Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimuſnonus

reddit. De albo plerūqꝫ naſcitur fetus coloris alteriuſDe fuſcis vero ſicut aſſerit columella nunꝙͣ creari pōtalbus. Eligēdus eſt aūt aries altus: ꝓcerus: vētre promiſſo lanis cādidiſſimis tecto: cauda lōgiſſima: velleris depreſſi: frōte lata: teſtibus magnis: etatis primetn̄ vſqꝫ ī annos. viii. poteſt vtiliter cōire. admittēdi ſūtaūt vt dictuꝫ eſt mēſe iulio: vt nati fetus ante hyememcōualeſcant. Areſtotiles aſſerit. ſi plures maſculos creari velis: admiſſure temꝑe halitū ſeptētrionis eligendūet contra eundem ventū greges eſſe paſcendos. Si feminas auſtri flatus captādos: in eum paſcua dirigenda. ſicqꝫ matres incautas dirigas vt mortuaꝝ vel vicioſaꝝ numerus nouella ſobole reꝑetur. Nonnulli veroduobus an̄ menſibꝰ ariētes a coitu reuocāt: vt facile libidines augeat dilatio voluptatis. Quidā aūt eos ſinediſcretione coire ꝑmittunt. vt hoc eis genere annumtotum fetura non deſit. Areſtotiles. Aries vnius anni coit: ſed debile quid generat. arietes an̄ tempus cōitus ſimul ambulant. Tempe vero coitus ſe diuidunt:pugnant: ꝓpriamqꝫ vocē habent: quā ſeſe temꝑe coitꝰclamant. U..IX.De vſu eius in cibo et medicinis ¶IſaacRietes habēt carnes calidiores: ac minꝰ humidas: ꝙͣ ſunt carnes ouiū: ac duriores ad digerēy duꝫ. Arietes in iuuētute manētes minoris ſunthumiditatis. viſcoſitatis: ꝓpter etatis ſiccitatem eoꝝcomplexioni dn̄antem. Idcirco eoꝝ caro melior eſt agnis ouibus. qꝛ ſi bene digerūt: bonū multum ſanguinem generant: maxīe ſi caſtrati ſunt: qꝛ caliditas et humiditas eoꝝ temꝑate ſunt: vnde boni ſaporis ſunt:: niſi quando ſunt decrepiti: qui ꝓculdubio peſſimi ſunt. etnon caſtrati ſunt eis meliores. Om̄s em̄ decrepiti ī calore naturaliter defecti ſunt. Qui defectus prouenit exetate et teſticuloꝝ indigētia. annuales mediocre habētcōplexionem: inter lactantiū humiditatem: iuuenumſiccitatem. Idcirco ceteris arietibus meliores ſunt: etad digerēdum faciliores. Sanguinē enim melioreꝫ generāt: maxīe iuuāt̓ iuuenes calidā et ficcam complexionē habentes: calidam ficcā regionē inhabitantes.Decrepiti vero vt dictū eſt ceteris deteriores ſūt. Oīaenim decrepita ſecundū generationē ſiccam frigidioraſunt ſicciora. Sunt ergo lignea inſipida. Sed licetꝓpter ſenectutē ſint illaudabilia: tamen qꝛ calida et humida naturaliter ceteris decrepitis meliora ſūt. Autcēna. Caro arietis aduſta linitur vtiliter ſuꝑ morpheāet ſuꝑ impetiginem. Confert etiā morſibꝰ ſerpentiū acſcorpionum. etiā cum fimo canis rabioſi. Cinis eiuſdēꝯfert albugini oculi. Arictis pulmo calidus ſuppoſitꝰſanat excoriationē calcanei ex calciamēto. EſculapiuſArietis liquor qui a pulmone decocto diſtillat: tercianas. renum morbū in eis natum ſanat. Plinius libro. xxix. Ius ex carne arietū valet contra cantharidaſHali. Arietis fel auriū dolori: qui ē ex frigiditate me C.X.detur. De aſino IſidorusSinus a ſedendo dictꝰ eſt: quaſi aſedus qꝛ priIuſꝙͣ equos caꝑent hoīes huic p̄ſidere ceperunt Animal quippe tardū: nulla ratione renitensſtatim vt voluit ſibi ſubſtrauit. Plinius libro. viiiAſinus oꝑa gerit munifica arādo quoqꝫ: ſed mularuꝫmaxime generatione. patria ſpectatur in hiis: arcadibus in achaia. ī italia reatinis. animal frigoris maxīeimpatiens. Mares in remiſſione oꝑis deteriores ſuntPartus eis caritas ſumma: ſed aquaꝝ tedium maius.Per ignes ad fetus tendunt. Itemqꝫ ſi riuus minimꝰinterſit horrent: ita vt pedes omnino tingere caueantNec niſi aſſuetos fontes potant: qui ſunt in pecuarusatqꝫ ita vt ſicco tramite ad potum eāt. nec pontes trāſeunt: raritatem plātaꝝ trāſlucentibus fluuiis. Mirū

