Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimuſoctauus

nunꝙͣ. Mares feminis parientibus catulos deuorantſed matres cum fetibꝰ ſe occultāt. Diligunt em̄ eos tenerrime: longoqꝫ tꝑe ducūt poſt ſe: illi ſub aqua mr̄eſſequūtur. At vbi ad robur etatis perueniunt: niſi ſintvalide: eas etiā mr̄es ꝑſequūt̉. Fetꝰ eoꝝ vt dicit areſt.cito creſcūt: et ſꝑ creſcut vſqꝫ ad ānos. x. ſꝫ. x. mēſibꝰpletis coeūt imp̄gnātur. Delphini ꝑui ſp ſil̓ ſūt tanqgreges: hn̄t duos magnos delphīos cuſtodeſ ſi qͥſeoꝝ mortuꝰ fuerit: alij ſuper ſcapulas euꝫ efferūt: ip̄mqꝫ cuſtodiūt: ne ab alijs piſcibꝰ comedatur: donec tempeſtate maris ad littꝰ eīiciatur Inuiceꝫ em̄ ſe mirodiligūt. Un̄ plinio teſtāte narratur: delphino captoa rege charie: ꝯuenit ingēs ml̓titudo reliquoꝝ ad portum vbi delphinꝰ ligatus tenebat̉: qͥbꝰ plāgentibꝰ qͣimiſeratōem poſcentibꝰ: rex euꝫ dimitti p̄cepit. Delphinos ſequitur alioꝝ piſcium multitudo: qd̓ ſcientes pꝫſcatores venātur piſces vbi illi tranſier̄t. Si quis carnes delphini ꝯmederit: in mari lapſus fuerit: ſi a delphinis inueniat̉: ſtatim ab eis deuoratur Si vero noncomederit: ſuper roſtra eum eleuantes ad terram trahunt: ab alijs piſcibꝰ defendūt. Areſtotiles. Mortuo deniqꝫ delphino: ceteri delphini ꝯcurrūt: ip̄mqꝫ circūdantes in ꝓfunda deferūt: atqꝫ ſepeliūt: ne a piſcibꝰcōmedatur.. CXII. De familiaritate delphini ad hoīeꝫ ActorElphinꝰ frater hoīs d̓r: qꝛ moribꝰ hūanis quodammodo aſſimilat̉. Hinc em̄ exempla multain diuerẜ autoribꝰ legūtur Plinius vbi ſupͣDelphinꝰ tm̄ hoīs amicuꝫ aīmal. Uerum muſicaarte mulcetur ſimphonie cātū: p̄cipue hidrauli ſono.Delphinꝰ hominē nequaꝙͣ vt alienū expaueſcit: ſed obuiam nauigiis venit. exultās alludit. certat etiam: ꝙͣuis plena p̄terit vela In narbonenẜ ꝓuincie in nemuſienſi agro ſtagnuꝫ eſt laterna appellatū: vbi cuꝫ homines delphini ſocietate piſcātur: innumera vis mugiluꝫſtatuto tꝑe anguſtis faucibꝰ ſtagni ī mare erumpit obẜuata eſtus reciprocatōe: qua cauſa pretendi queunt rhetia: que molem ponderis nullo modo tolerēt: etiam ſi ſolertia inſidietur tempori. Sil̓i rōne in altuꝫꝓtinꝰ tendūt qd̓ vicino gurgite efficere. locūqꝫ ſolūdendis rhetibꝰ habilem effugere feſtināt: qd̓ vbi animaduertere piſcātes. cōcurrit aūt multitudo tꝑis gnara magis etiā voluptatis huiꝰ auida. Populus em̄ ē littore ſimonem clamat: cuiꝰ deſideria delphini exaudiūtaqͥlonis flatu vocem ꝓſeq̄nte: auſtro vero tardiꝰ ex aduerſo referente. Et tunc ex imꝓuiſo in auxiliū aduolāt.Acies ꝓpere apparet: ac ꝓtinus diſponitur in loco vbicōiecta eſt pugna opponūt ſeſe ab alto: trepidoſqꝫ ī vada vrgent. Tunc piſcatores rhetia circūdant: furciſqꝫſubleuāt. At mugilum nichilominꝰ velocitas tranſilitAt illos delphini excipiūt: occidiſſe ad pn̄s cōtenti: cibos in victoriam differūt. oꝑe p̄lium feruet. includiqꝫrhetibꝰ ſe fortiter vrgentes gaudent. ne id ip̄m fugāhoſtiū ſtimulet: inter nauigia rhetia: hoīes ve natantes ſenſim elabūtur: vt exitꝰ appareat. Solinꝰ. Diuo auguſto prīcipe in cāpania: Delphinū puer fragmētis panis pͥmo allexit: intm̄ cōſuetudo valuit: vt alendum etiā ſe manu illiꝰ crederet. Mox cum pueril̓ audacia ꝑſtitiſſet: euꝫ inter ſpacia lucrini lacꝰ euectauit. Un̄factum eſt: vt a baiano littore puerū equitāteꝫ vſqꝫ puteolos veheret. Hoc annos plurimos tamdiu geſtuꝫeſt: donec aſſiduo ſpectacl̓o deſineret eſſe miraculumSed vbi puer obiit: ſub oculis publicis deſiderii merore delphinꝰ interiit In affrico quoqꝫ littore delphinuſab ypponēſibꝰ paſtus eſt: tractandūqꝫ ſe p̄buit: impoſitos quoqꝫ freq̄nter geſtitauit. Procōſul etiam affriceflauianꝰ: ip̄e eum cōtigit: vngētis delibuit. Qui odo

