LiberDecimūſoctauus
in locis in quibus habitat immanis multitudo hoīm:ꝑdit̉ ꝑ euꝫ: ſed hoc malū rariſſime inuenit̉. Nullus capi poſſet inſtr̄is: niſi rhethi ferreo ex cathenis apud damaſcenos in hoc opus fabricato Captū quoqꝫ malleiſtm̄ ferreis occiditur. Pell̓ eius vniꝰ cubiti ſpiſſitudinēhr̄e d̓r: tanteqꝫ eſſe duricie: vt nullo iaculo ⁊ armaturapeuetrari poſſit ¶ Equꝰ flumīs. vt dicit areſto. eſt mōſtrū in oriente: forma mirabili. ſublimis faciei. Crineshabꝫ vt equꝰ. pedes fiſſos ⁊ ſotulares: vt vacca. caudāvt porcꝰ. Corium eius valde groſſuꝫ eſt. interiora eiusvt equi. magnitudo aūt vt azini. hinnit vt equꝰ: in terra ⁊ in aquis eqͣliter manere d̓r.CXVI.¶ De felcho et foca et galata.Elchus: qui ⁊ vitulus marinꝰ appellat̉. Cuteꝫhabet piloſam: albis nigriſqꝫ macul̓ diſtinctāIn terra pecuduꝫ more parit: ⁊ nunꝙͣ geminiſplures educat. Fetus etiā lactat manimis: nec ante. xiidiem in mare deducit: his in ſono mugitꝰ eſt. Nullumqnīal grauiori ſomno p̄mitur Un̄ dextris pinnis quibvtūtur in mari: vim ſomniferam ineſſe dicūt: ſi cuiuſꝙͣcapiti ſubdātur. Difficulter aūt niſi capite eliſo interficiunt̉. De hoc etiā aīali illud mirabile fertur: ꝙ eo mortuo ⁊ excoriato: pilus in pelle vbicunqꝫ fuerit: naturaliquodā inſtinctu ꝓut mare ſe habet: ita ſe gerit. Naꝫ ſimare turbatū in fluctꝰ ſurrexerit: et pilus ſil̓r erectꝰ exurgit. Si vero mare pacificatū fuerit: pilus in planumſternitur: ſicqꝫ maris ſtatꝰ in re inſenſata ⁊ morticinadep̄hendit̉. ¶ Iſidorus. Focas ſiue bocas dicunt eſſeboues marinos: quaſi boacas. ¶ Ex libro de naturisrerū. Foca bos eſt marinꝰ: anīal ſcꝫ in ſuo genere fortiſſimū: anīoſuꝫ ⁊ iracundū: nō tm̄ ad alia anīantia: ſꝫ etiam ad ſua domeſtica. Semꝑ em̄ cuꝫ femīa ſua pugnatdonec eam interficiat. Interfectā aūt a loco eiicit: ⁊ ſicaliā ſuꝑducit: nec ſic ceſſat eas feīas ſuꝑducere: doneceū cōtingat ꝓpria morte defungi: vel a feīa ſua ſuꝑatūinterimi. Nec mutat locum ſuū defacili: ſed illic ſemꝑmanet: vbi euꝫ natura cōdiderit. huiꝰ ꝑnicie emuli filiirapina viuūt. ¶ Dyaſcorides. Coagulus foce marinevirtutem habet caſtoreo ſimilem. Epilenticis prodeſt.Mulierū quoqꝫ ſtericis .i. p̄focationibꝰ matricis bibitū valet Probatur aūt ſic vtrum de foca ſit coagulusſi coagulus agni ſolutꝰ in aquā vna hora dimittat̉: necſe digerat: ⁊ poſt hec aqua ip̄a coagulꝰ foce ꝑfundaturNam ſi eā accepta ſoluatur verus nō eſt. verus em̄ accepta aqua non ſe ſoluit. ¶ Ex libro de naturis rerum.Galata exͣ morē oīm anīaliuꝫ: cum fetus in aluo ſuo viuere ſenſerit: illos exͣhit. Et ſiquideꝫ eos ad vitā maturos inuenerit: foris relinquit. Sin aūt eos in matriceꝫvt foueātur reponit.¶ CXVII.¶ De karabone et kilone.Trabo ſtercore viuit ⁊ luto: fedaturqꝫ cibo: ꝓpter hoc anīal pōderoſuꝫ eſt. caudā habꝫ latāEt ideo qn̄ pugnat leuiter ſe vertit Huiꝰ enimIIgeneris monſtra fortiſſime pugnāt īter ſe: velut arieteſmuniūtqꝫ ſe multitudine ſocioꝝ aduerſe ꝑteſ: vn̄ freq̄nter viſi ſūt ābulare ſicut greges: ad īuicēqꝫ bella partiri. Fiunt aūt in anīalibꝰ bella qͣttuor d̓ cauẜ .ſ. propternaturalē ſuꝑbiaꝫ. ꝓpter cibum. ꝓpter coitum. ꝓpter fetum. ſicut gallina ꝓpter fetum cuꝫ coruo pugnat: ⁊ anſer cum cornice ¶ Areſtotiles. karabo ſicut ⁊ cācer ſāguineꝫ nō habet. durum habet exͣ: ⁊ molle intra. nec eſtnutribile illud durum: imo recipit ignem. Accipit autēpiſces ſicut cancer in ꝓfundo maris cum duobꝰ labiisſuis: eoſqꝫ in duas partes diuidit: ⁊ ad os ſuū ducitItem karabo ⁊ omīa que teſtem mollem hn̄t: ꝑ capitaſua natant. karabo ex piſcibꝰ dure carnis mouetur cuꝫcauda ſua motu veloci: ſicut motu alarum ſuarum. Eſtaūt genus quoddā ex quo generatur karabo qd̓ eſt bo
ne carnis anteꝙͣ oua ponat: poſtea vero male. Hoc genus exuit ſpoliū in vere: ſicut ẜpens. Ita cācer ⁊ karabo ſenectutē exuūt: ⁊ q̄ moll̓ teſte ſunt. Marinuꝫ anīalmoll̓ teſte karaboᵉ coit ⁊ imp̄gnatur: ⁊ malakye ſil̓r accidit. karabo ⁊ ſibi ſimile in genere .ſ. anīal moll̓ teſte:ouāt coitu. Sil̓r eſt generatio malalrye: vt ſepia et ſibiſil̓e. Mareſqꝫ karabo tm̄ cuſtodiūt ouā. Malakrye ātouat exͣ: ⁊ mas eiicit ſuꝑ feminas ſperma: ſicut marespiſciū ſuꝑ oua. ¶ Ex libro de naturis rerū. karabo ẜmareſtotilem eſt piſcis: qui qn̄ timet retrocedit: qn̄ vero n̄timet ambulat ad anterius natural̓r. ¶ kylon eſt anīalmarinū: qd̓ ꝯͣ nature ꝯmunis ordinem habet ep̄ar in ſiniſtro: ſplen in dextro. Nā in omībꝰ anīantibꝰ terre magnis ⁊ paruis ē ecōuerſo¶ CVIII.¶ Areſtotiles.¶ De kokiOkeſt marinum anīal hn̄s dentes acutos: ⁊etiā ponit vnum ſuꝑ alium. ſic em̄ genꝰ ſuuꝫ diQuerſatur a generibꝰ piſcium: qꝛ piſces hn̄t quidem dentes acutos: ⁊ nō eſt in eis aīal duas hn̄s aciesdētium. ¶ Actor. koky ip̄e eſt felchꝰ. de quo dictuꝫ eſt.aulo ſuꝑ: idemqꝫ vitulus marinꝰ. de quo dicet̉ infra.