LiberUiceſimus
imperatori friderico.XCIVIII.¶ Actor.¶ De orige.Rix eſt aīal immundū ſecūdum legem: iuxta libruꝫ deuteronomii. De quo etiā dicit Iſaias.Dormierūt ſicut orix illaqueatus ⁊c̄. hunc quipam putauerūt eſſe glirem. ſed glis videtur potius inter mures deputari. ⁊ ideo eius eſus in lege ꝓhibeturDieronimus ſuꝑ yſaiam dicit origem eſſe genus beſtienaſcētis in heremo que laqueo venatoris capitur. Uidetur autē eſſe de genere capraꝝ ꝑ ea que ſuꝑius ſuntdicta iuxta pliniū: nam capre tranſfigurātur in multasſimilitudines. Sunt em̄ capre: ſunt rupicapre: ſunt etiāibices: ſunt ⁊ origes. ¶ Plinius libro ii. Origē appellat egyptus feram qua in exitu canicule contra ſtare etcōtueri tradit: ac velut orare cum cernuerit. ¶ Ideꝫ inlibro viii. Sunt origēs ſoli a quibuſdā dicti: contrariopilo veſtiti et ad caput verſo. ¶ Idem in x. In affricamaior pars feraꝝ nō bibunt eſtate pre inopia ymbriuꝫquā ob cauſam capti mures libici: ſi biberint: moriunt̉Origem ꝑpetuo ſitientem affrica ex natura loci potucarentem prebet mirabili modo ad remedia ſitientiumNam getuli latrones eo durant auxilio repertis in eorum corꝑe ſaluberrimi liquoris veſicis. ¶ Ex libro denaturis rerū. Orix eſt beſtia capree magnitudinis: hyrco ex parte ſimilis villū habens ſub mento. Hec in illaparte affrice que caret aqua generatur: et ideo ꝑpetuaſiti ardet. Admirabile vero remediū ſitientium latrones getulie terre aqua carentis certiſſimis exꝑimentisꝓdiderunt: quo homo in ſiti eo duraret auxilio: qui illoſaluberrimo liquore veſicis dictaꝝ beſtiaꝝ infuſo proparte modica vterētur. Hec beſtia ſicut egyptii tradūtin exortu canicule naturaliter tripudiare videtur compage corꝑis eius viſibiliter ſentiēte: ꝙ vmber ⁊ frigusabiit: inſtentqꝫ vapores ignei ſolis vt veſtiat̉ terra floribus. herbaſqꝫ ꝓferat et fructus. Eſt aūt frigoris impatiens. Unde nec frigus nec niues de facili ſuſtinerepoteſt.XAIX.¶ De panthera.Iſidorus.Anther dictus eſt: ſiue ꝙ omniū animaliū ſitamicus excepto dracone. ſiue quia ex ſui generis ſocietate gaudet: ⁊ ad eandem ſimilitudinēquiquid accipit: reddit. Panem̄ grece om̄e dicitur. Eſtaūt beſtia minutis orbiculis ſuperpicta: ita vt oculatisex fuluo circulis nigra et alba varietate diſtinguatur.¶ Gloſa ſuꝑ oſee. Nihil leone fortius. nihilqꝫ pauthera velocius. Ideo per ꝓphetaꝫ ait dominꝰ. Ego quaſipanthera effraim ⁊ quaſi leo domui iuda. ¶ Phiſiologus. Panthera eſt animal precioſum ⁊ māſuetuꝫ nimis. ſolum draconem nō habet amicū. hec cū cibis variis ſatiata fuerit. ſpelūca ſua ſe recōdit ⁊ dormit. Poſttriduum exurgens mox rugitū magnuꝫ emittit cū odore ſuauiſſimo quaſi omniū aromatum. quē audiētes beſtie omnes que longe ⁊ que prope ſunt: ad odoremillum cōfluunt. ⁊ ſequūtur pantherā quocūqꝫ ierit. Solus draco audiens: ⁊ vim odoris non ferens in ſe ip̄o timore cōtrahitur: ⁊ in cauernis terraneis fugiēs obtorpeſcit: ⁊ manet immobilis. ¶ Plinius libro viii. Pāthera ⁊ tygris ꝓpe beſtiaꝝ ſole ſpeculātur maculaꝝ varietate. Pantheris tradūt in armo maculaꝫ eſſe lune ſimile creſcētem in orbes: ⁊ cauantē pari modo cornua. nūcvarios et pardos qui mares ſunt appellant in omni genere creberrimo in affrica ſyriaqꝫ. Quidā ab hiis pantheras ſolo candore diſcernunt. Mirū vero pantheraset leones ac ſimilia. vt dictū eſt ſupra. condito in vaginas corꝑis vnguium mucrone: ne refringantur ⁊ hebetentur incedere: auerſiſqꝫ falculis currere nec niſi in appetendo protendere. ¶ Idem in libro xi. Habētqꝫ pan
