Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimuſſeptimus

cogit: et forte interficit. Eſt autem auis pulcri coloriset vita eius bona: manetqꝫ apud fluuios et margineseoꝝ. Idros eſt animal volatile ī nilo flumine. ſatis inimicum crocōdilo. Nam de natura et conſuetudine cuꝫviderit crocodilū in littore fluminis ore aꝑto dormiētē.inuoluit ſe limo quo faciliꝰ poſſit eius faucibus illabi.Sicqꝫ faucibꝰ ſuis irrepens exoſis crocodili viſceribꝰtandem inde viuus exilit. Ex libro de naturis rerum. yſida a ſono vocis dicta eſt. Auis quidem parua: ſed pennaꝝ venuſtate clariſſima: in dorſo colorē habet inter virideꝫ et ceruleū. In pectore vero p̄fert imagineꝫ carbonum ardentium. Duos tātum habet in pede digitos: vngues aduncos: ſed roſtrum paruuꝫ ac directum. Circa aquas aſſidua eſt: piſciculis viuit: terrāroſtro cauat: ibiqꝫ nidū congerit: ac fetus facit De hacopinat̉ vulgꝰ. quia ſi pelleꝫ plumis aui mortue d̓trahas parieti infigas omni anno plumas ac ſi eſſꝫ ī corpore cōmutabit Actor yſon eſt auis immūda ſecun legem: cuius natura fatis eſt nobis nota. Eſt autem. vt legitur. de genere vulturū: ſed minor ꝙͣ vultur Ex libro de natura rerum. zeleutides ſunt aues. vtdicit plinius. quaꝝ ſuffragium a ioue deo petunt incole montis caſini cum a locuſtis fruges illius vaſtanturItaqꝫ a deo miſſe locuſtas depopulātur: et vnd̓ veniātquo ve abeant ignoratur. QDe generatione auium. Ex ſacra hiſtoria.Reatis autem ex aqua volatilibꝰ: dixit eis deus. Creſcite et multiplicamini ſuper terram.Quod vtiqꝫ dicere nichil aliud fuit: ꝙͣ virtutēgeneratiuam ad ſui generis multiplicationē inſerere.Plinius libro. x. Generatio quidem auium ſimplexeſſe videtur: cum et ipſa ſua habeat miracula. Pennatorū infecunda ſunt generi que aduncos vngueſ habētNulla ex his ſuꝑ quaterna parit oua Tribuit hoc auum generi natura: vt fecundiores eſſent fugaces earūꝙͣ fortes. Plurima pariunt ſtruciocameli: galline: ꝑdices ſoli. Quedā omni tempore coeunt: vt galline et pariunt: preterꝙͣ duobus menſibꝰ hiemis brumalibꝰ Exhis iuueneē plura ꝙͣ veteres: ſed minora. Eſt autemta fecunditas vt alique et ſexagena pariant. alique qͦtidie alique bis in die: alique intātuꝫ vt effete moriātur.Uolucrum animal parit veſptilio tantū: et lacte nutritvbera admouēs. Coluibe pariunt oua bina palumbꝰet turtur plurimum terna. Pauo a trimatū parit auncprimo vnum vel alterum ouum: ſequenti quaterna velquina: ceteris duodena. Accipiter parit fere ſingulosnunꝙͣ plus ternos Is qui vocatur egolios quaternos.Coruus aliquādo parit et quinos Melancor iphus ſupra. xx. parit: ſemper impari numero inequalia. nec alias in pluribus tanta fecunditas: maior tamen paruiseſt Areſtotiles. Auiuum coitus eſt modis duobus:aut femina humi conſidente: vt in gallinis: aut ſtantevt in gruibus. Auium genera coeunt in fine veris acprincipio eſtatis: et tunc ponūt oua: et pullos extrahūtSed alciō ſua ponit in principio hiemis: et cubat. xiiiidiebus anteꝙͣ cōpleantur vt dictum eſt ſuperius. Sūtautem quedaꝫ aues caſte: ſicut illa que non coit: niſi ſemel in tempore. Oſcines preter exceptas faciunt fetuſante vernum eqͥnoctium aut poſt autumnale. Ante ſolſticium quidem dubios: poſtea vitales. Generatio ml̓ta non eſt in auibus boni volatus: neqꝫ curuoꝝ vnguium: quoniā aues multorum ouoꝝ. multe ſuperfluitatiſſunt. In auibus autem vncoꝝ vnguium tranſit ſuperfluttas in alas et plumas vngues. corpuſqꝫ earuꝫ eſtparuū: ſiccum: acutum: ſed aues ponderoſi et non bonivolatꝰ: vt gallina et cubeth .i. perdix. et alia ſimilia genera: multam habent ſuꝑfluitatē: et ob hoc mares mul-