ris nouitate obſopitꝰ: aliquātiſꝑ examini iactus eſt:multiſqꝫ mēſibꝰ deſtituit a ſolita ꝯuerſatōne. Apud iaſum vel ialiſum vrbem babilonie pueꝝ delphinus adamauit: quē cum poſt aſſueta colludia impatientiꝰ ſeq̄retur recedentē: harenis inuentꝰ heſit. Alexāder autēmagnꝰ illum amoreꝫ numinis fuiſſe interp̄tatꝰ: prefecit puerū neptuni ſacerdocio. Iuxta eandem vrbeꝫ alium puerū marina ſil̓r inſidentē cum vndoſior fluctuſnecauiſſet delphinꝰ ad terrā reuexit: velut reatū ſuuꝫfateretur penitētiam ſuam morte mulctauit: nec āpliuſin ꝓfunda reuerti voluit. CXIII.De medicinis ex delphino. Plinius li. xxxij.Elphini cinis ex aqua illitus: lichenas lep̄sſanat. Porro exulceratōeꝫ ſequi debet curatōque ꝑducit ad cicatricē. Quidā vero delphinūin fictili donec pinguedo ſimil̓ oleo fluat: ponūt vel coquūt ac pungunt. Circūitꝰ aūt febriū tollit delphini iecur an̄ acceſſionē guſtatuꝫ. Adeps delphini liquatꝰ: etcum vino potus ydropiciſ medetur. Gingiuis aūt atqꝫdentitionibꝰ plurimum cōfert dentium delphini ciniscum melle: ſi dente ip̄o tangātur gingiue. Idem adalligatus: pauores tollit repentinos.. CXIIII.De dracone marino IſidorusRaco marinꝰ in brāchiis aculeos habꝫ ad caudam ſpectātes Qui dum ꝑcuſſerit: qͣqͣ ferit: venenum fundit: vnde vocatꝰ eſt Ex libro de naturisreꝝ. Draco marinꝰ eſt monſtrū crudelitate horridum.inſtar draconis terreſtris in longitudīe extēditur: aliscaret. caudam habꝫ tortuoſaꝫ: caput ẜm magnitudīeꝫcorꝑis paruū. ſed hiatuꝫ oris horridum. ſquamas cutem duram. Pinnas aūt habꝫ alis: quibꝰ vtitur ī naͣtando: vno impetu magna maris ſpacia tranſcurrit:hoc potiꝰ robore virium ꝙͣ remigis pinnaꝝ. Peſtifereſt omībus etiam piſcibus morſus eius. Morteꝫ enīinfert. Cinis aūt oſſium eius dolores dentium ſanat Plinius li. ix. Draco marinus captuſ immiſſus inharenam: cauernā ſibi roſtro mira celeritate excauat Idem in li. xxvii. Abſinthiū aduerſatur draconi marino. Idem in li. xxxii. Carnes etiā ſtelle marine valent ꝯͣ marini draconis ictꝰ īpoſite. imponūtur quoqꝫꝯͣ eum ſalſamenta ex aceto. Item draco marinꝰ ad ſpīeſue qua ferit venenū: ip̄e ꝓdeſt impoſitꝰ. Auicenna.in qͣrto canone. Morſus draconis marini ſimiliumqꝫmagni corꝑis ẜpentiū curatur: inquātum eſt vlcus tm̄ inquātum eſt venenū: de quo ſit curāduꝫ. Dracontꝰquidem marini morſus. vt dixerūt. liniatur cuꝫ ſulphure aceto. Cōferunt ei adeps crocodili emplaſtratꝰ: etplumbum fricatum ſuꝑ ip̄m Idem in libro. ii. Braco marinus. vt ait galienus. finditur: ponitur ſupermorſum ſuū: cōfert. Succus etiā abſinthii conferteius morſui. Stanui quoqꝫ ceruſa cōfert ſuꝑ pūcturaꝫAXV.eius cōfricata De equo mariuo et equonilo et equo fluminis Iſidorus.Qui marini vocati ſunt: eo pͥma ꝑte eqͥ ſuntpoſtrema vero ſoluūtur in piſcem. Ex libro de naturis rerū. Equus marinus eſt monſtrūfortiſſimū: nichil extra aquā pōt. vt dicit areſtotiles: ſꝫſtatim vt aquaꝝ caruerit natura: carebit vitā. Aliorum piſcium carnibus viuit In pugna crudele ē: ſꝫ hominē timet: ꝯͣ eum partiri bella formidat. Equonilꝰvt dicit michabel: moſtrū eſt ingens ac ferociſſimū inuilo habitans. Crura. pedes: vngues habet: vt crocodilus: ſed multo maiora. Hūanaꝝ mortium cupidiſſimum eſt. Nam cum ei nauis in portu occurrerit: vnūpedem in terra figens: altero naueꝫ in anteriori arripiens facillime ſcindit: vel inclinatā aliqn̄ mergit. Unde