LiberUiceſimus

a rege albanie canes duos miſſos: quoꝝ alter ſues ſibiet vrſos oblatos eoyſqꝫ ſpreuit: vt offenſus degeneripreda ignauo ſimilis diu accubaret. quē ꝑ ignorantiaꝫvelut inertem alexander imꝑauit extingui. Alter veromonitu eoꝝ qui donum proſecuti fuerant: leonem miſſum necauit. Et mox viſo elephāte notabiliter exultāsbeluaꝫ primo aſtu fatigauit. Deinde cū ſummo ſpectātiū horrore terre afflixit. huiꝰ generis canes creſcuntad formam ampliſſimā terrificis latratibus: vt rugitꝰinſonātes. Hec canibꝰ albanis ſunt ꝓpria: reliqua vniuerſis communia. dominos enim omnes equaliter diligunt ⁊ cetera que ſuperius dicta ſunt. ¶ XV.¶ De ſexu canumPhiſiologusAnes vt dictum eſt maſculi non de facili ledūtcanes feminas. ⁊ ita fit in pl̓ibus generibꝰ beſtiaꝝ. In omni aūt genere animalium maſculiplus feminis viuūt. exceptis leuerariis in quibus accidit contrariū. ¶ Areſtotiles. Leuerarii quippe viuūtannis fere decem. Leuerarie duodecim. In leuerarioꝝquidem genere plus viuūt femine maribꝰ: ꝓpter laborem ip̄orum maſculoꝝ. In alijs aūt plus viuūt mar esfeminis. Item in leuerariis femine leuiores ſunt ad inſtruendū. Canes femine cum applicantur ad etatē coitus habent ſigna: ſicut homo. qm̄ earum māmille intumeſcunt: ⁊ inuenitur in eoruꝫ pectore cartilago ſed hocdifficile eſt cognoſcere: niſi exercitato. maribus autemnon accidit hoc: ſed in maiori ꝑte crus eleuant in mingendo. ⁊ hoc nō niſi poſt ſex vel octo menſes faciunt:⁊ vniuerſaliter poſtꝙͣ rigeſcunt. Omnes auteꝫ femīe ſedent: quando mingūt. Quedā tamē femine videbant̉aliquando crus eleuare in mingendo. In canibꝰ femīslac inuenitur ad quinqꝫ dies ante partū. ⁊ in quibuſdāꝑ ſeptem. eaꝝqꝫ lacͣ poſt partum eſt cōueniēs. Leueraria lac̓ habet poſt coītum per xxx. dies: ⁊ primo quideꝫeſt ſpiſſum: poſtea ſubtiliatur. Eſtqꝫ lac caninum ſpiſſiꝰomni lacte: preterꝙͣ porcoꝝ ac lepoꝝ. ¶ XVI.Idem¶ De geueratione ipſorumAnis eſt multoꝝ filioꝝ: multaꝝqꝫ māmillaꝝ.Canis ſicut ⁊ porcus octo menſiū coit: ſed deIbile quid generat. Toto fere vite ſue temporecoit: et vſqꝫ ad annos quatuordecim viuit: pregnans eſt xl. diebus: vel lxx. vel xc̄. Parit aūt catulosquinqꝫ vel ſex. poteſt ⁊ duodecim. Leuerarie vero octopariūt. Et mares ac femine ſemꝑ vtuntur coitu: dū viuūt. Acciditqꝫ leuerariis ꝙ magis poſſunt ſaltare cuꝫlabore ꝙͣ in quiete. Monſtruoſitas accidit animalibꝰmultas fiſſuras pedum habentibus: pluſꝙͣ alijs ꝓptermultitudinem filioꝝ. ⁊ quia filios pariūt incompletosvt eſt canis. quia parit in maiori parte cecos: Ex tygride: ſicut dicitur: canes indici generantur: nec veniunt acoitu primo ſed terco. ⁊ dicitur ꝙ ille qui eſt primi ventris ſilueſter erit. Accidit etiam alicui ꝙ canes cum lupis coeunt: ac leuerarios gignūt. Item animalia quorum natura ꝓpinqua eſt adinuicem: ſicut canes ⁊ vulpes ac lupi: coeunt adiuicem. vnde putant de canibꝰ indie ꝙ ex cane lupoqꝫ gignantur. Plinius li. octauoE tigribus etiā canes indi cōcipi volunt. ⁊ ob hoc ī ſiluis coitus temꝑe feminas alligant: ac primo ſecūdoqꝫfetu nimis feroces gigni putant. Tercō demū educāthoc idem ex lupis galli: quoꝝ greges ſuū quiſqꝫ ductorem e canibꝰ habēt: ⁊ illum in venatu comitantur: eiqꝫparent. nam inter ſe quoqꝫ magiſteria exercent. Ideꝫin libro decimo. Leuerarie vel laconice octo mēſiū vtrīqꝫ generant lx. diebus ⁊ pl̓imum tribꝰ menſibꝰ portāt.Cetere aūt canes coitum paciūtur ⁊ ſemeſtres. Implētur omnes vno coitu. ⁊ que ante iuſtum tempꝰ cōceperint diucius cecos habent catulos. partus duodeni ſūtquibꝰ numeroſiſſimi: ceteris aūt quini vel ſeni. aliquando antem ⁊ ſinguli. ſed id prodigioſum putant. ſicut

