UiceſimuſprimusLiber

immitiſſimo animaliū genere. ¶ Ex libro de natu. reꝝSerpentes hyeme latent in ſaxis vel arboribꝰ cōcauisac ſine cibo durāt. Uerno temꝑe prodeūt. Natura feruidi ſunt. Unde poſtꝙͣ infrigūerint: parum aut nihil nocent. Itaqꝫ nocte minus ꝙͣ die ledunt. qꝛ nocturno rorefrigeſcunt. Hyemali frigore in nodos torquētur: eſtatevero reſoluūtur. ¶ Ambroſius. Pulchritudo leoniseximia per comātes ceruicis choros excutitur: cum ſublato pectore ſerpens attollit ora.¶. III.¶ De anathomia ſerpentū ¶ Are. vbi ſupramalium quadrupedum ouantium: precipueqꝫErpentiū inteſtinā ⁊ interiora ſimilia ſunt anilacertuli Nō tamē habēt teſticulos. Matricesaūt habent duas in duo diuiſas. Eſt autem ptium vtraqꝫ ꝓcedens ad ſuꝑius in vtraqꝫ ꝑte ſpine. Serpentesmagni ſquamas habent duras et alijs fortiores. qꝛ natura eſt: ſicut natura oſſium. Hoc genus non habet palpebram ſuꝑioreꝫ nec claudit oculos: qꝛ cutis eius durior eſt cute auium. Nec indiget viſu acuto. quoniam inlapidibus ⁊ foraminibꝰ ac fiſſuris eſt māſio eius. Huiꝰanimalis caput in duo diuiſum eſt: ſcꝫ in partē capitisſuꝑiorem: ⁊ mandibulam inferiorē. Collū vero non habet ſerpens: ſed aliud collo ꝯueniens. quia nō eſt eo mēbrum extremitatibus notis diſtinctū. Bentes ſerpentium acuti: diuerſi: cōiuncti ſecūdum ſerram. Lingue eorum ſubtiles ſunt: longe nigre: bifurce .i. duos habētesaculeos. Collum nō habent diſtractum. Animalia quidem pedibꝰ carentia: ſicut ſerpētes. aſſimilātur lacertiſlongi corꝑis. Sed quedā illoꝝ habent pulmonem: quiaanhelant: quedam vero non. ſed branchos loco pulmonis. Nullūqꝫ iſtoram generum etiam habet veſicam:p̄ter tortucam. quoniā humiditas illoꝝ parua eſt ſicutauiū: ⁊ tranſit in ſquamas. Om̄iaqꝫ huiuſmodi habētvnum ventrē: ſicut animalia dentes habētia in vtraqꝫmandibula. Habēt etiam interiora mēbra parua ſicutcarentia veſica. Membra quidem interiora ſerpentiuꝫſtricta ſunt ⁊ longa ſecundum creationē ſui corꝑis: necaſſimilātur alioꝝ animaliū interioribus mēbris. Nullūautem genus ſerpentiū habet pedes. ſicut nec vllum genus piſcium. Nullū genus ſerpentiū habet teſticulos:ſed habet vias ſicut ſunt vie piſciuꝫ. Canna pulmoniseoꝝ eſt longiſſima. ⁊ ſimiliter ſtomachi eoꝝ. Extremuꝫcanne eſt poſt os. Uenter ſtrictus eſt ſimilis amplo inteſtino. Poſt ventrē habent inteſtinū ſubtile perueniensad exitum ſuꝑfluitatis. ꝓpe collum habēt cor ꝑuum: lōgum: reni ſimile in aſpectu. Poſt cor eſt pulmo in quoſunt partes neruoſe: ſubtiles inuolute: longe pendētesa corde. Poſt pulmonē eſt ep̄ar longū: extenſum. Splenvero paruus eſt ac rotūdus: ſicut ſplen lacertuli. habētfel autem ſimile felli piſcium: et eſt ſuꝑ ep̄ar in magnisſuꝑ inteſtinum in paruis. Coſtas habent multas equales numero dieꝝ menſis ſcilicet triginta. Membrū habent ꝯueniens pectori: ſed nō habent mamillas. naſi vias habent ꝓpe os ꝓpter anhelitū: ⁊ ille vie nō ſunt manifeſte diuiſe. Linguas habēt valde longas: ⁊ extēdunteas valde: ita ꝙ extrahūt ab ore. In quibus habēt duos ramos ſubtiles ī extremis ſuis ad mod̓ piloꝝ: propter inſaturitatem nature ip̄oꝝ. Et eſt in eis ſapor humiditatum duplex: quia ſenſus guſtus in eis ē duplex. Uias etiā habent a quibꝰ exit ſuꝑfluitas: ſicut animalia cetera. ſed nō habent exitus vrine viam: qꝛ nō habent veſicam. ¶ Plinius libro xi. Serpētibus ſicut et canibꝰ⁊ piſcibus ſunt dentes ſerrati pectinanter coeuntes: neꝯtrario atterātur occurſu. lingua vero tenuiſſima ⁊ triſulca ſerpenti: coloris atri .i. nigri.¶ IIII.¶ De generatione ip̄orum ¶ Areſtotiles.Erpentium omnium genera reliqua faciūt oua¶Tyrus autem generat animalia. Et in matrici

bus ſerpentiuꝫ diuerſitas eſt ad matrices ceteroꝝ animalium. ⁊ ad ſe inuicem. Matrix nempe ſerpentiū incipit ab inferiori ꝑte ⁊ procedit ad ſuꝑius ex vtraqꝫ parte ſpine. vtraqꝫ vero ꝑtium ſimilis eſt vie procedēti adpartē pariētis. Et in ea ſunt oua ſcd̓m acies poſita. Cūqꝫ ſerpens ouat. nō omnia continue ſimul ouat. Et matrices quidem ſerpentiū ſuper ventrem ſunt intus et extra. Matrices vero generatium animalia ſunt ꝓpe ſpōdilia. ¶ Porro animalia leuitatis magne. quaſi applicātur adinuicem reuoluto coitus temꝑe. Serpentes itaqꝫ implicātur reuolute: ꝙ putabit aſpiciens vnū corpucapita duo habens eſſe. Carent vero teſticulis propterlongitudinem corꝑis. Et animalia que nō habent teſticulos ꝓpter melius: ſed ꝓpter neceſſitatem ſolū velocisſunt coitus ſicut natura ſerpentiuꝫ. Inuoluūtur aūt incoitu ſerpentes adinuicem. nec habent virgā qꝛ non habent crura: ſed habent vias ſicut ſunt vie piſciū. ꝓpterlongitudinē vero corꝑis nō niſi difficile aptātur ad cōitum: ⁊ ſeꝑatio ip̄oꝝ eſt tardior ſeꝑatione piſciū. Pluraquidem ſerpentiū genera faciūt oua completa. Quantſiquideꝫ ſerpentes prius interius oua ꝑfecta: ⁊ poſtmodum ex ouis extra generat animalia. Et illud aīalouatexterius nō ꝓpter calorem: ſed ꝓpter frigus. Porro genus ſerpentiū multoꝝ eſt ouoꝝ: nec inueītur in eis mōſtruoſitas niſi raro: ꝓpter matricis figuram. quoniā ipſoꝝ oua ſunt diſpoſita ſecūdum aciem in matrice ꝓpterlongitudinem ſuā. iam tamen apparuit ſerpens capitaduo habens. ¶ Plinius libro x. In terreſtribꝰ oua ſepentes pariūt. oua quoqꝫ ꝯtecta in terra incubant. etanno ſequenti fetū excludūt. Coeūt aūt complexū adeoinuicem cōuolute ſibi: vt vna biceps poſſit exiſtimari.Anguem gigni ex medulla ſpine hominis accepimꝰ amultis. Porro fabuloſas reor quas vorando aues tradit democritus: quaꝝ ſanguine cōfuſo ſerpens gignat̉quem quis ederit alitum colloquia intellecturus ſit.¶ Iſidorus. De mortui hominis medulla que in ſpinaeſt: ſecūdum pytagoram ⁊ ouidiuꝫ ſerpens creatur vt ſicut per ſerpentem mors hominis: ita ⁊ hominis morteſerpens gignatur¶ De cibo eorum¶ Areſtotiles.Expens de terra viuit: ⁊ aīmalia ſquamoſa: ſiIcut lacertule ac ſerpentes: īdifferēter comedūtherbas ⁊ carnes. ſerpenteſqꝫ deſiderāt indifferenter comedere ⁊ ſunt pauci potus aque. Diligūt aūtvalde ſerpētes vinū: ⁊ ꝓpterea venātur per ip̄m quādoinbibūtur. Sugūt etiam animalis ad quod applicāturhumiditatem: ⁊ exit reſiduū ꝑ eiectionem. Et frequēterhumiditatem ſugūt: reſiduūqꝫ dimittunt. Diu vero viuere poſſūt ſine cibo. Et hoc a ſerpentibꝰ illis cognoſcitur. qui ab apothecariis vendūtur. ¶ Plinius vbi ſupra. Serpentes draconū comedūt ouā quadā arte ſpectanda. aut enim ſolida hauriūt: ſi iam fauces capiuntque deinde in ſemet conuoluti intus frangunt: ſicqꝫ putamīa excutiunt aut ſi tenerior eſt catuli adhuc etas orbe apprehenſa ſpira ita ſenſim vehementerqꝫ preſtringunt: vt amputata parte quaſi ferro: reliquam que amplexū tenetur ſorbeant. Simili modo etiā auibus deuoratis ſolidis cōtentione plumas ⁊ oſſa reuomūt. Cunqꝫoccaſio eſt vinū precipue appetūt ⁊ potāt: cū alioquinexiguo potū indigeant. Eedem aūt minimo nulloqꝫ cibo pene cum ſeruatur incluſe. Deniqꝫ nulluꝫ interit venenatum ſiti vel fame. quia neqꝫ caloris habēt vim: neqꝫ ſanguinis: nec ſudoris: que auiditatem naturalē ſaleaugent. In quo genere magis exicialia extant: ſi genusſuum ederint anteꝙͣ noceant. ¶ Ambroſius. Serpensfeniculi paſtū cecitatē repellit. moritur aūt ſi ſputū hominis ieiuni guſtauerit. ¶ Ex libro de naturis rerum.Omnis ſerpens indifferēter carnes ⁊ herbas comedu