qꝫ dictu: ſit iunt: ſi mutentur aque: vt bibant cogendiexonerandi ve ſunt. Idem in libro xi. Ex corꝑe aſini mortui naſcūtur ſcarabei. aſino ſanguis eſt pinguiſſimus ſicut homini tenuiſſimus. Pilus longior eſt aſinoꝝ ꝙͣ equoꝝ caudis. Sed ſetoſus veterinis. Craſſiſſimum ē lac aſine: vt coaguſi vice vtātur. Cōferre aliqͥdet candori in mulieꝝ cute exiſtimatur. De numero ſolipedum. animal vnicorne eſt aſinus indicꝰ tm̄ Idemin libro xxiiii. aſinis ferule gratiſſime ſunt in cibo ceteris aūt iumētis p̄ſenti veneno. Qua cauſa id animalibero patri aſſignatum ē. cui ferula victima Areſtotiles. Aſinus habet ſoleas ſicut equus nec habetfel omnino ſed hꝫ ſanguinē ſpiſſuꝫ ac migrū valde ſicuttaurus. Aſinus animalia cetera magni cordis timida ſunt plus omnibꝰ aīalibus timet frigus. felle caret.ſpinas comedit qn̄ molles ſunt. multū coit: minus tam̄ equus. Et ſi inceꝑit generare poſt eiectionē poſterioꝝ dentiū: generabit oīno. Comedit fructꝰ: herbiſpaſcitur. aqua impinguatur. Quātoqꝫ plus ex aquabibit: tāto plus eius cibus ꝓficit. vnicū habet ventremſicut cetera ſoleas habētia. Infirmatur ſepe infirmitate dicitur milide: eſt prius ī capite. Curritqꝫ flegma multū ē naribꝰ. ſi deſcēderit ad pulmonē moriturAſina ſicut vacca multū euacuatur mēſtruis: ꝓptermagnitudinē corꝑis. Urſus cum aſino pugnat: qꝛ carnem crudā comedit. Coruus quoqꝫ eo pugnat: ſuper ip̄m volat: ei nocꝫ: ac pūgit oculos eius roſtro. Aſinus indicus ſimul habet cornu et ſoleas: cōtra moremanimalium ceteroꝝ. Actor. Aſinus eſt aīmal ſtolidūtardum: luxurioſum. Crucem habꝫ in anteriore dorſi ꝑte ſuꝑ humeros: ibi debilior eſt. In poſteriori aūtſuꝑ renes: ibi fortior eſt. horribiliter clamat: lappas comedit. ſonū citare. vt fertur. diligit. triticum fert:comedit. A.XI.De eodem Ex libris de naturis rerumSinus eſt animal deforme vile ac deſpectū. grādi capite. longis et latis auribus. corꝑe macillēto. neſciū impinguari. In hūeris ſtigmata xp̄iportat crucis. Eſt ergo aſinus animal māſuetum: diſcordie neſciū. oneriferum. rebellans ſarcinis eriaꝫvltra ꝙͣ ferre poſſit ſibi impoſitis. brutuꝫ irrationaleſuꝑ omnia animalia. Inceſſu quoqꝫ pigrū tardū: patiens: inter verbera duriſſimū: viaꝫ incedens obuiantibus cedere neſcit. poſt menſes. xxx. coit. ſꝫ niſi poſtannos tres gignit. ſpinas libenter comedit: frigidiuseſt naturaliter. frigoris impatiens: maxime tꝑe ꝯceptus. Ideoqꝫ generatur in locis frigidis in ſchocia in regionibꝰ ꝓpinquis. nec in equinoctio ſicut coeuntequi: ſed in eſtate. In terra quoqꝫ ſeptentrionis. eſtfrigidiſſima: inuenitur. quoniā illic viuere poteſtGeſtat aūt in vtero annū integrum. Aſini pullus aliquātulū decoris habet ī iuuentute: ſꝫ quāto plus ſeneſcit tāto turpior fit. Aſinam ſi iuxta pullum ſuū poſitāamoueas: pullūqꝫ ſequi cohibeas: in eodem loco remanebit: nec ad quinqꝫ paſſus alias greſſū mouebit. ſedmater vbi eum dimiſerat expectabit. Aſinoꝝ oſſa ceteris canora ſunt: vt dicit plinius. Aſine lac cādidiſſimum eſt: candori in cute cōferre aliquid exiſtimaturUnde inuenitur popea neronis coniūx in lacte aſineſe balneabat. Idem quoqꝫ calidū dentes ꝯfirmat: eo dolores ſedat. Aſini ex maiori ꝑte infirmātur ī vnolatere. reuma habētes. ſi fluat e naribꝰ īterius ſuꝑ pulmonem moriūtur. Ambroſius. Aſinus piger: et adp̄dam expoſitus: ſenſuqꝫ tardior: docꝫ nos viuacioreseſſe debere: nec deſidia corꝑis animiqꝫ pigreſcere. ſedad fidem cōfugere: que onera grauia ſolet alleuiare.Phiſiologꝰ. Ainus eſt animal onerifeꝝ mancipiumſeruituti addictū. reſpectu multitudinis laboruꝫ: quosſuſtinet. paꝝ gratie ꝯſequitur vocem hominis ꝯſuetaꝫ