om̄s mares ⁊ oēs feminas gigni. primos autem marespariūt: in ceteris alternāt. Ineūtur ⁊ a partū ſexto mēſe octanos pariūt leuerarie. ꝓpriaqꝫ laboris eſt alacritas in eo genere. Cetera canum genera viuunt annisquindecim. aliquando ⁊ viginti. Nec tota etate ſua generant: ſed fere a duodecimo deſinūt. Ex libro de naͣturis rerum. Octauo menſe generare incipiūt canes:⁊ anno duodecimo deſinūt. In medio coitus vtrinqꝫcoherent ex nimio libidinis ardore. Ferunt autem diebus ſexaginta. prodigioſum putatur: ſi catulum vnicūcanis ediderit. ¶ XVII.¶ De catulis ac cecitate ipſorūAnes omnes ceci naſcūtur: ⁊ manent ceci duodecim diebus. Quida autem ꝑ menſes tres.¶ ¶ Pliniꝰ libro octauo. Quidam tradunt ſi gignatur vnus ſolus: nono die cernere. ſi geminidecimo. Idemqꝫ in ſingulos adiici totidemqꝫ tarditatis eſſe ad lucem dies. optimus in fetu eſt: qui cernerenouiſſimꝰ incipit: aut quem primum fert in cubile fetaꝫCanes itaqꝫ catulos cecos gignunt: et quo largiori lacte aluntur: eo tardiorem viſum accipiūt. nunꝙͣ tamenvltra diem xxi. nec ante lvii. ¶ Idem in libro decimoCanes: vt dictum eſt: femine que ante iuſtum tempusconceperit filios diucius habent cecos. Catuliqꝫ om̄stotidem diebꝰ exiſtimantur in vrina crus attollere fereſemeſtres. Id aūt eſt ſignum conſūmati roboris. ſcilicꝫin maſculis. femīe vero hoc idem faciunt ſedentes.¶ Phiſiologus. Canis natus quandoqꝫ videt anteſextum diem. quandoqꝫ ⁊ vt in plurimū non ante nonūQuādoqꝫ etiam non ante ſedecimū. quod totum ideoeſt: quia viſcoſa humiditas cum caliditate remiſſa: queineſt ei inʳ palpebris: debili calore naturali: qui eſt etatis prime conſumi non poteſt. Poteſt āt conſumi calore: qui vigoratur etate maiori. Iuuenes canes denteshabent acutos ⁊ albos. ſenes autem nigros ⁊ obtuſos¶ Iſidorus. Canum aūt ſunt ꝓprie catuli ꝑ diminutōnem dicti. Abuſiue tamen dicuntur catuli quaꝝlibꝫbeſtiaꝝ filii. liciſci autem dicuntur canes nati ex lupis⁊ canibus cū inter ſe forte miſcentur. Solent: vt dictūeſt: indi feminas canes noctu in ſiluis alligatas admittere ad tigrides beſtias: a quibꝰ inſiliri ⁊ naſci ex eodēfetu canes ad̓o acerrimos ⁊ fortes vt complexū leonesproſternant. ¶ Areſtotiles. Deniqꝫ qd̓libet an̄ imalquadrupes multas in pedibꝰ habens fiſſuras: vt caniſac leo ⁊ lupus ⁊ vulpis filios cecos generant. ⁊ vtriqꝫſeꝑantur oculi eoꝝ. ⁊ vident. Leuerarii femina impregnatur ſexaginta circiter dies. quod eſt ſexta pars āni⁊ tunc eius filii duodecim diebus ſtant ceci. Itemqꝫſaltat eam maſculus poſt partum ſexto menſe. vel fortaſſis ante. Et quedam imp̄gnantur ſeptuaginta diebn̄s qd̓ eſt quinta pars anni. Eaꝝqꝫ filii ad quatu ordecim dies ſunt ceci. Quedam vero per tres menſesquod eſt quarta pars anni: ⁊ illorum filii per xvii. dieserunt ceci. ¶ Eſculapius. Catulus canis ante nonumdiem occiſus ⁊ mundatus coctus et comeſtus: inteſtīorum dolorem in eternum curat. ¶ Plinius libro triceſimo. Precordia ſiue exta hominis dolētia ſananturſi catulus lactās partibꝰ dolentibꝰ apprimatur. ⁊ morbus in eum tranſire dicitur. Comicialibus quoqꝫ morbis confert ex mirra ⁊ vino catulus lactens ſumptusabciſo capite ⁊ pedibus ¶ Platearius in libro d̓ ſimplici medicina. Contra freneſim valet catulus per dorſum inciſus: vt porcus. abiectis īterioribꝰ: ⁊ capiti impoſitꝰ: ita ꝙ ī eo remaeat cor epar et pulmo ¶ XVIII.¶ De etatibꝰ et morbis canū ¶ Ex li. d̓ na. reruAnum genera: vt dictum eſt ſupra: viuūt anisquindecim: aliquando et viginti. Nec tota ſuaſetate gignunt: ſed āno primo incipiūt: ⁊ circaduodecimū deſinūt. Porro in omni animaliū