LiberDecimuſſeptimus
hominē ꝯtractum frigore clamare credas. Sed terrasſpeciales habet in quibꝰ huiōi voces ꝓfert. In ceterisaūt vt in plurimū muta eſt. Hec auis bubone minor eſtnoctua maior. aduncuꝫ habet roſtrum ac pedes: et eminētibꝰ plumis habere videtur aures. Preda viuit: carnibus veſcitur: mures ꝑ̄ſeqͥtur: ⁊ ab auibꝰ ceteris odiohabeturAXVIII¶ De palumbo. ¶ AreſtotilesAlumbe ſunt aueſ que naturaliter ſeſe diligūtpuguant tamen contra ſe ꝓ nidis: eoſqꝫ ſibi inuicem auferunt. Hi ſicut et turtures in annobis ouat: binoſqꝫ pullificant Hanc quoqꝫ cōtinentiamſeruant. ꝙ ſi quis parē ſuum amiſerit: vlteriuſ non coitextra nidum ſtercus eiiciunt: ⁊ cum eoꝝ pulli creuerintad hocipſum eos erudiunt: vt videlicet et ipſi eiiciant.Eſt autē palumbꝰ minor columba: nec domeſticatur vtcolumba Color eius ad nigredineꝫ declinat Pedes eiꝰrubei ſunt et aſperi Uiuunt autē ex fructu ſicut et turtur. Et palumbꝰ ſemper apparet: turtur aūt non Huiꝰgeneris femine nō diligūt coitū. ¶ Pliniꝰ libro. x. Cocyx de genere accipitris parit in alienis nidis: maximeqꝫ palumbinis. Uiuere palumbas ad triceſimū: reliqͣset ad qͣdrageſimū areſtotiles autor eſt: vno tamē incōmodo vnguium: eodeꝫ et argumento ſenecte qui circaperniciem recidūtur Cantus om̄ibus ſimilis: idēqꝫ terno ꝑficitur verſu: p̄terꝙͣ in clauſule gemitu: hie me mutis: vere vocalibꝰ. Pariūt autem cuꝫ ſolſticio: plurimūqꝫ terna oua: nec plus ꝙͣ bis fere. et ꝙuis tria peꝑerintnunꝙͣ plus duobus educant: tercium irrituꝫ eſt Urinūvocant. palumbes incubat femina poſt meridiana ī matutinū: cetero mas ¶ Iſidorꝰ Palumba eſt columba ſiluana videlicet auis caſta ex moribus appellata. eſt em̄comes caſtitatis: cuꝫ amiſſo corporali conſorcio: ſolitaria incedat: nec carnalem vltra copulam requirat.¶ Auicenna: Sunt aūt palumbe dure carnis. ¶ Ex li.de naturis rerum. Palumbi femina incipit oua cubare a medio die vſqꝫ ad mane: mas vero reſiduo tempore Mas palumbaꝝ ſugit terram ſalſam et humidam:ac ponit in os pulli vt aſſueſcatur cibo. Palūbes amiſſo corporali conſortio: nec viride quicꝙͣ in quo requieſcat petit nec carnalem copulam vltra requirit ¶ ActorPalumbus eſt ipſa ſpecies columbe: que vulgo ramaria dicitur: quia videlicꝫ ramīs arboꝝ inſidere conſueuit: ibiqꝫ nidificare.De medicinis ex palūbo. ¶ Pͣli. li. xxix..C XIX.Alūbinꝰ ſanguiſ eximie ꝓdeſt oculis cruore ſuffuſis. ¶ Idem in libro. xxx. Palumbe caro decocta in aceto dyſentericis ac celiaciſ medeturPalumbi fetus ex poſca decoctuſ aluuꝫ ſiſtit Fimꝰ palumbinꝰ in faba ſumitur cōtra calculos: et alias veſicedifficultates. Similiter ⁊ cinis plumaꝝ palumbiū ferarum ex accto mulſo. ¶ Diaſcorides. Fimus palumbinꝰcalidꝰ ⁊ cauſticuſ cū aceto tritꝰ ⁊ impoſitꝰ: ſcrophas cūrat. et carbunculos rūpit. Mixto vero melle ac ſeminelini et oleo vt cathaplaſma adhibitus. combuſtionibusmedetur. maxime vero fungos venenatoſ bibētibuſ p̄ſidium eſt. id melius facies ſi cum vino et aceto bibatur.¶XX.¶ De paſſere ¶ IſidorusAſſeres ſunt minuta volatilia a paruitate vocata Qua paſſeris in nido reperta cuculi comedunt: et ſua obiiciūt: et poſt illa ſuſcepta fouētet nutriunt ¶ Plinius libro. x. Paſſeri ineſt mīmum vite cui ſolacitas par. Mares negantur anno diutiꝰ durare: argumento quia nullo veris initio appareat nigritudo in roſtro quē ab eſtate incipit. feminis vero longiuſculū ſpaciuꝫ eſt ¶ Idem in libro. xviii. peſteꝫ a milioet pauico ſturnoꝝ paſſerum ve agmīa ſcio abigi quadā
herba cuius nomen eſt ignotuꝫ in quattuor angulis ſeretis defoſſa. mirum dictuꝫ vt auis omīno nulla intret¶ Ex libro de naturis rerum. Paſſer in tectis habitat.gregatim ad paſtum volat. omnibꝰ auibꝰ calidior eſt: cito digerit qͥdquid glutit Unde corpus eius nequaꝙͣ cibo ſumpto impinguat: ſed tantū ſuſtentat. Stercus etiam eius calidiſſimū eſt quādo emittitur. Supra moduꝫquoqꝫ luxurioſus eſt: et in furorem citius cōcitatus ſednulla mora diſcordie. Dicit areſtotiles ꝙ mas tantumvno anno viuit: femina vero diutiꝰ: qd̓ de paſſeribꝰ oriētis credimus. nam ⁊ illa nigredo de qua dicit ꝙ eſt ī collo maſculi: non eſt in eis qui ſunt apud nos ſcꝫ in europa: ſed alba quedaꝫ in genis macula nigredine notata:et hi in vita perſeuerant hieme et eſtate: ſicut et eoꝝ femine. Etas paſſeris apparet in roſtro: quia iuuenis habet illud tenerum: et circa fauces croceū. Senex verodurum et nigrum. In quibuſdā orbis partibꝰ morbumcaducū hec auis patitur. Et hoc vt areſtotiles credit:quia ſemen iuſquiami comedit. Huius pulli cum euolare debent: vicini paſſeres cum eoꝝ parentibꝰ conatusipſoꝝ euolantiuꝫ comitātur: vt imbecilles ſi neceſſe ſitplurium ꝯſtipatione confortentur ¶ Areſtotiles. Paſſer habet vocem ſibi appriatam: ſicut et turtur. Paſcitur autem et vermibꝰ: ſicut et alie multe conſimiles auicule. Accidit paſſeribus ſicut et coruis et irundinibusꝙ mutātur a nigredine aliquantulū tendētes ad albedineꝫ. Uiſus eſt aliqͣndo paſſer albus: et ſimiliter coruusPaſſeres cinere confricātur et albuūt ſe ſicut et colūbePreterea paſſeres quidā ſicut et irundines pullificantincompletos pullos: faciuntqꝫ pullos multos. ¶ Gloſaſuper pſalmū. cxxiii. paſſer aliquo ſtrepitum magnū faciente volat. ne laqueo venantiū capiatur Und̓ animainquit noſtra ſicut paſſer ⁊c ¶ Phiſiologꝰ. paſſer eſt auiſlibidinoſa. ideoqꝫ ⁊ a patiēdo nom̄ ſortita: leuis vaga.et aſtuta: fructibus humani laboris nociua laqueos dep̄hendit gnara. fertur autem nidum de facili mutare: ⁊columbe nidum auferre. ¶ Actor. paſſer eſt auicula valde circumſpecta in tectis habitat: et in altis locis in petre foramine nidificat Mas nigredineꝫ habet circa oſfemina vero albedineꝫ. Fertur aūt hec auis muſcas venari et morbum caducum pati.CXXI.¶ De cibo et medicīa ex paſſere. ¶ AuicennaAſſeres omnes male carnis ſunt: et omnia qͥdem oua: ſed p̄cipue oua paſſerum in coitu faduſſima eſt: et luxuriaꝫ cōmouet ¶ Plinius libro. xxx. Ciciunt augmentū. ¶ Razi. Caro paſſeris calinis paſſerum ſarmentis crematorum duobus cōclearibꝰ in aqua mulſa: regio morbo reſiſti ¶ ¶ Ex libro de naturis rerum. paſſer vt dictum eſt. omnibꝰ auibꝰ calidior. Unde caro eiꝰ ſtiptica eſt et ſanguīs incētiua. Stercꝰ eius. vt dictum eſt. calidiſſimū eſt quādo emittitur.ſed citiſſime nifrigidatur ¶ Hali. Qua paſſerum augētvenerem. Fimus eius a lentigine purgat faciē. ꝙ ſi cūhominis ſputo diſtemꝑetur: eo qͣꝫ variceſ cathaplaſmētur extirpanturTXXII.¶ Iſidorus.¶ De panoneAuo. ſicut et grus et alie quedā volucres. a ſono vocis nomen habet. ¶ Areſtotiles. Itē pauo viuit annis .xxv. pullificat poſt trienniuꝫ: ſemel in anno tantum. xii. oua vel minꝰ. poſt trienuiuꝫ qͦqꝫ penne eius coloratur: et ꝓducit eas cum prima arbore folia eiiciente. Deinde naſcitur ei pluma cum primoincipiūt follificare ¶ Pli. pauo laudatꝰ expādit coloreſaduerſo maxime ſole. quia ſic fulgentiꝰ radiant: om̄esqꝫ in aceruum contrahit pennaꝝ quos ſpectari gaudetoculos. Item cauda annuis vicibus amiſſa cum foliisarboꝝ: donec naſcatur alia. cum flore pudibundꝰ ac merens querit latebram. Ab autoribꝰ auteꝫ nō glorioſuꝫ