tum coeunt: femineqꝫ multam habent materiam Colūbe vero quaſi medie ſunt inter vtrumqꝫ genꝰ Sunt em̄boni volatus ſicut vncoꝝ vnguium: habent corporaſicut ponderoſe Quouiā etgo boni volatꝰ ſunt: de neceſſitate tranſit earum ſuperfluitas in plumas et alas.Quaqꝫ eaꝝ pauca ſunt. id eſt bina. ꝓpter corpulentiavero ſuam et calorem ventris ouaut multotiens ſcꝫ decies ī anno: maxime quia cibus eaꝝ de facili inueniturAues autem vncorum vnguiū non niſi difficile cibum AVI.acquirunt.Iterum de fecunditate earum.Terum aues modice qͣnto magiſ paueſcuntto pluriū ouorum ſunt: quia corpora ſua maioris ſunt humiditatis: et eoruꝫ crementū trāſitin ſperma. Alia vero genera magis ſicca ſunt: ideo magis iracunda: quoniaꝫ ira fortis non eſt niſi in corꝑibuſmulte ſiccitatis Gracilitas quoqꝫ cruriuꝫ in paruis auibus et debilitas conuenit huiuſmodi coitui et ouorummultitudini: ſicut accidit hominibus: quia cibꝰ ad crura trāſiens tranſit eis ī ſuꝑfluitatē ſpermatum. Auesautem vncorum vnguiū habent pedes fortes: et cruragroſſa ꝓpter vite ſue regimen: non potant Itaqꝫ cuꝫhumor naturalis accidentalis conueniens ſit generationi ſpermatis. Aues huiuſmodi non ouant ad plus:niſi ad quattuor oua. Deniqꝫ ſicut accidit arboribꝰ:que multum fructificant cito deficcantur: qꝛ cibus traſit in ſemen: ſic et galline quedam que multū ouantes:forte duo in die: cito moriuntur: quia cibꝰ tranſit in ſꝑma. Item auium femine non deſiderāt cōitū: ſicut maſculi. quia matrices earum ſunt ſub pariete ꝓpe renes:maſculi vero contracti ſunt interius: indigent multocoitu ꝓpter ſpermatis multitudniē. Iteꝫ aues paruefaciunt pullos multos: pullificant incōpletos: non eniꝫgenerant cibū eorum generationi ſufficientem. Ideo ſioculus pulli irundinis paruus eſt extrahatur: iterūcreſcet. Gallina columba coeunt pullificāt toto anno: preterꝙͣ in tropicoruꝫ menſibus. Turtur poſt tres.menſes coit. pregnans eſt diebus. xiiii. totideꝫ cubatPauo pullificat poſt trienniuꝫ. Sola irundo inter volatilia carnes comedētia bis in anno pullificat. Itaqꝫturtur et palūbus irundo bis in anno pullificant et binos. Columba ſepe. pauo vero ſemel: gallina anſer: etanas: et perdix: et faſianus ſimul multos. Aquila verocetereqꝫ rapaces aues: non niſi duos vel in anno ſemelaūt ſi plures eos ꝓiiciunt. Eſt autem auiū vociferatiomagis in tempore coitus. Perdix in coitu facit odoreꝫfetidum. Gallina poſt coitum horripilationes habet Actor. De luxuria quoqꝫ coitu columbe et cubeth.i. perdicis multa ſuperius dicta ſunt. CVII.De nidificatione auiū. Areſtotiles.Rūdo quando vult p̄parare nidum. miſcet O ꝑalea lutū. Qd̓ ſi lutū inuenerit intrat aquāet poſtea cinerē ſucqꝫ domui parietes vt facitPartes duras in fundamēto ponit: domū adeo mag. vt ſibi ſufficere poſſit. extruit. Aues autem graueſ habent nidum: vt alie: ſed vadunt ad loca plana: ibiqꝫ manſionem faciūt ex ſpinis et alia materia hocpter accipitrem et vulturem: ꝓpter calorē. Quedamautem ex auibus nidificant in cauernis et lapidibus.liche auis nidificat ſuper arbores ex lana pilis. Cinomolgus nidum ſuum facit ex cinomomo ſperice ſuꝑarbores altas: ad quas nemo poteſt aſcendere. Hakrakōꝫ .i. vpupa ſuū nidū facit ex homīs ſtercore Pliniꝰvbi ſupra. Alcionuꝫ nidi figura: reliquarū quoqꝫ ſolertie nos admonet. Neqꝫ em̄ auuim ingenia magis aliqͣparte ſunt admiranda Irundines. vt ſupra dictum eſtluto conſtruūt: ſtramento roborant. Si quando inopiaeſt luti madefactum multa aqua pennis puluerē ſꝑgūt