LiberUiceſimuſprimus
veniens in egipto aleretur: aſſidue catulos enixaꝫ: quorū ab vno filium hoſpitis interemptuꝫ. Illam vero reuerſam ad conſuetudinem cibi culpā intellexiſſe et catulo necem intuliſſe nec poſtea in tectū id reuerſam.¶ Idem in libro xi. Aſpidum dentes in os vergentesſunt: ne cibi excidant. nullū habētium admīculum retinendi. ſed duo ſunt in ſuꝑiori parte dextra leuaqꝫ lōgiſſimi tenui fiſtula perforati: venenū infundētes vt ſcorpionum aculei. ¶ Idem in libro ix: Aſpides a ſe ꝑcuſſos torpore et ſomno necāt: omniū ſerpentiuꝫ minimeſanabiles. Uenenū eoꝝ ſi ſanguinem: aut vulnꝰ recēsattingit ſtatim interimit. Si aut inueteratū vlcus tardius: decetero quātalibꝫ copia potum: non nocet: ei vero tabifica vis eſt. Itaqꝫ occiſa morſu eius altera aīalia: cibis ſunt innoxia. Coctarer ex his in proferendoremedia: niſi varro ꝓdidiſſet: aſpidum ictus efficaciſſime ſanari hauſta a percuſſis ip̄oꝝ vrinaº. muſtele quoqꝫ ſilueſtris fel contra aſpides efficax eſt. ¶ SolinusPlures varieqꝫ ſunt aſpidum ſpēs: vt dypſas: vp̄naliſe morrois. preſter. ſunt aūt āmodate. eſt ⁊ cenchris elephancie chercitra: camedra contes. Poſtremo quātusnominū tantus eſt numerꝰ mortium. Monſtra hec ſibilant et vt ferunt affectus habent: nec temere niſi coniuges euagantur. altero capto vel occiſo vter ſuꝑfuerit efferatur. ſubtiliora ſunt capita feminis: aluuſqꝫ tumidior. peſtis nocentior. maſculus equaliter teres ſublimior atqꝫ mitior. ¶ Phiſiologꝰ. Aſpidem lucanusſomniferam vocat: quia vulneratꝰ ab ea ſomnum morti cōtinuat. Fertur aūt ſic incantari. Demones diſcurrunt cum verbis ad ſerꝑentes: ⁊ īfectōne interiori hoc.faciūt. vt ſerpentes ad nutum eoꝝ moueantur: ac ſineleſione tractabiles exhibe ātur. ¶ XXII.¶ De baſiliſco ¶ IſidorusAſiliſcus grece latine regulus interp̄tatur:eo ꝙ rex ſerpentium ſit. adeo vt videntes euꝫfugiant. quia olofactu ſuo eos necat. Nam ⁊hominē vel ſi aſpiciat: interimit. ſiquidem ⁊ eius aſpectum nulla auis volans illeſa pertranſit. ſed ꝙͣuis procul ſit: eius ore combuſta deuoratur ¶ Solinꝰ. Propeegiptum eſt ſolitudo inacceſſa: que baſiliſcuꝫ creat. malum in terra ſingulare. Neqꝫ em̄ hominis tantum velalioꝝ animantiū exitiis datum eſt. ſed terre aditū quoqꝫ ip̄iꝰ quā polluit: exurit vbicūqꝫ ferale ſortit̉ receptaculū. Beniqꝫ extinguit herbas. necat arbores. ipſasetiam corrumpit auras ſpū peſtilenti. mouetur mediacorporis parte. media vero arduꝰ eſt ⁊ excelſus. ſibiluꝫeius etiaꝫ ſerpētes ꝑhorreſcunt. et cum acceꝑint: quāqua poſſunt fugiunt. Quidquid morſu eius occiditur.non depaſcit fera: non attrectat ales. Muſtelis tamenvincitur. vis autem nec defuncto quidem deeſt. Deniqꝫ baſiliſci reliquias ꝑgameni comꝑauerunt: vt edemapollinis manu inſigneꝫ. nec aranee intexerent. nec alites inuolarēt. ¶ Phiſiologus. Edes nimiꝝ in quibusaliqua corporis baſiliſci ꝑticula reſeruatur: nec ſerpentes ingrediūtur. nec aues fedant. nec intexunt araneemedia parte ſui corporis ſerpit: media vero arduꝰ eſt.et excelſus ¶ Plinius libro viii. Baſiliſci vis eſt. vtomnes qui oculos eius viderint confeſtim expirent.Hunc cyrenaica generat prouintia. duodeciꝫ enim nōamplius digitoꝝ magnitudine. Candida in capite macula: vt quodā dyademate inſigni. ſerpentes omnes ſibilo fugat: nec flexū multiplici: nec vt relique corpꝰ impellit. ſed celſus ⁊ erectus in medio incedit. Necat frutices non modo cōtactas veruꝫ ⁊ afflatas. Exurit herbas: rumpit ſaxā. huic tali monſtro muſtelarum virusexitio eſt: adeo nature nihil placuit eſſe ſine pari: interficiūt eos cauernis facile cognitis ſola tabe. Necant et
illi ſimul odore: moriūturqꝫ. et nature pugnam conficiunt. ¶ Idem in libro. xxix. baſiliſci ſanguinē qui etiāolofactu ſerpētes alios necat: ⁊ viſu hominē: magi miris laudibꝰ celebrant coeūtem picis modo et colore dilutum cinnabri clariorem fieri. Attribuūt ei ſucceſſuspetitōnum a poteſtatibꝰ et a diis etiam precū ⁊ ī morbis remedia. Quidam id ſaturni ſanguinē appellant.¶ Iorath vbi ſupra. baſiliſcus om̄e aīal ſuꝑ quod anhelat: ſtatim interficit. Et omne animal preter muſtelamnaturaliter ip̄m fugit. Nam illa eum cōſequitur ⁊ vincit: morſuqꝫ ſuo inficit: ⁊ ſic interficit. ¶ XXIII.¶ De baſiliſco ¶ Auicēna ī iiij. can̄.Aſiliſcus eſt ſerpens qui ſolo viſu interficit ⁊auditu vocis ſue. Hūc ait quidā vocari regilum: quia caput habet coronatū. Cuiꝰ longitudo duoꝝ palmoꝝ eſt: ⁊ caput acutuꝫ valde. oculi rubeiColor eius ad nigredinem et citrinitateꝫ decliuus. hicadurit totum ſuper quod incedit: nec in circūitū cauerne eius oritur aliquid ⁊ cum habitatōni eiꝰ opponiturquis: cadit. non ſentit ip̄m aliquod animal quin terreatur. et ſi ꝓpinquus fuerit ſtupeſcit. ita ꝙ non moueturſibilo ſuo quando exalat euꝫ interficit: ⁊ ille quoqꝫ moritur ſuper quem viſus eius ex lōginquo cadit. Corpꝰaūt illiꝰ quem mordet liquefit: et inflatur ⁊ currit virꝰ.et ſtatim moritur. Omnis aūt moritur qui illo mortuoappropinquat. raroqꝫ euadit: qui eius vicinitati p̄ſensſit. At vero poſſibile eſt in quibuſdam horis vt quistangat eum virga. Secūdum pliniū moriturqꝫ qui ſiceum tangit: et hoc mediante virga: Unde tetigit eummiles quidam cū lancea ſua ⁊ mortuus eſt ip̄e ⁊ equꝰillius. hic ſerpens multiplicatur in terraᶻ arorch ⁊ nubia. Signum ergo eius morſus eſt ſi videris mortuuꝫſubito abſqꝫ cauſa primitus apparente. ꝓprie quandoeſt in loco vbi ſcitur illud animal eſſe. nec eſt prorſusvlla curatio ¶ Ex libro de naturis reꝝ. baſiliſcꝰ hominē ſi primo viderit ſolo viſu eum interficit: quia radii oculoꝝ eius ſpiritum hominis viſibilem corrūpūtQuo corrupto ceteri quoqꝫ ſpūs corrūpuntur. qui a cerebro ⁊ vita cordis deſcendūt. ⁊ ſic homo moritur. ſerpentem vero ſi priꝰ viderit ſerpens extinguitur. vt dicit iacobus aconenſis. vbicūqꝫ cinis eius fuerit delinitus. nec aranee poſſūt intexere. nec venenifera quelibꝫattrectare. dicitur argentum cinere eius delinitum mutari in colorem aureum. De hoc iterum aliquid dicet̉inferius ſub reguli nomine. ¶ XXIIII.¶ De generibus baſiliſcorū et remedijs contra illosAſiliſcus interdum ex gallo naſcitur: qꝛ gallꝰin etate decrepita facit ouū ex ſe: vnde baſiliſcus ꝓcreatur. Sed in generatōne hac oportet vt multa cōcurrāt. In fimo nanqꝫ callido ⁊ multoponit ouū: ibiqꝫ fouetur vice patris: et poſt multū temporis exit pullus: et inualeſcit. ſicut ſolent anatū pulliHabet autem caudam vt coluber: reſiduū vero corporis vt gallus. Dicunt autem hi qui creatōneꝫ eius ſevidiſſe teſtantur. ꝙ nulla eſt oui teſta. ſed validiſſimapellis. intantum vt reſiſtere poſſit ictibꝰ validiſſimisOpinio quoqꝫ quoꝝdam eſt. ꝙ ouum illud galli coluber aut buſo foueat. ſed hoc incertum eſt. hoc tamenin antiquoꝝ ſcriptis habemus. ꝙ baſiliſci quoddamgenus ex ouo galli decrepiti generetur ¶ PhiloſophꝰTria ſunt genera baſiliſcoꝝ. primus alocriſus qui criſeus dicitur. hic quod viderit inſufflat ⁊ incendit. Secundus ſtellatus. qui et cryſocephalus. id eſt capitisaurei. hoc quod viderit paueſcit et occiditur. Terciꝰemathitis. id eſt ſanguineus vt minium: et ip̄e capiteaureo. hoc quod viderit vel ꝑcuſſerit deflueſcit ⁊ oſſa