Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimus

Canicule exortu vapores ſolis accendi quis ignorat.Canes quidem toto eo ſꝑatō maxīe in rabiem agi nulli dubium eſt. Idem in libro octauo Canuꝫ rabiesardente ſyrio peſtifera eſt hominibꝰ letaliſqꝫ ita morſis eſt aque meatus. Quaꝓpter obuiam itur per trigīta dies gallinaceo maxime fimo canuꝫ cibis immixto.vel ſi p̄uenerit morbus veratro. Autor eſt columellaſi quadrageſimo die ꝙͣ natus ſit canis caſtretur morſucauda: ſummuſqꝫ eius articulus auferatur ſequēti numero exempto: nec caudam creſcere: nec canes rabidoſfieri. Idem in libro viceſimonono. Eſt vermiculꝰin lingua canum: qui vocatur a grecis lytta. quo exēpto infantibus catulis: nec rabidi fiunt: nec faſtidiū ſentiunt. Mali vero huiꝰ tantā vis eſt. vt vrina quoqꝫ canis rabioſi calcata maxime noccat: vlcus habentibusRe mediū eſt equi fimus aſperſus aceto calefactus etin fico impoſitus. Eſt iterum limꝰ ſaliue ſub canis rabioſi lingua: qui ī potu datur: limphaticos alias hydro phonos fieri non patitur. Salliūtur carnes eoꝝqui rabidi fuerint ad eadem remedia in cibo dande. Idem in libro triceſimo. Canum qui rabiem preferunt cinis capitum crematoꝝ ſine carnibꝰ dentiū doloribus medetur ex oleo cyprio aurem cuiꝰ ē ꝑte dolētinſtillatus. lateris quoqꝫ doloribus ſe illinitur canisrabioſi caluarie cinis potioni inſperſus. Auicēnavbi ſupra. Sanguis aūt canis rabioſi cōuenit eiuſdeꝫmorſui: veneno ſagitte armene. Epar canis rabioſidatur in potu morſui eius: confert. ꝓhibet etiā meatum aque. Idem in quarto canone. Canis rabiesaccidit: que eſt cōuerſio complexionis ad melancoliammalignam venenoſam. Et accidit ei conuerſio hec. autex aere: aut ex cibo potū. Ex aere quidem quia calorvehemens adurit humores eis: Unde fit rabioſus inautumno: vel frigus vehemēs congelat ſanguinē eiusfaciens decliuem ad nigredinē: inde fit rabioſus ī vere. Ex cibo auteꝫ et potu: quia ſanguinē interfectorumlambit: ex cadaueribꝰ comedit: ex aquis putrediniſbibit. Quāobrem melancolia putrida impletur: eiuscōplexio alteratur: ſicut accidit leproſis ⁊c̓ XXIII. De ſignis rabiei in cane. Iſaac ī viaticoAnis vero rabidus ſignis huiuſmodi poteſtognoſci. quoniam alij canes eum fugiunt.fugus ſoliuagus nutat quaſi ebrioſus orisaperti: lingue dependētis. Saliua nimia ſemꝑ de orecurrit. Oculi eius ſunt inuerſi rubicūdi: auricule inuerſe cauda inter coxas. oculi aꝑti. cuꝫ de lapide ſiuede aliquo alio obiecto offenditur dētes cōcutiens frendet ſtridet cuilibet rei viſe repugnās etiaꝫ vmbreſue latrat. Quem canes vident fugiūt eum timentes ſuper ip̄m latrant. Auicēna vbi ſupra. Canisvt dictum eſt: quandoqꝫ rabioſus fit qm̄ ex cibo vl̓ potu putrido melancolia impletur: eiuſqꝫ cōplexio alteratur. ſicut leproſis accidit. Et quandoqꝫ corpꝰ eiꝰ apoſtematur: calor eius ad cineritatem cōuertitur. Ipſequoqꝫ famē patitur: non comedit nec bibit Sꝫ quando obuiat aque timet: abhorret eam: tremit. Et ml̓tiplicat̉ eiꝰ horripilatio: eſt in cute faciei ſue. Immoquandoqꝫ moritur ex ea timendo. Accidit etiā ei mul tenebroſitas oculoꝝ eſt ſemꝑ ſolitarius: ignauus:non agnoſcens dominum ſuum Oculos habet vehem̄tis aſpectus horribilis: extrahit linguam. curritde ore eius ſaliua ſpūmoſa. Fluit etiam naſus: capiteiam demiſſo: auribus mollificatis. quare mouet easambas. Iamqꝫ curuatum eſt dorſum eiꝰ: inclinatumad latus. Unde videtur iam tortꝰ ad ſuꝑiora ad latus. Et ſi firmatur cauda eius. Ambulat timidꝰ: decliuis quaſi ſit ebrius: triſtis: anguſtioſus p̄cepsˣ paſſu. cum apparet ei forma aliqua: vt parietis: vel arboris: vel animalis: currit contra eam inuadendo ipſam.

