Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimuſnonus

Item exiccatus et frixus retinet fluxum. Plinius libro xxviii. Capre cornu vl̓ pilis accenſis fugari ſerpētes dicunt. Cineremqꝫ ex cornu potū illitū valeretra morſus eoꝝ. Idem quoqꝫ cinis ſudores inhibet.Sanguis capre medulla decoctus cōtra venena toxica ſumitur. Idem etiā ſic datur dyſentericis: auxiliatur ydropicis. Iecur capre cōtra papilionē: qui luminibꝰ aduolat ꝓficit. aſſum quoqꝫ celiacis ſubueīt. Corium eius pilo ſuo decoctum vel ſuco epoto lieni mebetur. Fel caprinū cum creta cymolea aceto allopicias emedat. Idem quoqꝫ fel melle ſumitur cōtra caligines. vngulaꝝ eius cinere pice: fluēs capillus continetur. Ictibus vero ſerpentū: qui efficaciꝰ mederi deſiderāt: occiſe capre deſectam aluū fimo intus reperto ſtatim illigāt. Laudabiles quoqꝫ ſunt medulle hircine caprine Dyaſcorides. Adep̄s caprinus ceterismagis eſt ſtipticus paſcuaruꝫ cauſa. vnde dyſentericiscliſteribꝰ miſcetur. Ius fellis eius etiā ꝑ̄thiſicis auxiliatur. Bibētibus quoqꝫ cātarides ſubueīt. Fel caprinūadhibetur fiſtulis ſucco porri. adhibetur etiaꝫ me dicaminibꝰ vulneꝝ: ea ſine tumore ſanat. Tyriacis etiam admiſcetur antidotis iuncto melle. dolorem teſtiumveretriqꝫ ſuſpēdit. Leproſis hiis qui furfures habētin capite admixto nitro cōuenit. C.XXXI.De ceteris medicinalibus ex capra procedētibusActorAprinū lac vt legitur poſt femineū eſt temꝑatiſſimū. qd̓ etiam patet ex ſequētibus. Auicenna. Cac caprinum temꝑatum eſt ſcilicꝫ ī ſubtilitate et grofficie: ideo minus nocet viſceribꝰ ꝙͣ aliudquia plurimū eius quo paſcitur cōſtrictiuū eſt. Cōfertcatarris ac retinet eos: et ip̄oꝝ acredinē meliorat. vlceribus quoqꝫ palati cōfert et tuſſi: extenuationi ac ſputo ſanguinis et vlceribus veſice. vtile eſt etiā ethice etydropiſi: ac duriciei ſplenis. Urina capraꝝ domeſticarum mōtanaꝝ cōfert neruoſis: ꝓprie ſpāſmo et extenſioni. Eadem ſola mirra ſedat dolores auris.valet etiā yppoſarche: vrina p̄cipue mōtanaꝝ. Stercuſcapraꝝ habet in ſe virtutem attractiuā. attrahit enimvenenū veſpe. Stercus capraꝝ ſiccū cum lana: ꝓhibetfluxū matricis. Ex eo quoqꝫ rectificato decoctionemin vino nigro: fit emplaſtrū morſui vipere facientis ſitim. Reſoluit etiā ſcrofulas fortiter. Iteꝫ in om̄i fluxuſanguinis adminiſtratur. aduſtū aūt ſubtilius fit:calidius: hoc cōuenit allopicie. Item ſtercus valet excoriationi. cum aceto ſuꝑ aduſtionem ignis. cera oleo roſeo. Idem adip̄e porci cōuenit pōdrage ſuperpoſitū ſuꝑ cyaticā. Ualet etiā duriciis iūcturarū etiā apoſtematibꝰ eaꝝ: ꝓprie cum accto mixtum.Plinius libro xxviii. Contra ſerpentū ictus valꝫ lactiſcaprini hauſtus cum vuaᵇ aminea vel vrina. vel aceto.Item caſeus eius origano impoſitus vel ſepū cera. Milleqꝫ p̄terea ex hoc animali remedia demōſtrātur: quod equideꝫ miror: febribus carere neget̉. amplior quoqꝫ potentia feris eiuſdē generis. Ideꝫ ineodem. Lac caprinū ſtomacho eſt accōmodatiſſimū: qꝛfronde magis ꝙͣ herba veſcūtur. eo lienes ſanantur. eiuſdeꝫ potū ſale ac melle aluus ſoluitur. pinguiſſimūfit butirū ex ouibus et capris. Ius caprinū cōtra cātaridas valet lac ſimiliter. hoc quoqꝫ lacte tradūt lēdeſtolli. fimo melle allopicias expleri. Caſeus caprinuſrecens valet hiis qui viſcum biberint. ſiccus aūt ex accto ac melle purgat vlcera. ſepū caprinuꝫ cum calce ſtrumas: vel fimus capraꝝ ex aceto bono decoctꝰ: nūc etiārimum ex vino illitū laudant contra rabioſi canis morſum. Capre ſepo in pulte halicacia ptyſim tuſſim ſanari tradūt. Coſtis vero fractis laudatur vnice. Caprinus fimus ex vino veteri aperit: extrahit: ꝑſanat. Iteꝫcapre fimus illitus epyforis valet. ꝯtra dolores ocu

