LiberUiceſimuſprimus

parum vero bibit. nec habent exitum vrine: ſed potusſuꝑfluitas conſumitur naturali calore. qui maximꝰ eſtin eis. ¶ VI.¶ De motū et viuacitate ipſorum.Erpens linguam mouet tāta celeritate ꝙtriplicem cū vna ſit videtur habere. Serpētiū corpora palde ſunt humida. Et quocunqꝫ vadūt: viam humore deſignāt. Cunqꝫ pedibꝰ careāt: coſtis tamen ⁊ ſquamaꝝniſibꝰ reꝑunt. quas a ſummo gutture vſqꝫ ad ima aluiparili modo diſpoſitas habēt. Squamis em̄ innitūturquaſi vnguibus: ⁊ coſtis quaſi cruribꝰ. vnde quacūqꝫꝑte corporis ab aluo vſqꝫ ad caput ictu aliquo colliſafuerit. debilis reddita curſum habere non poterit: Nāvbicūqꝫ ictus ille inciderit. ſpinam ꝑ quam coſtarū pedes ac motus corporis agebantur: ſoluit. Serpentesaūt diu viuūt: quia depoſita veteri tunica ſenectutē deponunt. ⁊ in iuuētutem redeūt. Eoꝝqꝫ tunice dicūturexuuie quoniā his exuūt ſe ¶ Areſtotiles. Serpens cūambulat. flexione quā facit: eleuat a terrā parteꝫ corporis vnā ⁊ aliam ponit ſuꝑ illam ſcꝫ terram. Eſt autemgenus ſerpentum ſimplex in caueis hītans: ſanguinemnaturaliter habens: ⁊ eſt ſquamoſi corporis: reptatōneſuꝑ ventrem ſuū ambulans. ſerpentes mouere poſſuntcaput ad poſterius quieſcente corꝑe: qꝛ ſpondiliū eorūarmille create ſunt ex cartilagine. Ideoqꝫ ſunt flexiōisbone. Et hoc in ſerpentibꝰ factum fuit ꝓpter meliꝰ. vtcorpus ſuum longum ⁊ ſtrictum aſpicerēt poſterius qꝛnon habent pedes nec inſtrumentum ad accipiendū cibum: et ad cuſtodiēdum quod eſt poſterius. nec iuuarentur in capitis eleuatōne niſi poſterius valerēt aſpicerehoc itaqꝫ datum eſt eis ad cuſtodiam ſui corporis: qm̄eſt ībecille. ¶ Plinius libro. xi. Porro ſi quis oculoseruat ſerpentium catulis renaſci eos tradūt: ſicut ⁊ irūdinum pullis. Serpentibus etiaꝫ ⁊ lacertis caude renaſcuntur amputate. ¶ Ex libro de naturis reruꝫ. Serpens longo temꝑe viuit: quia in ſenectute carnes ſuasieiunando conſumit: In hybernia nullus ſerpens viuere poteſt ſed nec aliud venenatū. Quin etiam vbicūqꝫterra de hybernia allata ſuꝑ animal venenatum ꝓiectafuerit: ilico moritur. ¶ VII.Iſidorus.¶ De aſtutia eorūErpens aſtutus eſt. nam in naturalibꝰ bonisque nobis et irrōnabilibus animantibus videmus eſſe cōmunia. quadā viuacitate ſenſus excellit ſerpens. Un̄ ⁊ legitur: ꝙ ſerpens erat ſapientiorcunctis animantibus terre. dicit plinius: ſi creditur ꝙſerpentis caput etiam cū duobꝰ euaſerit digitis: nihilominꝰ viuit. vnde et totum corpꝰ obiicit pro capite.¶ Idem in libro xvii. Serpentes etiam guſtū feniculideponunt ānuam ſenectutem. ¶ Auice nna in ſecundocanone. Serpentes de cauernis ſuis poſt hyemē egredientes fricant oculos ſuos ſuꝑ feniculum: vt illuminētur. ¶ Phiſiologus. Serpens cum ſenuerit: caligātoculi eius. Et ſi voluerit nouus fieri abſtinet ſe a ciboxl. diebus ⁊ noctibus: donec pellis eius relaxe tur īeo:Tunc querit in petra ſciſſuram anguſtā ⁊ inde ſe vehementer anguſtat. ac corꝑe cōtribulat: ſicqꝫ deponit ſenectutem: ⁊ nouus efficitur. Cum autem ad fontem bibere venit non ſecum affert venenum ſuū: ſed in cubiliſuo illud deponit: ⁊ ſic aquā indeficienter bibit. Hominem ſi viderit nudum timet: in ueſtitum inſilit. ¶ Exlibro de naturis reꝝ. Serpens caput abſcondens totūferienti corpus obiicit. Nam ſi caput euaſerit: amiſſocorpore nihilominꝰ viuit. Uiuit autem: vt dictum eſt:longo tempore: quia cum ſenuerit: carnes ſuas ieiunado cōſumit: Bonec cute laxata macie ꝑ foramen petretranſiens veterem pellem deponit. ac iuuentutē induit

