Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimus

de collectis humoribus. Quod cum maturatum fueritcollidit illud fricat ad arborem: ſicqꝫ ſoluitur: decurrit ſanies: ibiqꝫ cōdenſatur: et induratur: et huiuſmodiſubſtātia muſcus vocatur. Omnis etiā caro eius ſtercus dicitur muſcus. ſed ille multo melior eſt qui apoſtemate currit. Muſcus odore ꝑdito virtutem ſuā in fetoribus et latrinis recuꝑat. contra fetoreꝫ eluctatur: ſic̄quaſi luctamine reuiuiſcit. Ualet cōtra ſincopim cordis debilitatem: cerebriqꝫ: et epatis. et ſtomachiſtantinus in libro graduum. Muſcus puſtula eſt intre cuiuſdam animalis naſcēs: capreoli ſimilis: quod ēin india. que coagulata plena: animali quēpiaꝫ ad palum vel arborem ſcalpente ſe neceſſario cadit. huius natura calida eſt ficca in ſecūdo gradu. Ideoqꝫ cōgruitſenioribus in hyeme. membra quidē defecta aromatiſado cōfortat. timorem melancolicū amputat: audaciaꝫpreſtat. Quidā aūt dicunt muſco inuento caſtoreuꝫequipollere. Idem in pantegni. Muſcus maior eſtin aromatibus: calidus ſiccus in tercio gradu. mēbradeficientia confortat. ſternutationes de muſco etiā cotra paralaſim adiuuāt. Auicēna. Muſcus eſt folliculus animalis ſicut gazel. niſi quia habet duos dentes albos ad interiora flexos ſicut duo cornua. Calidꝰeſt ſiccus in ſecūdo gradu: ſubtilis confortatiuus.Cōfert ſoda frigide. cōfortat cerebrum temꝑatum: etcor: ſanat tremorem eius. melancoliā ex ſolicitudīe.Confortat etiam oculū: exſiccat humiditateꝫ eius: etabſtergit albuginē ſubtilem. Et etiā tyriaca venenoruꝫꝓprieqꝫ napelli. Dyaſcorides. Muſcus calidus eſtin ſecūdo gradu: ſiccus in tercio. Mittitur etiā in colliriis et pillulis ſeu pulueribus oculoꝝ. cuius vires albugines oculoꝝ extenuant. noxiū humorem deſiccāt. Inunctum capitis grauedinē depellit: eiqꝫ vires preſtat?:quia cōfortatiuum eſt. Dat ſolaciū membris omnibus. fortitudinem augꝫ oſſibus. Scotomiā ex abundantihumore natam emēdat. ſomnum inuitat. venerē ſtimulat. cor omnia viſcera cōfortat. in modum cathaplaſme impoſitum..XCIIII.Iſidorus. De onagris.Nager interpretat̉ aſinꝰ ferus. Onos quippegreci aſinū vocant: agrion feruꝫ. Onager xxv.die marcii xii. vicibus in nocte rugit: ſimiliterin die: in hoc cognoſcitur equinoctiuꝫ eſſe. Eius quoqꝫ rugitibus ſingulas horas rugientis numerus horarū cognoſcitur. Actor. Onager. vt legitur. in ſolitudinibus in altis habitat. vbi ꝓpter beneficiū vētorum diuiſus a potu viuit. Unde hieremias. Onagri inquit ſteterūt in rupibus traxerūt ventū quaſi draconeſ Plinius libro viii. Affrica multitudinē aſinoꝝ ſilueſtrium fundit. Onagri mares ſinguli femīaꝝ gregibꝰimperitāt. libidinis emulos timēt. Ideoqꝫ grauidascuſtodiūt natos mares morſu caſtrat. Econtra grauide latebras petunt: parere furtim cupiūt. gaudētqꝫ libidinis copia. Ex onagro manſuefacto equā generātur mule veloces in curſuꝫ: eximia duricia peduꝫ: vt dictum eſt ſupra: corꝑe rugoſo et indomito animo: ſed generoſo. Ex onagro aūt et aſina genitus mulus omnesantecellit. Iorath. Onager equinoctiali temꝑe horas diei xii. ſimiliter noctis vociferatur: terra pedibꝰterit: fodit: tunc ad ſitim fugam ꝓuocatur Exlibro de naturis rerū. Onager inter om̄ia aīmalia odithominū frequentiā et habitationē. nec domari pōt. Sitis impatiens eſt. aquā limpidiſſimā bibit: nec defacilialiam. Hic induſtria naturali quādo canes inſequūtur: emittit ſtercꝰ ſuū canibꝰ odorifeꝝ. circa quod illosdetētos illudit. euadēs ad tutiora fugit. Femīa gaudet libidinis copia: modūqꝫ ſeruans: hoc ſepe maſculo fit odioſa. Maſculi feminas habētes tempore

