LiberDecimuſnonus

apparati ſunt.¶ .Xi.vv.¶ De dammula et dromēda ¶ IſidorusAmmula vocata eſt. eo ꝙ de manu effugiat. timidum animal et imbelle. vn̄ marcialis Bente timetur aper: defendūt cornua ceruū. Et imbelles dame qͥd niſi preda ſumus ¶ Gloſa ſuꝑ parab̓.Damula eſt animal mundū: velox: ꝑſpicax: vnde ſcriptum eſt. Eruere quaſi damula de manu ⁊cꝭ ¶ Pliniuſvbi ſupra. dame raro māſueſcunt: cum fere dici iure nōpoſſint. Cōplura nanqꝫ ſunt nec placida: nec fera. ſedmedie inter vtrūqꝫ nature: vt in volucribus hirūdinesapes in campo. in mari delphini. ¶ Idem in libro xi.Natura dedit cornuā damis in aduerſum: erecta autērugarūqꝫ ambitu contorta. et ī leue veſtigiuꝫ exacutavt liras decerēt ¶ Auicēna in ii. canōe. Damule caromore emplaſtri ponitur ſuꝑ dolores iuncturaꝝ. Eadeꝫcum vino miſcetur ⁊ bibitur ꝓpter epylenſiaꝫ vel ſodaItem exiccata cū vino in potū accepta: cōfert venenis¶ Hali. Uirga damule ſiccata trita et bibita morſuiſerpentium ꝓdeſt. Idem facit ⁊ virga cerui. ¶ Iſidorus. Dromeda genus eſt cameloꝝ: minoris quideꝫ ſtature: ſed velocioris. vnde et nomē habet. Nā dromosgrece curſus ⁊ velocitas appellatur. Centum em̄ ⁊ amplius miliaria vno die ꝑgere ſolet. Quod ſcꝫ animal ſicut bos et ouis et camelus ruminat. C .XLVI.¶ De edo.Bus ab edendo dictꝰ eſt. Parui em̄ pinguiſſimi ſunt: et ſaporis iocūdi. Inde ⁊ eduliuꝫ vocatur ¶ Palladius vbi ſupra. Edis aūt nutriendis ſupra lac̄tis abūdantiā edera vel lentiſci cacumīaſepe prebenda ſunt. ¶ Pliniꝰ libro viii. Edi luna decreſcēte caſtrādi ſunt ſicut ⁊ vituli. ¶ Idem in li. xxviii.Sanguis edi recens cū aceto acri feruēs potuſ ſanguinis excreationes iuuat. Eius pulmo ebrietatē arcet: etvrine incontinentiā cohibet. Quidā etiā carnem edoꝝrecentem cū pilo ſuffumigant: eodemqꝫ nidore ſerpentes fugant. Utūtur et ip̄oꝝ pelle recēte ad plagaſ. Inꝓfluuio mulieꝝ vtile putant eoꝝ pilos ſuffumigari. Etin profluuio ſanguinis edi coagulum bibi. Edi coagilum ꝓdeſt contra viſcū: et contra chameleonē: albū ſāguinem et taurinū. Ideꝫ ex aceto ſanguinē ſiſtit. Caprequidem ſanguis. vt dictū eſt ſupra. decoctus cum medulla ſumitur cōtra venena toxica. Edinꝰ aūt ſanguiscontra reliqua. Feminum edi cinis inteſtina rupta mire ſanare traditur. Edi quāto fuerīt a natiuitate remotiores: tāto erunt deteriores. Ecōtra aūt eſt d̓ fetu porci. Nam fetus ſicce quāto fuerit natiuitati ꝓpinquior:tanto erit melior. humide vero deterior. Edi ſiue capridum lactātes ſunt digeſtioni obediūt: ꝓpter carniū ſuarū teneritudinem et etatis ꝑuitatē. Econtrario eſt decarnibus caprinis: vt ſuꝑius dictū eſt ¶ Auicēna. Caro quippe capraꝝ veterū groſſi nutrimēti eſt: ac vehementis calefactionis et difficilis digeſtionis. Caro vero parui melior eſt: vt edi. hec em̄ ſubtilioris nutrimenti eſt. magiſqꝫ ſuſceptibilis digeſtionis. ¶ Idem. Caro edina minoꝝ eſt ſuꝑfluitatum: arietina. Et etiā omnis animalis ſicce complexionis caro: melior eſt ꝑui ꝙͣmagni. vt caro edi. Coagulū edi ſanat a veneni omnibꝰmorſuris. Sanguiſqꝫ edi recens anteꝙͣ coaguletur acceptus: et cū accto tribus diebus bibitus. calefactꝰ valet. vt quidā teſtificati ſunt. et ad cōſeruandam māmillam. ita vt remaneat ſtans. Renes edi lactātis laudabiliores ſunt renibus ceteris. ¶ Hali. Coaguluꝫ eduliꝯtra potū cicute ꝓdeſt. eiqꝫ qͥ fūgos comedit. XLVII¶ De equoIſidorus.Qui dicti ſunt eo ꝙ quādo quadrigis iūgebatur: equabātur. pareſqꝫ forma et ſimiles curſucōpulabātur. Caballus aūt antea dictus eſt acauo eoꝙ: gradiens vngula impreſſa terraꝫ concauet.