¶ Ex libro de naturis reꝝ. koky eſt anīal in terra ſicutin mari manens. cartilaginoſuꝫ habet corpus: vt ſepiaOſſaqꝫ minꝰ debito robuſta. vnde fit vt p̄ infirmitatecruriuꝫ aliqn̄ vix ābulare poſſit: ſeqꝫ in pedibꝰ ſuſtētar̄Ambl̓atio gͦ ip̄iꝰ eſt potiꝰ ex vigore ſpūs ⁊ leuitate corꝑis ꝙͣ ex virtute. Bentes hꝫ acutos valde. caudā ꝑuāvt ceruus: renes vt vacca. Uenter eius ſanguīe caret:qꝛ due vene q̄ ramificātur ſuꝑ renes: vſqꝫ ad ventrem īeis nō ꝑueniūt. Cetera vero corꝑis menbra ſanguineꝫhn̄t qui nunꝙͣ ingelatur. hoc aīal habꝫ quattuor pedes⁊ hn̄t inflectōnes digiti qͥnqꝫ in vtroqꝫ pede. figuraqꝫpedis eſt. vt cauda piſcis. In aquis ſpirare non valet.dormit aūt ꝓpe mare ſuꝑ terrā. ibiqꝫ fetus ſuos paritduos aut tres. Trāſacto vero die. xii. poſt partū ſequitur fetus matrē ſuam ad mare. ⁊ hoc multotiens ī dievt aquis marinis aſſueſcat. hoc anīal māmillas habet:vnde fetus lactet. Uox eius eſt ſicut tauri: maximeqꝫcum interficitur: difficulter aūt interimi poteſt niſi cuꝫmalleis.AXIX¶ De leuiathan et ludolachra et loligineEuin ſiue leuiathan eſt piſcis ẜpentinꝰ de quoſcꝫ inferiꝰ dicetur in tractatu de ẜpentibꝰ.Ludolachra eſt aīmal natura ⁊ forma mirabile: duas hn̄s alas in facie: duas in dorſo: quibꝰ miravelocitate nititur: quocūqꝫ voluntas eam impulerit.¶ Loligo eſt monſtrum in quo natura luſiſſe videt̉ Nēcute ſquamoſum: cum gregibꝰ piſcium maris ꝓfundaſcrutatur. Cum aūt aquas faſtidierit: leuat ſe cuꝫ alispennigeris quas in hoc illi natura dedit: ⁊ cuꝫ volucribus ethera ſcandit. Sed qꝛ flatꝰ ventoꝝ ſuſtinere nonpōt. poſt modicū vbi ventiſ cōcutitur ad aquas redirecogitur: ⁊ in profundū relabitur. ¶ Plinius libro. ix.Loligo eſt piſcis mollis ſanguīe carēs: ſicut ⁊ ſepia. pedicul̓ octōnis. Caput habet ſicut ⁊ ſepia inter ventreꝫ⁊ pedes. Sepie ⁊ loligini pedes duo ex his longiſſimiſunt: ⁊ aſperi: quibus ad ora cibos admouent. ⁊ in fluctibꝰ ſe velut anchoris ſtabiliūt. loligo etiaꝫ volitat exͣaquam ſe efferēs. Sepia quideꝫ in terreno parit interarundines: ac in alto cōẜuata oua edunt loligines. Itēloligines ſic̄ ⁊ ſepie coeūt linguiſ. brachia īter ſe ꝯponētes: ⁊ in ꝯͣrium natātes. ore quoqꝫ pariūt Loligines etiam in littore carceie mire magnitudīs ſunt: ſed in marinoſtro. v. cubitoꝝ. nec oſſa. nec ſpinas habēt. ¶ Idē inli. xviii. Loligo volans ſignū eſt tempeſtatis. ¶ Iſidorus. Tradunt in occeano mauritanie tantā multitudinem loliginū ex aqua euolare: vt etiā naues demerger̄poſſint ¶ Phiſiologꝰ. Loligo capitur aliqn̄. v. cubitoꝝ