ. Serpens homineꝫ nudum fugit.etiam odorem bonū: quo pleꝝqꝫ necatur In hybernianullus ſerpens viuere poteſt: ſed nec aliquid venenatūQuintiam vbicūqꝫ terra de hybernia allata ſuꝑ aīalvene natum proiecta fuerit: ilico moritur. In ſyria angues non ledunt. In lacedemonio monte hoſpites aſcorpionibus non leduntur: indigenas autem interimunt. ¶ XVI.De medicinis ex ſerpētibus. ¶ Auicē. ī ij. can̄.Ite etiam vehemens: ſed calefactō non eſt veheErpentis ī carne eſt exiccatio fortis: et in cumens in carne eius. Caro femine melior eſt. ⁊melior cutis eius eſt cutis maſculi ꝓprietas carnis eiꝰeſt ꝙ ip̄a facit penetrare ſuꝑfluitates ad cuteꝫ. Ideoqꝫ comeſtio eius facit pediculos ⁊ corrumpit. Un̄ cuidam accidit ex comeſtione eius ⁊ exitura magna ī collo. Quā cū apꝑuiſſet exiuit caro eius tota in pediculoſcōuerſa. Item eius caro cum in vſu habetur: ꝓlongatvitam: confortat virtutem: et cōſeruat ſenſus ac iuuentutem. Confert aūt lepre magnifice et alopicie. Caroet ius eius poſt extremitatū ſuaꝝ proiectōnem prohibent augmentatōnem ſcrofulaꝝ: ⁊ ſimiliter eius cutishec etiam cōferunt doloribus neruoꝝ. Item ius ⁊ caro eius confortant viſum. Cutis eiꝰ in vino cocta ⁊ inaurem diſtillata: ſedat dolorem eius. Ex aceto quoqꝫin quo cutis ip̄a decoquitur: ad dolorē dentium os colluitur ¶ Dyaſcorides. Tunica colubri in vino coctaet in ore diſtillata: ſedat dolorem eius: ⁊ dolori dentiūmedetur. Eſt etiam adiutorium oculoꝝ maxime tunica de vipera. ¶ Hali. Coriū ſerpentis ſi ſiccetur ⁊ teratur: colirium ex eo factum acuit viſum: Item ſi cuꝫaceto bulliatur: doloribus ſuccurrit dentium. ¶ XVII.¶ De anguibus.Iſidorus. li. xij.Nguīs autem eſt vocabulum omni ſerpentiūgeneri: quod placari ⁊ torqueri poteſt. Indeetem̄ anguis dictus eſt: ꝙ anguloſus ſit: ⁊ nūꝙͣ rectus. Anguibꝰ vniuerſis hebes viſus eſt: raro inaduerſum cōtuentur. nec fruſtra cū oculos non in frōtibus ſed in temporibꝰ habeant: adeo vt citius audiāt