Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DecimuſnonusLiber

intelligit: nouit iter quod ſepe ambulauit. interduꝫfit dux agitatori ſuo errauerit. Cum aūt videt lupuvenientē reſpicit in lumbū: ſic improuiſus a lupoprehenditur. Iſaac̄. Aſinina caro ſi comedatur difficile digeritur. ſtomacho nocet: vomitūqꝫ facit. Subtīlioris tn̄ eſt nutrimēti ꝙͣ equus. Equus aūt ſubtilioriſcamelo. mulus ceteris deterior U. .XIIDe aſinorum generatione AreſtotilesSinus coit poſt triginta mēſes: ſed generatanteꝙͣ cōpleantur anni tres. aut duo aut dimidius. In coitu autem eiicit ſperma velocius ꝙͣequus. Aſine vero maris ſperma recipiūt: ſed ip̄milicet mingūt. Et eque ſimiliter. Ideoqꝫ poſtꝙͣ cōieritaſinus: aſina corrigiis ꝑcutitur: ac ne mingat prohibetur. hꝫ aūt māmillaꝝ diſtinctiones ſub aſcellaria ſicutcamela equa. In regionibꝰ frigidis generatur aſinus qꝛ naturaliter ſentit multū frigus. Ideoqꝫ coitin equinoctio: ſicut equus. ſed in introitu eſtatis: vt intemꝑe calido ſit aſelli generatio partus. qꝛ pariūt intemꝑe ſimili tꝑi cōceptus. Imp̄gnantur em̄ vnū annuꝫ. Natura vero aſini ē frigida: frigidū ē eius ſperma. Und̓ ſi coierit equus aſina ex aſino imnpregnata: corrūpitur cōceptum. Si autē coeat aſinus cumequa ex equo impregnata: corrūpetur conceptū. ꝓpterfrigus ſpermatis aſini. Itaqꝫ ſi cōierit equus aſinaſaluabitur mixtio. ꝓpter calorē vnius ſcꝫ ſpermatis eqͥſpermā ſiquidē aſini vt dictū eſt frigꝭdū ē. materia vero eque calida eſt. Cūqꝫ miſcetur ⁊alidū frigido fittemꝑatum: erit ex eis cōceptꝰ. m. auteꝫ aſini ſperma fuerit magis frigidū: generabitur ex eo niſi difficile: vel generabitur ſterile Plinius libro. viii. Aſinus eſt aīal maxime fl̓ igoris impatiēs. Ideo generatur in ponto: nec equinoctio verno admittitur. ſꝫ ſolſtitio. A ſine pactus a triceſimo mēſe ociſſimus: a trimatu legitiꝰ aus. Totide quot eque iiſdem mēſibus: ſimili r̓aō. Raro geminos parit. Paritura lucē fugit tenedras querit: ne cōſpiciatur ab hoīe. Gignit totavitā que ē ei ad triceſimū annū. Partus ē illis vt dcm̄eſt caritas ſumma: ignes ad fetus tendunt. Aſina priuſꝙͣ dentes pullinos iaceat conceperit ſterilis intelligitur. que primo initu generare ceꝑit. Idēin libro. xi. Aſine vero pregnātes cōtinuo lacteſcunt. afetu māmas dolent. Ideoqꝫ. vi. menſe partū arcent.eque toto anno fere p̄beant. Pullos earuꝫ biduo a partu maternū lac guſtaſſe letale eſt. C. .XIII. De medicinalibus ex aſino ſumꝑtis. Auicenna vbi ſupraSinus ſanat lepra. cōtracti ex ſiccitate ſedēt iniure carnis eius: caro etiam eius iuuat. EparUeius aſſatū a ieiuno cōmeſtū: cōfert epylenſie.ſimiliter eius vngula aduſta. Cinis carnis et epatiseius oleo valꝫ ſuppoſitus fiſſuris frigoris. Item cinis ēpatis eius cum oleo: valet ſuꝑ ſcrophulas. Dicit̉aūt eius vrina cōfert dolori renū. Urina vero ſilueſtris aſini ſicut galienus ait lapidem in veſica frangit.Sanguis aſini ꝓhibet fluxū ſanguinis narium ex velamine. Adep̄s etus valꝫ ad veſtigia cutis. Urina aſinicōfert vlceribus ambulatiuis humidis dolori renūStercus eius in omni curſu ſanguinis adminiſtratur.Odoratur quidē ad fluxū ſanguinis nariū fortem. exprimitur hūiditas eius in narē ac retinetur. Itē ſtercꝰaſini paſcentis ſiccū cum vino: valde bonuꝫ eſt puncture ſcorꝑionis. lac etiā aſinaꝝ minus butiroſū exiſtensſubtile eſt aquoſum. valet tuſſi: extenuationi. ac ſputoſanguinis: ydropiſi: ac duriciei ſplenis: ventrem lenit ethice bonū eſt. Fertur etiā cum os ex eo colliriturcōfirmat dentes gingiuam. eſt auteꝫ cōuenienshabentibꝰ ſoda vertiginē tinnitū. ꝓprieqꝫ dormireſupra ip̄m. vniuerſaliter nocet habentibꝰ capita debi

