Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimuſnonus

Capre naturaliter veloces ſunt. ideo paſtores non ponunt eis rectorem. capra bene videt in die ſed acuitur eius viſus de nocte. habet aūt aliquādo oculos diſſimiles in colore quādo ſagittata fuerit: pulegiū ceruinum querit: comedit: vt extrahatur ſagitta. Si quisvillo ad abigendū ceperit caprā alie ſubito erigūtur.id aſpiciunt vultū ſtolido. Eſt autē capra preda vulturis. Plinius libro viii. Capre tradūtur de nocte nonminus cernere ꝙͣ interdiu. Ideoqꝫ caprinū iecur ſi veſcatur: reſtitui veſptinam acieꝫ his: quos nictilopas vocant. Capras in occaſum decliui ſole in paſcuis negatcōtueri inter ſeſe: ſed auerſas iacere. reliquis aūt horiſaduerſas inter ſe cognitiores. dependet omniū mētovillus quē arūcum vocant. quo ſi quis apprehēſam exgrege vnā trahat: cetere ſtupētes ſpectāt. Morſus earum arbori exitialis eſt. Oliuā quoqꝫ lambēdo ſterileꝫfaciūt: eaqꝫ ex cauſa minerue immolantur. Huiuſmodiaīalis. id ē. capre ſolerciā Mucianꝰ ſibi viſam ꝓdiditin pōte pretenui due ſibi ē diuerſo obuiauerūt: quenon poſſent pontis āguſtia ſe in ꝑtem vertere nec retrocedere longitudine in exilitate ceca: torrente rapido minaciter ſubterfluēte: vna decubuit: altera eaꝫtrāſiuit. Capre in ſicilia ſicut oues villo tōſili veſtiūturCapris in ethiopia vita eſt vſqꝫ ad annos vndecim. inlorbe reliquo plurimū octo. Oculos ſuffuſos capra iunci puncto ſanguīe exonerat capri vero rubi. Idē inlibro xi. Oculi capre de nocte ſplēdent lucemqꝫ iaculātur. Pili acute craſſi exeūt hircis: feminis aūt tenuiores. Item mares capraꝝ plures habēt dentes ꝙͣ femine. Nec habēt capre dētes p̄ter priores: gemīos habētEt binas in feminibus māmas: nec alibi ſicut oues? Idem in libro xvi. Rododēdros herba capris venenum eſt. Idem in libro xxv. Elleboꝝ autem nigrū capras purgat comeſtū. Idem in libro xxv. Picus etcapra ſi folia rododēdros in aqua māducant vel aquābiberint mori dicūtur. Ex libro de naturis reꝝ. Capra eſt animal barbatū: lōgis acutis cornibus. paſcitur in cōuallibus. in mōtibꝰ. in ramis arboꝝ quosore poteſt attingere. ſed morſus eaꝝ vt dictū eſt exitialis eſt arbori. Mel vero lambētes capre moriūtur. herbis venenatis viuūt. Cōſtantinus vbi ſupra. Si cap̄ex vaſis tamariſci biberint aut comederint: non habebūt ſplenem. Serapion in libro de ſimplici medicinaUidi inquit galienus capras lingētes tamariſci frondes: inueni eas ſine ſplene. quaſdā vero vidi lingēteſſerpentes pelle depoſita: et poſt albeſcentes minus ſe A.neſcere..XXVIII. De generatione caprarū. Pliniꝰ li. viij.Apre pariunt quaternos: ſed raro admodū. ferūt quinqꝫ mēſibus vt oues veneno pingueſcūtꝑinguedine ſterileſcūt. Mutilum in vtroqꝫ ſexuvtilius eſt. primus in die coitus implet: ſequens efficaeior. de inde cōcipiunt in nouembri: vt marcio pariātturgētibus virgultis. Aliquādo ānicule: ſemper bimein trimatū inutiles pariūt. aūt imp̄gnātur ſūt pīguiores: ſicut oues. Mares ꝙͣ maxime ſimos: longisauribꝰ infractiſqꝫ armis ꝙͣ villoſiſſimos ꝓbant. Feminaꝝ generoſitatis inſigne lacinie corꝑibus ē ceruice bine pendentes. Non om̄ibus cornua: ſed quibuſ ſunt: inhiis indicia annoꝝ incremēta nodoꝝ. Multis maior eſt vbertas lactis. Auribꝰ eas ſpirare naribusnec vnꝙͣ febre carere: archelans autor eſt. Ideo fortaſſis anima hiis ꝙͣ ouibꝰ ardētior: calidioreſqꝫ eaꝝ cōcubitus tradūt. Areſtotiles. Caper vnius anni coit:ſed debile quid generat. In ethiopia ꝓprie capra viuitānis vndecim. tota vita coit. gemellos parit et ſi cibꝰcōueniens eſt: caper virtuoſus erit. Capra ſicut ouisſi imp̄gnatur cōtra impetuꝫ venti ſeptētrionalis paritmarem: ſi cōtra meridionalē parit feminā. aūt non

ſoleat eſſe lac ī animalibꝰ ante imp̄gnationē: in quibuſdam regionibꝰ expectatur impgnatio capre: ſed eiꝰmamilla cum vrina fricatur et ex primo quidē ſanguiſde inde quaſi ſanies: poſtea vero lac bonū: peius lacte imp̄gnataruꝫ. Eſt aūt auis que ſugit vbera caprarum: adnichilatur lac exiccatur. C. Ex libro de naturis rerū. Capra lacte abūdat: et lac eius ſuauiſſimuꝫeſt. ſed vt coagulatū fuerit viciatur: caſeus ex eo factus ad nichilū pene vtilis eſt. capra geminos aliquādo parit: ſed admodum raro. fert quinqꝫ menſibus: vtouis. vtilius in nouembri cōcipit: vt in marcio pariat.Octōnis ānis pariūt: noxio frigore abortiūt. Palladius libro xii. Capra trima optime pōt educare. ſedeligenda eſt capella magni corꝑis: craſſis cruribꝰ breuicollo: plenaqꝫ ceruice. auribꝰ flexis grauibꝰ. paruo capite nitido ac ſpiſſo: longoqꝫ capillo: magnis vberibusNec multe capre ſicut oues claudende ſunt vnā ſtatione. ꝙͣ luto carere ꝯuenit ſtercore. tenerioreſ mares generāt: haud trāſeundum ē. Sed vltra octo ānos ſunt matres ſeruāde: quia genus hoc lāguore ſtereleſcit et etate.XXIX. De carnibus caprinis in medicinis ex earum corporibusſaacAApre boues carnes habeat groſſas. digeſtioni inobediēteſ: calor quiete viuētibꝰ ſit inSecillis: neceſſario ab eis digeruntur: niſilactates ſunt̉. Tūc em̄ digeſtioni obediūt: ꝓpter carniūſuaꝝ teneritatē: etatis ꝑuitatē. Hirci quoqꝫ peiorisſanguinis generatiui ſunt: ꝙͣ capre Areſtotiles. Capra malā habet carnem: ꝓpter pinguedīs paucitatem.Ideoqꝫ greci vocāt capras: vitibꝰ ſterilibꝰ ſimilesAuicenna. Caprina caro eſt ſicca et difficilioris digeſtionis ꝙͣ ouina: nec eſt multū bona. ſed eiꝰ humor fortaſſe malus eſt valde. porro hircina caro mala eſt abſolute: facitqꝫ febres quartanas euenire. Plinius libroxxviii. Caprine carnes in rogo toſte: comicialibus dantur ad remediū egritudinis ſue. Actor De carnibꝰaūt edinis que bone ſunt etiā in cibo: dicetur inferiusvbi agetur de edo. A.XXX. De medicinis caprarū. EſculapiusApre cerebrū melle carbuculos in ventre ſanat. Sepum eius om̄i morſui leſure ſubuenitAxungia quoqꝫ eiuſdem roſis mixta puſtulas: que in nocte graueſcūt tollit: hoc etiā auribꝰ inſtillatū ſurdos ſanat. Caſeus eius impoſitus om̄es pūctiones atqꝫ dolores reprimit. Pili eius vſti fluxus om̄sſedant. Ungule eiuſdē vſte: pice liquida trite illite: allopiciam curāt. lac eius bibitū arteriacum liberat.vermes occidit. pruriginē morſus ſanat. Sāguis eiꝰeadem facit. venenum bibitū extinguit. locia eius bita: ydropicos ſanāt. Stercus eius omni dolori interiꝰ exterius valet. Ex libro de naturis rerum. Cornucapre aduſtum ſi an̄ nares vere caduci teneatur: ſtatiꝫcadit. Auicēna. Cornu capre aduſtum albificatuꝫdentes fortiter abſtergit. ſtringitqꝫ gingiuā. ſedat inflate gingiue dolorem. ex cinere vngule caprineaceto linitur. allopicie cōfert valde. Pellis caprine raſura ſuper curſum ſanguīs poſita: retinet euꝫ. Dicituretiā recēs pellis capre cādida poſita ſuꝑ vipere morſum attrahit venenū. Adep̄s caprinꝰ ſtipticior ē omnibus adipibus. Cōfert mordicationi inteſtinoꝝ: et vlceribus eoꝝ. eſt fortior in cura vlcerū inteſtinoꝝ: ꝙͣ porcinus. ꝓpter cōgelationis eius velocitateꝫ: Porcinꝰ tn̄mordicationē ſedat vehementius. Item adep̄s capͥnuſcōfert cātaridibus. Epar capraꝝ ꝓprie hircoꝝ detegit eſſe epylentici. Et quādo epylenticus ip̄m comeditepylenſia incurrit. Aqua epatis caprini cōfert pannocōmeſta in alcofol poſita. inclinatio ſuꝑ vaporē eiꝰSanguis capre bibitus cum melle cōfert dyſenterie.