Exuit autem pellem a capite priꝰ ¶ Alexander. Serpens vt dictum eſt: feniculi paſtu cecitatem exceptamexpellit. Itaqꝫ vbi oculos ſibi obduci ſenſerit nota remedia petit: nec fraudatur affectu. ¶ VIII.¶ De venenis ſerpentiū¶ Iſidorus.Erpentiū tot ſunt venena: quot ſunt genera.Tot pernicies quot ſpecies. tot dolores. quotcolores habentur. Omēs autem ſerpentes natura ſua frigide ſunt: nec percuciunt niſi qn̄ caleſcunt.Nam qn̄ frigide ſunt nulluꝫ tangunt. Unde ⁊ venenaeaꝝ plus de die ꝙͣ nocte nocent. Torꝑent enim noctisalgore: et merito quia frigide ſunt nocturno rore. In ſeem̄ adducunt vaporem corporis gelide peſtes ⁊ natura frigide. Unde et hyeme in nodis torpent: eſtate ſoluunt̉. Inde eſt ꝙ quicūqꝫ ſerpentium veneno ꝑcutiturprimū obſtupeſcit: et poſtea vbi in illo calefactū ipſumvirus exarſerit: ſtatim hominem extinguit. ¶ ActorPlatearius tamen in libello qui dicit̉ liber iſte tractatu de tyriaca dicit: ꝙ venenum quoddā eſt frigidum. ⁊quoddā calidum. omne tamen ſiccum. Auicenna quoqꝫ ſentit contrarium. ¶ Auicenna in quarto canone.Quidam eſtimauerūt ꝙ venenum ſerpentium etiaꝫ viperaꝝ ſit frigidum: ſed error eſt. Nam illud quod accidit ex frigore morſo ab eis: eſt ꝓpter mortificatōnemcaloris innati ꝑ cōtrarietatem veneni. Calor em̄ innatus eſt qui calefacit corpus ſua ſparſione et inflamatōne. Cum autem non eſt calor innatus: et ſi inflameturcor igne leui: non oportet tamen vt ꝓpter ip̄aꝫ calefiātextremitates. ¶ Ex libro de naturis reꝝ Cum autēvenenum ſit mors homini: eſt tamen vita ſerpenti. Un̄ingreſſurus quidem aquas ſerpens venena deponit:exiens autem reſumit. Ꝙ ſi forte caſu quolibꝫ amiſſavenena non inuenerit caput terre frequenter allidensmoritur pre dolore. Dicit autem Pliniꝰ: ꝙ nihil aliudeſt venenum ꝙͣ fel ſerpentium. Inde ad venas ſub ſpina: et poſtmodū ad os peruenit. vel ad caudam: vt ſcorpionibus. ¶ IX.¶ De nocumentis et remedijs ¶ Actorta ſerpenti: mors eſt homī. ¶ Iſidorus: UeneErpentis venenum: vt dictum eſt: quod eſt vinum autem dictuꝫ eſt: eo ꝙ ꝑ venas vadit. Infuſa em̄ peſtis eius per venas: vegetatōne corꝑis aucta diſcurrit: ⁊ anima exigit. Unde non poteſt venenuꝫnocere: niſi ſanguinem hoīs tetigerit: Lucanꝰ. Noxiaſerpentium eſt admixto ſanguine peſtis. Om̄e autemvenenum frigidum eſt: ⁊ ideo anima que ignea eſt: venenum fugit. Fertur autem ꝙ ſerpens hominē nuduꝫcontingere auſus non ſit. ¶ Areſtotilesᵇ. Morſus ſerpentium diuerſatur ſcd̓m loca. Eſt enim draco ī ethiopie terra ex quo generatur tyrus. vnde accipitur entikon. et cōtra illud nō eſt medicina. et ī loco qui diciturkillriar alias alriar ſerpens eſt paruus a cuiꝰ morſu lapide in ſepulcris regum antiquoꝝ ſanantur. Submergunt em̄ lapidem in vinum et dant illud vinum ad potandum. deniqꝫ omniū animaliū venenum habentiuꝫmorſus eſt valde malus: et maxime ſi comedāt ſe inuicem: ſicut comedit draco ſcorpionem. ¶ Plinius librooctauo. Animalia quedā vt ſerpentes indigenis innoxia ſunt: aduenas interimūt. Idem in libro xiii. Sꝫria peculiares habet arbores in nucum genere piſtatia nota: coctanaqꝫ tradūtur aduerſus ſerpentum morſus et cibo et potu prodeſſe. In aſya ⁊ grecia fruticesepycactis quē alij embolinem vocant foliis ꝑuis. quepota cōtra venena proſunt ſicut herices cōtra ſerpentes. ¶ Idem in libro xvi. Fraxini quoqꝫ folia ſucco expreſſo ad potum ⁊ impoſita cōtra ſerpentes ſunt opifera. Rododendron iumentis ⁊ capris ⁊ ouibꝰ eſt venenum: ſed idem hoī remedio eſt cōtra venena ſerpētum