lia Eſculapius. Sanguis aſini vino potatus: febres quotidianas ſanat. tribus vel quatuor guttis illius datis. lac eius valet laſſeſcentibꝰ: ſuſpiriolis. tremuloſis: dyſētericis: tenebroſorū oculoꝝ vlceribꝰ Adep̄seius coitū cōmouet. Splen eius aquā tritꝰ mamille appoſitus attrahit lac Dyaſcorides. Adep̄s aſininus dicitur cycatrices cōcolorare. lac eius ventre mollit. ore receptū dentes gigiuaſqꝫ cōfirmat. Uulnerationes quoqꝫ ventris ac reumatiſmum optime curat.Lociū eius bibitum freneticos ſanat. Hali. Aſinipulmo et pulli eius ſi deſiccatus teratur ac bibitur attractioni ſpūs ac tuſſi ꝓdeſt. Epar aſini domeſtici ſi comederit epylenticus: ꝓdeſt ei Aſini fimus ſi opprimatur eo ſanguinis fluxꝰ de venaꝝ vel arteriaꝝ inciſion: amputat vel ſtringit. Pari ſi de aqua eiusinſtilletur naribꝰ ſanguinis fluxū patientibꝰ ſtrīgit omnino: lac aſine medicaminibꝰ letalibꝰ obeſt et inteſtino vlceribꝰ ꝓdeſt ac tenaſmo. ſic quoqꝫ ꝓdeſt lac ouiuꝫſed minus.A..XIIII. De eodem Pithagoras in libro romanorū Et Plinius libro. xxviii.Nulum ex vngula cruribꝰ aſini nigredinemnon habētis. ſi induat epilēticus ꝓhibet ipſumne cadat: Preterea ſi domum ſuffumiges aſinipulmone mūdas eam ab omni reptili ac ſerpēte. Aſiniaccenſo pulmone omnia venenata dicūtur fugere. Aſinino quoqꝫ lacte poto venena reſtinguūtur. peculiarit̓ſi hoſcianū potū ſit: aut viſcū: aut cicuta: aut lepus marinus. ſed recenti vtendū eſt nullū em̄ celeriꝰ euaneſcitOnagris vero omnia ſūt efficaciora. aſini oſſa confracta decocta cōtra leporis marini dātur venena. aquaque relicta eſt ex potū aſini pota: dolorē capitis ſedat.Ungule aſini cinis ſtrumas diſcutit ex oleo vl̓ aqua illitus. Fimus quoqꝫ feruēs ex aceto. Item vngule aſinine cinis ex lacte ſuo in unctus cicatrices oculoꝝ albugines tollit. Aſini iecur reumatiſmos ſanat cum petroſelino ꝑtibus duabꝰ nūcibꝰ tribus ac melle trituꝫ in cibo ſumptū. Itē iecur admixta modice panace inſtillatum in os infātes tuetur a comicialibꝰ alijs morbis. Pellis etiā aſini iniecta. impauidos infātes facithuius cerebrū ex aqua mulſa infumatū cōmiciali morbo ꝓdeſt: vel vngulaꝝ eius cinis cōclearibꝰ binis totomenſe potus. Item vngule aſinine abortuꝫ ꝑtum euocant. viuentem em̄ necat. aſinine carnes ptyſicis medētur e iure ſumpte. aſinine medulle ſcabiē hominis maxime abolent. eius vrina luto ſuo illita. Sepū aſiuicicatrices uigras ad colorē reducit. Aſini renes in mero triti ac poti incōtinentiam ꝓhibent. Item inueterati ac triti ī vino inebriati veſice medentur: calculosexpellūt. Aſiui vrina circa canis ortum maculas in facie tollit. lactis eius potꝰ melle dyſentericis prodeſtvald̓. Tenaſmos .i. crebra ī anis egerēdi volūtas tollit̉ poto lacte aſinino. Fimꝰ eiꝰ letargicos excitat naribus illitus ex accto. Idem recens impoſitus ꝓfluuiaſanguinis mire ſedare dicitur Eiꝰdē quoqꝫ fimi cinisillitus ſanguinem ſiſtit Efficacior aūt eſt vis ē maribꝰaceto admixto in lana ad om̄e ꝓfluuiū impoſito Medetur quoqꝫ morbo regio fimꝰ aſinini pulli quem pͥmūedidit a partu fabe magnitudīe datus ē vino hoc intra diem tercium.XV. De boue Iſidorus. ¶Quem greci boeten dicūt: latiui trionem vocant Opelliū a mento ad crura: palearia dicūtur a pellequaſi terionem eo terraꝫ terat. cuius latitudoquaſi pellearia. qd̓ ē ſignū generoſitatis in boue Boūin ſocios eximia pietas eſt Nam alter alterū inquirit:cum quo ducere collo aratra cōſueuit: frequēti mugitu pium teſtātur affectū ſi forte defecerit Ambroſius Bos comparem ſuū diligēs requirit et ſi mutetur