Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimuſſeptimus

ima petunt. De his fertur vulgo: earū oua in terrapoſita a bufone foueāt̉. e qͥbꝰ exierīt pulli tūc primūeos parentes curant: eiſqꝫ cibos ferunt quoaduſqꝫ volatus temptare poſſint..LXXXVIII. De glute. Iſidorus.Lutis eſt auis grece ſic nominata: quia longāexerit linguam: hec inſtante hieme recedētibꝰhirundībꝰ atqꝫ ciconiis blandiēte ſibi ſocietate auide cum eis iter aggreditur Sed poſtmodū in volatū labore comꝑto pnīa ducitur. et qm̄ incomitatā reuerti piget: ſequitur aues aliquas tanto tamē tedioparuiſqꝫ dietis vt eam incompleto itinere hiems anticipet. Econtra vero citramꝰ auis aſie feſtinātior ꝑſeuetat: et alias aues ſocias preit: redditqꝫ ſolicitas: et excitat de nocte ſomnolentas. Areſtotiles. Aues galator .i. magne lingue: lingua habet ꝓminētem valde: ethec adiungitur in redeundo cum gruibꝰ et alijs auibꝰ Plinius libro. x. glottis quidem et cenchramꝰ aliascitramꝰ ſemper hinc remeantes. comitatum ſolicitantabeuntqꝫ ſimul per ſua ſigna. glottis vero perlongaexerit linguam: vnde ei nomē: hanc initio auide blandita ꝑegrinatione pnīa ſubit in volatu cum labore Incomitataꝫ reuerti piget et ſequi. Nec vnꝙͣ plus vno dieꝑagit. Sed hoſpicium in ꝓximo deſerit. Uerum inuenitur et alia p̄cedente relicta anno ac ſingulos diesſimili modo. Cenchramꝰ ꝑſeuerantior feſtinat etiaꝫuenire ad expetitas ſibi terras. Itaqꝫ noctibus is easexcitat admonetqꝫ intineris.LXXXIX De graculo IſidorusRaculi a garrulitate dicti ſunt: non vt quidāvolunt: eo gregatim volant: cum ſit manifeſtū eos ex voce nuncupari Eſt em̄ loquaciſſi genus et vocibus importunū. Pliniꝰ libro. viii.gracula quoqꝫ ſicut et alie quedam aues lauri folio annuum faſtidium purgant̉. Idem in libro. decimoviii. graculi ſero a pabulo recedentes hiemem p̄ſagiūt Ex libro de naturis rerum. Graculꝰ eſt auis nigra totum corpꝰ. Eſt em̄ de genere cornicis: licꝫ corporeminor libenter in altiſſimis nidificat: in tanta multitudine: vt in vna ſepius arbore. viii. paria graculoꝝnidos cōſtruant. Optime nanqꝫ aues iſte ſibi inuicemcōpatiuntur. Eſt autem auis clamoſa nimiū maxime acoitus tempore: quem ſcꝫ coitum tempꝰ excitat vernūAmoris gratia maſculꝰ feminā cibat. Carnes pulloꝝeius edibiles ſunt: et maxime ſi excoriētur. hāc auemnulli falſo opinātur eandem eſſe qͣm garruluꝫ ſed multa inter eas ē differētia. Nam graculus vt dictum eſt.vnius eſt coloris. garrulus autem colore diſtinctus exdiuerſis plumis Dictus autem eſt a garriēdo. de vnananqꝫ arbore in aliam garriēdo tranſit: nec eam quiſꝙͣtranſire poteſt: cōtra quem non garriat. Ceteraꝝ etiāauium voces vel modulos non ad delectamēta leticieſed tantum ad garriēdū dicitur imitari. Tanta pluma varietate diſtinguitur: vt nullus ei ceteraꝝ auiū color d̓eſſe dicatur: Captus in iuuentute clauditur vt articulata verba loqui doceatur que etiam vbi euaſeritmagis garrire geſtit. Et qn̄qꝫ dum garrulitate intendens ſibi non ꝓſpicit niſus eam inopinate rapit. freq̄nter inſanire dicitur ita plerūqꝫ inter furcatos arborrimn ranos ſe ſulpeidi. Iſidorus..XU. De grippę.Rippes vocatur: eo ſit animal pennatumquadrupes. hoc genuſ feraