LiberDecimuſnonus

alius trahere iugū neſcit Porto īpendente pluuia botues ſe tenere nouerūt ad p̄ſepia. At vbi naturali ſenſumutationē celi collegerint: foras ſpectāt: ⁊ vltra preſepia ceruices ſuas extēdunt omnes vna ſpe: vt ꝓdire ſevelle teſtētur ¶ Helinādus. Eſt in ſilua hircinius boscerui figura: cuius a media fronte inter aures vnū cornu exiſtit excelſius: magiſqꝫ directū: hiiſqꝫ nobis notaſunt cornibꝰ ab eius ſummo ſicuti palme ramiqꝫ diffūdūtur. Eadem eſt femine mariſqꝫ natura: eadeꝫ formamagnitudoqꝫ corniū. ¶ Plinius libro viii. Bobus īdicis cameloꝝ altitudo ineſſe traditur: cornua latitudine quaternoꝝ pedū. Sunt aūt indici boues vnicornesatqꝫ tricornes. In ip̄a quoqꝫ ſunt boues ſolidis vngulis vnicornes. Tauris minora ꝙͣ boum ſūt cornuā atqꝫ tenuiora. Boues animaliū ſoli ⁊ retro ambulantespaſcūtur. apud garamātes quidem haud aliter. vita feminis quindecim annis. lōgiſſima maribꝰ viginti. Robur in quimatu. lauatione calide aque legūtur pingueſcere. ⁊ ſiquis inciſa cute: ſpūm harūdine in viſcera adigat.XVI.De eodem Idem in libro. vQues ⁊ animalia quibꝰ cōtinui ſunt dentes bibendo ſorbent vt equi. Idem in libro xi. Superiores priores dentes nō ſunt bobus: ſicut necouibꝰ ⁊ om̄ibus ruminātibus. boues aūt mutāt dētes.Hoꝝ caudis ē lōgiſſimus caulis atqꝫ in vna ꝑte hirtꝰIn genere boum feminis tm̄ vox grauior. cū in omnialio genere ſit exilior ꝙͣ maribꝰ. Theofraſtus ꝓbat boues piſce veſci. ſed nō niſi viuēte. boum attritis vngul̓aruina vngendo cornua medētur agricole. Adeoqꝫ ſequax eaꝝ natura eſt vt in ip̄is viuentiū corꝑibus feruēti cera flectātur inciſaqꝫ naſcētium ī diuerſas ꝑtes torqueātur vt ſingulis capitibꝰ quaterna fiāt. ¶ Ideꝫ inlibro. xviii. Eſt in narbonēſi ꝓuincia nobilis fons orgenomīe: in quo naſcūtur herbe intm̄ bobus expetite: vteas merſis capitibꝰ totis querāt. At illas in aquis nacētes certū eſt nō niſi ymbribꝰ ali. ¶ Idem ī libro xxiii.Oleū bobus ꝑ nares infuſum donec rictet inflationemſedat. ¶ Idem in libro xv. Elleboro aūt nigro bouesnecātur: ideoqꝫ id cauent cū candido veſcātur. ¶ Idēin libro xxviii. Boum vero morbis medetur. ſepuꝫ ſufur vinū. allium ſilueſtre: ouū coctum. Boues in cip̓nocōtra tormina ſibi medētur excremētis hominū. Pedibus quoqꝫ boum medetur ſi cornua prius iam pice liqͥda perūgantur. Idem in libro xxx. Bupreſtis animal ſimile ſcarabeo fallit boueꝫ inter herbas. deuoratūqꝫ tacto felle ita inflamat vt rumpat. ¶ Idem in libroxxxi. Sal tollit boū ſcabiem illitus datuſqꝫ lingendus.Idem in libro xxiii. Rana parua mutā ⁊ ſine voce viridis ſi hauriatur ventrē boum diſtēdit. Boues celuꝫ olfaciētes ſeqꝫ lambētes cōtra pilum tempeſtatē ſignant¶ Areſtotiles. Bos cōit poſt annū et forte poſt octomenſes. Poſt bienniū aūt pregnās eſt nouem mēſibusviuit annis quindecī caſtratus autem viginti ¶ ActorBos eſt aīal mūdum ſecundū legem ad īmolandum etad comedendum: quia ruminat et findit vngulam.Paleas comedit: iugo premitur: ſtimulo cogitur: terrāarat¶ C.XVII.¶ De bobus comparandis et eligendisPalladius de agricultura libro iiijQues in marcio comparandi ſunt: qꝛ nec dumſagma corꝑis plena: vt celare poſſint fallaciamOvenditoris: aut vicia ſua: aut ad repugnandumdomiture: cōtumacem pleni roboris exercere fiduciamHec aūt in bobus ſpectāda ſunt vt ſint nouelli: quadratis ⁊ grādibus mēbriſ: ac ſolidi corꝑis: muſculis vbiqꝫſurgētibus: magnis auribꝰ: late frontis ⁊ criſpe: labrisoculiſqꝫ nigrātibus: cornibꝰ robuſtis ac ſine curuatureprauitate: lunatis patuliſqꝫ naribus ⁊ reſiccis: ceruice

choroſa atqꝫ compacta: palearibꝰ largis ⁊ circa genuafluētibus. pectore grādi armis vaſtis: vētre nō paruoporrectis lateribus: latis lumbis: dorſo recto et plano.cruribus ſolidis neruoſis ⁊ breuibꝰ: vngulis magnis:caudis longis ac ſetoſis. pilo totius corꝑis depreſſo acbreui: rubei maxime coloris aut fuſci. Melius autē boues de vicinis locis ꝯacrabimus qͥ nulla ſoli aut aerisvarietate temptētur. Aut ſi hoc deeſt: de locis ſimilibꝰad ſimilia trāſferamus. Illud aūt in vniuerſo curandūeſt: vt viribus ad trahēduꝫ comparētur equales: ne valentioris robur alteri procuret exitiū. In moribus heccōſideranda vt ſint arguti: manſueti: timētes hortamēclamoris ⁊ verberis: cibi appetentiores: ſi regionis ratio patitur. nullus melior cibus eſt: ꝙͣ viride pabulum.vbi vero deeſt: eo ordine miniſtretur: quo pabuli copiaet laboꝝ coget acceſſio ¶ Plinius libro viii. Non aūtdegeneres eſtimādi ſunt boues etiam minus laudatoaſpectu. plurimū lactis alpinis. quibus minimū corꝑisplurimū laboris: capite nō ceruice iunctis. Syriacis nōſunt palearia: ſed gibbus in dorſo. Carici quoqꝫ in ꝑteaſie fedi ſunt viſu: tubere ſuꝑ armos a ceruicibus eminēte: laxatis cornibus: excellentes in opere narrantur.Ceteri nigri coloris candidi ve ad laborem dampnantur.¶ C..XVIII.De bobus edomandis et iugo preparandisPalladius vbi ſupraQues eodem quoqꝫ mēſe domandi ſunt trimi:quia poſt quīquenniū bene domari non poſſuntetatis repugnāte duricia. Capti ergo ſtatim domētur: qui quidem pͥus cum temeri fuerint: aſſidue frequenti manus attrectatōe māſueſcant. Sed ſtabulū noui boues largioribus ſpaciis habere debēt. ſic ⁊ an̄ ſtabulum loca nullis cōcludantur auguſtiis. ⁊ ꝓducti nonaliqua vicientur offenſa. In ip̄o vero ſtabulo aſſerestrāſuerſi a terra ſeptenis pedibus alti cōfigantur. Adquos boues ligentur indomiti. Tūc eliges abſolutamtempeſtatibꝰ ⁊ impedim̄tis omnibꝰ diem quā capti perducatur ad ſtabulū quoꝝ ſi nimia fuerit aſperitas. vnodie ac nocte inter vīcula mitigentur atqꝫ ieiunia. Tūcappellationibꝰ blādis. ⁊ illecebris oblatoꝝ ciboꝝ nō alatere neqꝫ a tergo. ſed a frōte accedēs bubulcus commulceat. nareſqꝫ ⁊ terga ꝑtrectet. mero ſubinde cōſpergens. Hac tn̄ cautione. ne aliquem calce cōtingat. autcornu. qd̓ viciū ſi in pͥmordiis effectū ſibi ceſſiſſe ſenſerit. obtinebit. Tunc mitigans os et palatum ſalibꝰ frica ⁊ in gulaꝫ dimitte preſulſi adipis libiales offas. ⁊ inde ſextarios ſingulos cornu infundente ꝑ fauces. q̄ reſintra triduum totius ſeuicie iram reſoluet. Aliqui eosinter ſe iungunt. ac docent onera temptare leuiora. Etquod vtile eſt. ſi arationi parātur. ſubacto pͥus loco exercendi ſunt. vt nouus labor tenera adhuc colla nō qͣſſet. Expeditior autem domādi ratio eſt. vt aſpeꝝ houēmāſueto ⁊ vilido boui cōiungas. quo oſtendente? facicile ad omnia cogentur officia. ſi poſt domiturā decumbit in ſulco. nō afficiatur igne nec verbere. ſed potiꝰ cūdecumbit. pedes eius ita ligentur vinculis. vt nō ꝓgredi poſſit aut ſtare vl̓ paſci. Quo facto ſiti ac fame laſſatus. carebit hoc vitio ¶ Plinius vbi ſupra. Domituraboum eſt in trimatu. poſtea ſera: an̄ p̄matura. Optimevero cum domito iuuencus imbuitur: ſociū em̄ laboriset agriculture hoc aīal habemꝰ. Apud pͥores tradit̉ qͥdā fuiſſe dampnatus. qꝛ bouē occiderat ſuū actuſqꝫ fu¶ XXX.it ī exiliū tāꝙͣ colone ſuo interempto.De carnibus bouinis ¶ Iſaac in dietis.Quina caro ad ꝯꝑationem carnis pecudum ſicciſſima eſt. ideoqꝫ ſanguinem generat groſſumet turbidū et melancolicum. multūqꝫ dat nutrimentū. Inobediēs eſt digeſtioni. tardeqꝫ de ſtomachoeiicitur. ⁊ ventrem cōſtipat. Ꝙſi eo aſſueti melācolice