qd̓ reliqua animalia nō habent. Inde et ſonipes: quiapedibus ſonat. ¶ Plinius libro viii. Scyte ꝑ bella feminis equoꝝ vti malunt. qm̄ vrinam curſu nō impedito reddunt. viuunt mares annis aliquādo quinquagenis. femine minore ſpacio. Eedem finē creſcēdi capiūtquinquēnio: mares anno addito. ¶ Idem in libro. x.Animalia quibus continui dentes ſunt: in potu ſorbent: vt equi et boues. ¶ Idē ī libro viceſimooctauoĘquis adalligati dentes lupoꝝ infatigabilē preſtaredicūtur curſum. ¶ Areſtotiles. Equus oculos habetdiuerſi coloris vnius ab altero. Nec eſt oculoruꝫ varietas niſi in hominibꝰ et equis. Cōtra naturā etiā omnium animaliū eſt ꝙ cum ſeneſcit equus: dentes eius albeſcūt. Item equus felle caret. In corde equi et vacceſunt oſſa. Ibis auis eſt: que odit equū: et vocē eius imitando ſtupefacit ip̄m: ac fugere cogit. ⁊ forte interficitEquus diligit aquā turbida ad bibendum ſicut vaccaclaram. ¶ Gloſa. Ideo egyptus forte abūdat equis:quia nilus turbidus eſt. ¶ Ideꝫ Areſtotiles. Deniqꝫſi fuerit aqua clara plerūqꝫ turbat equus illam pede.multū quoqꝫ diligit ꝑ aquā natare. habet fel epati applicatum: ſicut ceruus ⁊ mulus. voces equoꝝ diuerſificātur ſecūdum etates. Nam in primo ſunt debiles Sꝫvox maſculi maior eſt: ī ſenectute firmātur voces et fiunt maiores. Et quando cōire incipiunt erit vtriuſqꝫvox maior. femine tn̄ clarior. Itē. Aīalia dentes equales habētes: que nō ex eis faciūt ſerrā. ſugunt aquam.vt equus et taurus Aīmalia quoqꝫ ſoleas habentia ſicut equus ⁊ mulus ⁊ aſinus vnicū habēt vterū. aīmalfiſſuris pedū carens. ⁊ paucos filios habēs. diſtinctionem habet māmillaꝝ ſub aſcellaria. ſicut equa ⁊ camela. Lac eque ⁊ aſine nō eſt cōueniens. vt ſit caſei materia. Natura ordinauit caudas equoꝝ longas cū pilis⁊ iubas in collo. deditqꝫ ꝓ iuuamēto velocitatē equis.Somniat etiā equus ſicut homo ⁊ taurus ⁊ caper ⁊ canis. pugnat aūt ⁊ temꝑe dentes mutat. nō tn̄ omnes ſimul. ¶ Ex libro de naturis rerū. Sola quidē animalium equus ac ceruus ⁊ vac̓ca habēt in corde oſſa cartilaginoſa et hoc ꝓpter ſui magnitudinē vt ſcꝫ cor ſuis oſſibus ſuſtentetur: ¶ Eſculapius in libro de mitil̓. Sicalcauerit zoſach. id eſt equꝰ vbi veſtigiū fuerit dorim.i. vrſi. accidit ſtupor eius pedi. ¶ Renatus vegetiuſde re militari libro. iiii. Equoꝝ ſete de caudis ac iubisad baliſtas vtiles aſſerūtur. licet arcus vel baliſte ceteraqꝫ tormenta niſi funibus neruilibus intenta nihil ꝓdeſſe dicantur.¶ .XLVIII.¶ De ingenio et affectu equorū ¶ SolinusQuis ineſſe iudiciū. documētis plurimis ē patefactū. nam equus alexādri bucifalus cuꝫ abequario ſuo alias molliter ſederet̉. accepto regio ſtratu neminē vnꝙͣ aliuꝫ p̄ter dn̄m vehere ē dignatus. Documēta eius in p̄liis plura ſunt. quibus alexandrū cruditiſſimis certaminibus ope ſua extulit. Equꝰgali ceſaris nullū preter ceſarem dorſo recepit. cuius pͥores pedes: facie veſtigi humani tradūt fuiſſe. Regeꝫſcytarū: cū ſingulari certamīe interemptū: aduerſariuſvictor ſpoliare vellet ab eius equo calcibꝰ morſuqꝫ laceratus eſt. Affectum etiā equinū lacrime probāt. Deniqꝫ interfecto nichomode rege: equus eius inedia vitam expulit. Inimicos etiā ꝑtis ſue norūt: ita ꝙ hoſteſinter p̄lia morſu petunt. Uerū hii mores in equoꝝ genere ꝑ̄ſtantiſſimo reperiūtur. Nam qui infra nobilitatem ſati ſunt: nulla documēta ſua p̄buerunt. Voluptatem hiis ineſſe: circi ſpectacula ꝓdiderunt. Quida em̄equoꝝ: cātibus tybiaꝝ: quidā ſaltationibus: quidā coloꝝ varietate. nōnulli etiā accenſis facibus ad curſusprouocantur. ¶ Iſidorus. Equoꝝ quidam hoſtes inbello ſentiūt: adeo vt aduerſarios morſu pctāt. Aliquietiā proprios dominos recognoſcūt: obliti māſuetudīſ