loꝝ medulla. Igem etiā in accto cum melle decoctū neruoꝝ doloribꝰ putant vtiliſſimū. Byaſcorides. Lotiūcaprinū bibitum calculos frangit: excludit. Idem invaſe coctū. et cum lanis peſſaniis adhibitū dolores ſtericos curat. Oculoꝝ quoqꝫ vulnera tollit. Fimus capꝭnus acris eſt diaforeticus in virtute. Auicenna.Laudanū vt alibi iam dictū eſt humiditas eſt pendensin pilis capraꝝ paſcētium: barbis eaꝝ. Eſt aūt ſubtile valde maturatiuū humiditatuꝫ groſſaꝝ: viſcoſaꝝ reſolutiuū: attractiuū: calefactiuū aptiuū orificōꝝ vena: cetera ſuꝑiꝰ dicta ſunt. C. .XXXII. De caprea Plinius li viiiApree trāſfigurātur in plurimas ſimilitudīes.Sunt em̄ capree. ſunt rupicapre ſūt ibiceſ. ſūto2iges ſoli a quibuſdā dicti contrario veſtitipilo ad caput verſo. Sūt damme pigargi. ſtrepficerotes: multaqꝫ alia diſſimilia. Sed illa alpes: hectrāſmarini ſitus mittūt. Capree vel ibices ꝑnicitatismirāde ſunt: ꝙͣꝙͣ onerato capite: vaſtis cornibus gladiorūqꝫ vaginis: in hec ſe liberāt vt tormēto aliquo rotati: in petris potiſſimū monte aliquo in alium trāſilitecupiētes. atqꝫ recurſu ꝑnici quo libuerit exultant.Idem in libro xi. Natura cornua dedit ramoſa capreiſſed ꝑua nec decidua fecit. huius animalis ſanguisſpiſſatur. Natura rubris capreis cornuā dedit in dorſū adunca. Iſidorus. Capreas agreſtes creas dicūtquas greci eo acutiſſime videat recte pandorcos appellauerūt. Morātur em̄ in excelſis montibus: ꝙͣuisde longinquo ſint. vident tn̄ om̄es qui veniūt Eedemet capre eedem ibices quaſi auices eo adinſtar auium arduā excelſa teneat inhabitent. ita vt de ſublimi vix hūanis obtutibus pateāt. vnde et meridiana ꝑsibices aues vocat qui nili fluētis inhabitāt. hec itaqꝫanimalia vt diximus in petris altiſſimis cōmorantur.vt ſiqn̄ feraꝝ vel hoīm aduerſitatem ꝑſenſerint. de altiſſimis ſaxoꝝ caruminibꝰ ſeſe p̄cipitāt: in ſuis ſe cornibus illeſa ſuſcipiūt. Ambroſiuſ Capra vel capreaſolo odore noxia declinat: vulnerata diptanum petit etde vulnere ſagittas excludit. huius ſanguīe hauſto leopardus ſanatur Areſtotiles. Agreſtes capre ſagittis ꝑcuſſe querūt pulegiū ceruinū: vt illas extrahant acorꝑe. Eſt aūt capra vulturis preda. Ex libro de naͣturis rerū. Capra ſilueſtris que capreola vel rupicapra dicitur. beſtiā ſeua eſt in comparē ſui generis. Inalias aūt beſtiaſ timida ac māſueta nimis. hec ī inſulacreta quādo vulnerata eſt: pulegiū querit quo comeſtoſagitta de corꝑe exilit. vix autē capi pōt. qꝛ celerrima ēet cum a canibꝰ p̄mitur. ad mōtes altiſſimos confugit.plurima inter mares eſt diſcordia ꝓpter feminas hoctemꝑe coitus Dyaſcorides. Fimus capraꝝ ſilueſtrium cum vino bibitꝰ ictericos ſanat. cum folio ſpicanatdi bibitus mēſtruis imꝑat. Reliquos ſanguinis fluxꝰcum aceto impoſitꝰ abſtinet. Combuſtus tritus cumaceto vel oximelle allopicias ſanat. Axungie mixtꝰ podagris medetur. Actor Item de caprea ſub ibicisnomīe dicetur inferius: vbi de ibice. G. XXXIIIDe caproAper eſt duplicis generis: domeſticus ac ſilueſtris. de quibus loquunt̉ autores cōfuſe: ſicutIcapra caprea. ꝓpter ip̄ius generis ſimilitudinem: ac noīs vnitatem. Areſtotiles. Finduntur capripedibus in duo in extremo illaꝝ partiuꝫ ſunt ſotulares vnguloruꝫ loco. Somniat caper ſicut et. Capervnius anni coit: filius autē quē pͥmo genuerit melior ēet groſſior poſt generatis. qd̓ non eſt in aīalibus ceteriſCapri ml̓tu impinguati multum coeunt. niſi raroꝓpter hoc macrificant eos paſtores ante coitum. Capͥvocem habēt ꝓpria qua ſe clamant. quia temꝑe coitusſe diuidunt et pugnant. Caper multos habet ventres: