Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

maſculi piſciuꝫ habent ſemen: preter quendam qui dicitur habalōꝫ: nec habet ſperma vel oua. Piſcēs velociſſunt coitus: coeunt em̄ cum vnus alterū tangit: ſperma velociter eiiciunt. ſicut anīalia cetera retinent anhelituꝫ ante ſpermatis emiſſionē: ita piſces tūc aquāmaris recipiunt: et qn̄ faciūt hoc citiꝰ corrumpunt̉.Hn̄t aūt vias ſicut homīes: qꝛ ſperma eſt in vltīa partium ſemīe Itaqꝫ piſces magni aliqn̄ coeunt: appropinquant in locum qui d̓r vmibilicꝰ: ex illa via exͣhit maſſperma: femīa oua. Malakye vacca aquila lamīemarine coeunt dorſo ad dorſuꝫ. Femīe ſequūtur marestꝑe luxurie: coitus. ſemenqꝫ os. vt d̓r. accipiūt: ip̄mqꝫ ſub ventre ponūt. Genꝰ quidem malakye: vt ſepīamoll̓ teſte: vt karabo ſil̓ia ſunt ex coitu. Eorūqꝫ coitꝰſicut anuloſoꝝ tardior eſt: qꝛ ſāguīe carent: ideo naturam frigidā hn̄t Nec faciūt niſi duo oua in eſtate quiamatrix in eis in duo diuiſa eſt Quidā piſcis generat ſine coitu. Piſcis aūt dictus renobareꝫ ex coitu duaruꝫſpecieꝝ generatur Ambroſiꝰ. Nullus piſciū cōmiſcetur alteri: ſꝫ qͥlibet ſuo generi. tit imallus titimallo. lupꝰlupo. ſcorpena quoqꝫ ſuo generi ẜuat immaculati caſtitatem cōnubii. CXLIII. De piſcium impregnatōne IſidorusEīaꝝ in piſcibꝰ alie. ſicut p̄dictū eſt. ꝯmixtōnemaſculi ꝯcipiunt: catulos pariunt. Alie ouaſine maſculi ſuſceptōe cōceptaⁱ ponūt: que iudēmaſculi in ſeq̄nti ſemīs ſui iactu ꝑfundūt: ſic generabilia fiunt. Que aūt ſemīe maris ꝑfuſa fuerint: ſterilia ꝑſeuerāt: aut putreſcūt Treſtotiles. Sicut ergoin quibuſdā femīs auiuꝫ ſunt ouā venti. Sic in geneneribꝰ piſcium ſunt oua ſe. nec ꝯueniūt generatōniter illa ſuꝑ que mas eiicit ſperma. oēs aūt piſces fetum faciūt vno tꝑe. nec eſt tempꝰ imp̄gnatōnis eoꝝ eqͣle. Quidā em̄. xxx. dieſ imp̄gnātur. quidā. xx. diebꝰom̄eſqꝫ pullificāt ad certū tempꝰ. Quidā vero habentparuos vermes alatos in matricibꝰ que deſtruūt impregnatōem an̄ pullificatōis tempꝰ. Errāt aūt qui fingūtfeīas ꝯciꝑe piſciū: trāſglutiēdo ſperma mariū. Quoꝝerrorē adiuuat velocitas coitus piſciū nec cogitant: qꝛqd̓ intrat in os trāſit in ſtomachū: non in matricē: neceſſario digeritur: ac cibꝰ efficitur. Marinū anīal mollis teſte: vt karabo: coit impregnatur. Sil̓r accidit etmalakye. Piſces teſtei corii ac moll̓ teſte: imp̄gnantur boni ſunt aūt elongatur imp̄gnationis tempuſquidā boni ſunt quidā mali Om̄s aūt piſces ouāt p̄tercheleon: qd̓ generat anīal. Ex libro de naturis rerūNon aūt inueniūtur oua niſi in illis qui coeūt. Quidāpiſces imp̄gnant̉ in vento auſtrali: quidaꝫ aquilonari.Piſceſ paludū imp̄gnantur ex maiori parte poſt qͥnqꝫmenſes. Om̄es aūt piſces general̓r poſt vnum annumfetificant.CXLIIII. De ipſorum ouatione AreſtotilesUa inueniūtur in piſcibꝰ: niſi in his coeunt. et qn̄qꝫ ſine coitu inueniūtur: vt in fluuialibꝰ. Maiorqꝫ pars ouoꝝ. vt dr̄. a feiīa trāſglutitur. Qua multa in humido danantur: nec ſaluātur exeis niſi que ouātur in locis vbi fetus eiicitur. Sed necex ouis fetus fit: niſi ex eis ſuꝑ mas ſꝑma ſuum eiicitCum aūt ouauerit femīa: ſequitur eam mas: ſuꝑ ouaeiicit ſꝑma: quodqꝫ ab ip̄o ſꝑmate tāgitur: piſcis ꝑuusefficitur. Mas piſcis manet in loco: vbi ouat feīa ouamulta cuſtodiēs dum vagatur femīa Maſculꝰ leginoꝫmanet. xl. vel. l. diebꝰ ſuꝑ oua ſua: qꝛ cito cōplenturnec piſces qui ex eis fiunt. Qua oīa que tāgunt̉ ex ſꝑmate cito apparēt magis alba poſt diē vnū: pꝰ tempꝰmodicū apparēt in eis oculi piſciū. Maior pars ouoꝝdānatur cum femīa ouat vagādo. Illa qͣꝫ oua exeuntin curſu aque: damnātur: niſi cadāt in aliquā materiaꝫ

Omēs piſces corticales .i. ſquamoſi ouāt. Uulpes marine ac tortuce: dicūtur leueſ: hn̄t oua in medio matricis: ſicut canes marini. Quā piſciū ſūt duoꝝ coloꝝſeꝑatoꝝ: albi ſcꝫ citrini: ſꝫ vniꝰ coloris quaſi ex vtroqꝫ mixti. Nec ſunt ꝯpleta ſicut auiū: ſed incōpleta: qͥarecipiūt crementū. Itaqꝫ piſces eiiciūt oua incōpleta:p̄ter modū qui d̓r rana. Cōplentur aūt exͣ: huiꝰ eſt.qꝛ piſces multoꝝ ſunt ouoꝝ. Ideoqꝫ naturā ꝓpter multitudinē eoꝝ ꝯͣdicit extrinſece corruptōi Et q̄daꝫ genera piſciū creſcūt an̄qͣ ouēt: vt genꝰ qd̓ d̓r aculeꝰ. ouaqꝫhuiōi generis magna ſunt: qꝛ natura qͣnto diminuit inmultitudine: tāto augm̄tat in magnitudīe. Piſces enīqnīalia generātes: pͥꝰ ouāt interiꝰ. Om̄ſqꝫ piſces ouātp̄ter cheleon qui generat anīal: qui etiā pͥmo ouat in ſeErrāt vero qui fingūt feīe piſciū trāſglutiūt oua marium: qꝛ in eodem tꝑe inuenit ſꝑma in maribꝰ: oua īfeīs. Crementū quoqꝫ ſꝑmatis maris et feīe eſt in eod̓tꝑe: nec ouāt feīe ſubito ſꝫ ſucceſſiue: nec mares eiiciūtſꝑma ſubito ſꝫ ſucceſſiue: Cōſumit̉ aūt ſꝑma mariūouis feīaꝝ. Generatio malalye vt ſepie: ac ſil̓is: animal̓ teſte moll̓: vt karabo: cuſtodiūt oua tm̄modo. Malalrye ouat exͣ: mas eiicit ſuꝑ feīas ſperma: ſicut mares piſciū ſuꝑ oua. Qua piſciū in mari creſcunt: q̄damſumma celeritate: vt murenaꝝ. quedā vero paulo tardius. Femīa. vt dictū eſt. ouate: ſubito mas ſequitur oua eiicit ſperma ſuper illa: vt fiāt aīalia. Ex maſculo enīeſt pͥmꝰ motus. Itaqꝫ ꝯplementū ouoꝝ auiū piſcium erit niſi ex maribꝰ: ſed auium intra. piſciū exͣ. rōnep̄dicta. Malalrye ac moll̓ teſte non faciūt niſi duo ouain eſtate: qꝛ matrix in eis in duo diuiſa eſt. Pullꝰ ſepieꝯtinuꝰ eſt cum ouo in āterioris corꝑis ꝑte Nec pōt al̓reſſe. anterior enī pars poſterior in eodē loco ꝯueniūt.Cheleti quidē ouat intra ouū vnū ꝯpletum: parit exͣ.Alii vero piſces ouāt exͣ oua incōpleta: p̄ter ranā marinam: ouat exͣ vnū ouū cōpletum tm̄. eſt dure teſtepter ſalutē: quā exteriꝰ indiget. Huiꝰ eſt natura corporis. qꝛ caput eiꝰ eſt in qͣntitate multiplex ad ſuuꝫ corpus eſt ſpinoſum. iōqꝫ recipit pullos ſuos in vltimo. Qua hec poſt paruitatē cito creſcūt: ſicut vermesqui generātur ab anīali parui valde: Beinde creſcūtſe. Creſcūt aūt oua ꝓpter calorē ſpermaticū: qꝛ ſuꝑfluitas hec ſil̓is eſt ferm̄to..CXLV.De pullificatione. Idem.Emꝑe partꝰ piſciū. vt iaꝫ dictū eſt ſupͣ. mas ſequitur feminā trāſglutit. vt d̓r maiori ꝑteoua. Et ex ouiſ remanētibꝰ fit generatio piſcium. Cum aūt efficiunt̉ in piſcibꝰ anīalia intra: ponunt̉in tela ſubtili: eruntqꝫ in pͥncipio ocl̓i eoꝝ magni Piſcium veroqui generātur ex vermibꝰ: ſunt partes inferiores pͥmo maiores in fine generātur ocl̓i et caput. Etqn̄ pͥuatur humiditas: eſt in ouo. tunc cibatur pullus. Cūqꝫ modicum creuerit: cibatur ab aqua riui. Piſces paludum ac fluuioꝝ pullificant in ripis fluuioꝝ aclacuū: ac p̄cipue vbi materiā inueniūt arboꝝ cannaꝝQuidā vero pullificāt in loco cuiꝰ ꝓfunditas eſt vniuſſtādii. Parui pullificāt in locis vbi eſt aqua pauca: etp̄cipue vbi ſunt radices ſalicū: aut aliaꝝ arboꝝ vl̓ cannaꝝ. Item quidā piſces marini pullificāt in ripa fluuitqꝛ locus ille calidus eſt: nec eſt ibi ventus: recipiūt inſe dulces aquas. Eſt quidā piſcis cuiꝰ oua qn̄ venit hora partus findunt̉ in ſuo interiori: ac deīde exeunt pulli. Piſces ex ouis paruoꝝ piſciū generati: creſcūt ī tribus diebꝰ: oua que tanguntur a multo ſpermate: creſcūt ī vna die. Piſcis grece d̓r hallaꝫ: oēs ſuos ī locoaque multe pullificat: trahit eos poſt ſe ſicut gregeꝫQuidā vero qui d̓r tylon pullificat ꝓpe ripam maris.in locis in quibus ſemꝑ ventus ꝑcutit. hoc genus inmodū gregis diſcurrit. Quidā aūt partꝰ tꝑe vadūt ad