coitus: in montes aſcendunt: deſiderio libidinis eſtuantes ventum naribuſ attrahūt: ac vehementer rugiūtita animalia cetera horrore cōcutiunt. Onager interanimalia cetera fertur cor habere pinguiſſimū. Et quātum patiens eſt domitum: tantū eum ſiluis retinentibꝰefferatur ſeuum. Dolet cum dies equatur nocte: voletem̄ noctem die lōgiorem eſſe. Gloſa ſuꝑ oſce. Aſinꝰſilueſtris domeſtica tenet paſcua. ſed ſponte vagat̉ deſerta et ſolitariam diligit habitatiōem. Cui ſimileſſunt qui recedentes a deo diuerſa ydola fabricant: obhoc a deo deſerti ſunt. Unde ſcriptum eſt: onager ſibiſolitarius effraim. XCV. De diuerſis generibꝰ onagrorum. Ex libro de naturis rerum.mam aſini habens: vnū ſolum cornu in fronNager indie magnū eſt animal ac crudele: forte: durum nimis et acutū ac longum ad beſtias cōtrarias debellādas: hoc habet in medio capitisSoleas etiā fortes acutas habet: vt iuuamen naturale: qd̓ in alterius cornu defectu ꝑdidit: in eis recuperet.hii tante fortitudinis ſunt vt ingentia ſaxa de rupibuseuellant hoc ad nihil aliud niſi vt fortitudinem ſuamad ſaxaꝝ molem attemptent Pliniꝰ libro viii. Onagri in frigia et licaonia p̄cipui ſunt. pullis eoꝝ ceu preſtantibus ſapore affrica gloriatur: quos laliſiones appellant. Iſidorus. Onagros etiā habet affrica magnos et indomitos et in deſerto vagātes Singuli etiamfeminaꝝ gregibus p̄ſunt Naſcentibꝰ maſculis zelant.teſticulos eoꝝ morſibus detruncāt quod cauentes maX(MItres eos in ſecretis locis occultant De medicinis ex onagro. Auicenna.Nagri fel. id eſt aſini ſilueſtris eradicat moruꝫet cōfert ſuꝑ apoſtematum veſtigia linituꝫ. Inemplaſtris etiā eriſipile ponitur ac ꝓhibet ip̄aꝫIdem ꝓprie ſuper elephātiam et varices cōfert. Carodorſi aſini ſilueſtris oleo emplaſtratur ſuꝑ doloresiuncturaꝝ. Adep̄s eiuſdem panno linita confert. Eadēadeps cum oleo cōſtino bona eſt dolori renum et dorſiex ventoſitatibus groſſis. Urina quoqꝫ aſini ſilueſtrisvt galienꝰ ait. lapidem in veſica frāgit. Actor. Ungula ſilueſtris aſini ſi cōburatur et bibatur epilenſiedeſt. Cinis eius ſi miſceatur oleo oliue: ſcrofulas diſſoluit. Et ſi cathaplaſmetur ſuper alopiciam ꝓdeſt. Idemfacit et virga cerui. XCVII. De onocētauro et oraſio Ex li. de na. re.Nocentaurus eſt animal monſtruoſum natura biforme capite ſcilicet aſinino et corꝑe veluthumano. Faciem habet ſetis horridam. manuſqꝫ formatas habiles ad omnem actū. dum vocem promit quaſi loqui incipit. ſed inſueta labra vocem humanam formare non poſſunt. hic poſt inſequentes ſe lignavel lapides mittit: vt exꝑimentator dicit. hoc monſtruꝫdicit. Adelinus philoſophus. inter ceteras beſtias abinitio non fuiſſe tale creatum: ſed aliquādo alicubi caſualiter ex adulterina ꝯmixtōne generari. At huic opinioni cōtradicunt plurimi. Oraſius animal in anteriori parte altū et eminens valde: ita vt extenſo capite viginti cubitoꝝ altitudinem poſſit attingere. In poſteriori vero parte demiſſum eſt: inſtar cerui. Collum habetextenſum: caput equinū: licet minus. pedes autē et caudam vt ceruus. Pellem vero ſic omni coloꝝ genere diuerſimode variatam: vt homo fruſtra temꝑtet artificionaturalem eius pulcritudinem imitari. Nec ignara videtur ꝓprie venuſtatis. nam cum homines viderit ciſcumſtare: vertit et inuertit ſe ex omni parte: vt omniumobtutus in admirationem ſui cōuertat. huic em̄ naturadedit decorem ſuꝑ omnes beſtias in colore. hoc animaſnoſtris temꝑibus a ſoldano babilonioꝝ tranſmiſſuꝫ eſt