nec pacificatur eius inuaſio cum latratu ad id quod īuadit: ſcd̓m cōſuetudinem canum. ſed tacitꝰ eſt ſqualidus. Et quando latrat: videbis canes ab eius via fugere. ſi preſens fuerit alicui eoꝝ: repente hic blanditur ei: obediens fit inter manus eiꝰ conatur ab eofugere. XXIIII. De morſu canis rabioſi Ex li. na. rerū.Anis rabidi morſus limphaticꝰ dicitur. et ſiccognoſcitur. Emplaſtrum de nūce bene piſtatafactum: ſuper locum vulnerum vnam diemet noctem poͣſitum: poſtea eſurienti gallo vl̓ galline detur: ſi poſt eſum biberit: non eſt morbus rabidi canis: ſivero moritur: licet non ſtatim. ſalubre conſilium eſt: vtvulnus patulum ſeruetur: et cicatricibꝰ nihil ſupīduat̉Mirum autem aliquis a cane rabido morſus: quandoqꝫ catulos lingit: et latrat. Auicenna vbi ſupra:Cum aūt canis rabioſus mordet hominem. primo quidem non apparet niſi vulnꝰ dolens: ſicut cetera vulnera. Sed poſt dies aliquot apparent in eo corrupte cogitatōnes ſomnia: ceteraqꝫ ſigna: de quibꝫ ſcilicꝫ dicet̉infra De mirabilibus aūt diſpoſitōnibꝰ eſt: ꝓmptꝰeſt ad mordendū hominem. quē ſi momorderit poſtmotōnem ſuam accidit illi homī illud idem quod accidit ei. id eſt eadem rabies. Et quandoqꝫ quideꝫ huiuſmodi canis morſus interficit inter ebdomoda ſi ml̓tmvſqꝫ ad ſex menſes. ſpatium vero temꝑatū eſt quadraginta dies. Areſtotiles. Animalia omnia a cane rabido morſa: furiunt preter hominē. Plinius librooctano. Canum rabiēs: vt dictum eſt ſuꝑius: eſt homīpeſtifera: letalis quoqꝫ morſus eiꝰ Pitagoras vbiſupra. Si quis autem poſuerit in vino alicuiꝰ hominiſlapidem quem canis rabidus momorderit: iracūduscontentōſus erit: qui biberit. XXV. De ſignis eiuſdē morſure Auicē. vbi..Anis: vt dictum eſt: rabioſus hominē mordet primo quidem non niſi vulnus dolens ſimApliciter apparet. Poſt dies aliquot apparentī eo corrupte cogitatōnes: ſomnia: diſpoſitio quaſiira: murmuratio. cōmixtio ratōnis: reſponſio abſqꝫ queſtione. vides in eo ſpāſmari extrema eiꝰ cōtrahēdo ea ad ſe. Ineſt ei ſingultus: et ſitis: et ſiccitas oriſet fugit ex preſſura. et amat accenſionem luminis. Qn̄qꝫ lumen abhorret: et eiꝰ menbra rubēt ꝓprieqꝫ facieset rauceſcit vox eius: et plorat in timore aque. et quotiens ei approximatur aqua: ymaginatur canē et timetex eo. Qn̄qꝫ vero non terretur: ſed nauſeat eam. et qn̄qꝫ diligit volūtari in terra. Que ideo dixit ruffus eiaccidere. quia complexio eiꝰ iam diligit ſiccitatemqꝫ abhorret cōtrarium. preterea accidit ei ꝓiectio ſpermatis abſqꝫ deſiderio: et quandoqꝫ ꝑducitur ad ſudorem frigidum: et ſyncopin: et mortem. Qn̄qꝫ vero moritur ante has diſpoſitōnes ficiendo. et quandoqꝫ deſiderat aquaꝫ deinde ꝓclamat ex ea cum ei obuiat. etquandoqꝫ ſorbens ex ea: ſtrangulat̉ per eam et morit̉.Item qn̄qꝫ latrat ſicut canis: et eſt quaſi raucus. qn̄qꝫautem vox eiꝰ abſcinditur: et fit ſicut apōpleticꝰ. qn̄qꝫvero mingit pinguedinē in qua ſunt res carnoſe mirabiles: quaſi parui canes. qn̄qꝫ mingit nigrum. et qn̄qꝫretinetur eius vrina nec mingere poteſt. De mirabilibus autem diſpoſitōnibꝰ eius eſt: ꝓmptꝰ eſt ad mordendum hominē: et aliqn̄ rabidum facit: aliquandointerficit: vt predictum eſt. Idem in eodem. Sumat̉autem nux regalis aut alia et ponatur ſuꝑ vulnus morſure canis: et vna hora dimittatur. Deinde gallineꝓiiciatur: ſi eam renuit: patet canis rabioſus ſit quimomordit. Et ſi comedit eam et moritur: tūc canis iterum eſt rabioſus. Eodem etiā modo potes ideꝫ ꝓbareſi fruſtum panis eo qd̓ currit ex illo vulnere liniaset canibꝰ proiicias: nam ſi renuerint eum patet canis