there quatuor manmas in medio ventre. Mares aūtin omni genere fortiores ſunt feminis preterꝙͣ in pantheris ⁊ vrſis. Idem in libro xxviii. Hyena. vt dictūeſt ſupra. terrorem infert panthere: vt nec ei conetur reſiſtere. Et ſi quis aliquid ē corio eius ſecum habeat nōappetitur a panthera. Mirūqꝫ dictū ſi pelles vtriuſqꝫcōtra ſeſe dependeāt panthere pili decident. ¶ SolinꝰPanthere numeroſe ſunt in hyrcania. Tradūt earumodore et contemplatione armēta mire affici: ⁊ niſi easpreſentiſcant ꝓperato ꝯuenire: nec terreri niſi ſola oristoruitate: quā ob cauſam panthere abſcōditis capitibꝰque corꝑis reliqua ſunt: ſpectāda prebēt. vt greges ſtupidos in obtutū ſecura vaſtatione populentur. Sꝫ hytcani. vt hominibꝰ intemptatū nihil eſt. frequētius easvene nō ꝙͣ ferro necant ¶ Ex libro de naturis reꝝ. Pāthera eſt animal variuꝫ ac ſpecioſum nimis. Sunt quitradunt huic in armo maculā eſſe lune ſimilem et interdum creſcere rotūdam et ad lune mutationem variari.¶ Auicenna. panthera ⁊ pardus quādo venenū comederunt ſtercꝰ hoīs querūt et comedūt.C .A.¶ De generatione ac venatione panthereYſidorus.¶Anthera ſemel omnino parturit. cuius cauſeratio manifeſta eſt. Nam cum in vtero matriscoaluere catuli: maturiſqꝫ ad naſcēdum viribꝰ12pollent: odiūt tempoꝝ moras: Itaqꝫ oneratam fetibusvuluam tanꝙͣ obſtātem partui vnguibus lacerant: ⁊ effundit illa partum ſeu potius dimittit dolore cogente.Ita poſtea corruptis ⁊ cicatricoſis ſedibus genitale ſemen infuſum: nō heret acceptū: ſed irritum reſilit. Naꝫ⁊ plinius dicit animalia cum acutis vnguibus frequenter parere nō poſſe. viciātur em̄ intrinſecus ſe mouentibus catulis. Phiſiologus. pantheris venādis inſiſtentes hyrcani: veneno carnes illiniunt: eaſqꝫ per compita ſemitaꝝ ſpargunt vt illaꝝ eſu panthere ſeducāturSed ille dum excremēta hominis deuorāt euadunt.¶ Plinius libro viii. pantheras per carnes aconito fricatas vene no barbari venātur: ſcilicet ꝑ compita ſemitaꝝ eas ſpargētes. Quas vbi ederint panthere: fauceſeaꝝ illico occupat angor. At fera contra hec excrementis hominis ſibi medetur ⁊ alias tam auida eoruꝫ: vt apaſtoribus ex induſtria in aliquo vaſe ſuſpēſa altius ꝙͣvt queat ſaltū cōtingere: iacuſando petendoqꝫ defigi:⁊ poſtremo expirare. Alioquin viuacitatis eſt tam lente: vt eiectis interaneis diu pugnꝫ. Tradit Bemetriusphiſicus iacentē in media viā pantherā hoīs deſideriorepente apparuiſſe patri cuiuſdam philinis aſſectatoriſſapientie: Illūqꝫ pauore cepiſſe regredi: feram vero cicumuolutari pie olādientem ſeſe qͣꝫ merore cōflictantēfeta ſiquidem erat: catulis procul in foueam delapſis.primū ergo mirationi fuit nō expaueſcere. ꝓximū ei curam intendere. Secutus itaqꝫ que trahebat veſtē vnguium leni iniectu. vt cauſam doloris intellexit: ſimulqꝫſalutis ſue mercedem: catulos exemit. eaqꝫ cum hiis ꝓſequente vſqꝫ extra ſolitudines deductus eſt leta atqꝫgeſtiente: vt facile apparerꝫ gratiā referre: ⁊ nihil in vicem imputare. quod etiā in hoīe raꝝ eſt. ¶ CI.¶ De parando et pardo. ¶ Solinus.Arandrum nutrit ethiopia boum magnitudine: vbico veſtigio: ramoſis cornibus capite ceruino: vrſi colore: pariter villo profundo. huncparandrū affirmant habitum metu vertere: ⁊ cum deliteſcit. aſſimilē fieri cuicūqꝫ rei proximauerit. ſiue ſaxoalba fit. ſeu frutecto: virens. ſiue quē alium moduꝫ preferat. faciunt hoc idem in mari polippi: in terra cameleontes. Sed ⁊ polippus et cameleon glabra ſunt: vt pronius ſit cutis lenitatem proximantia emulari. In hoc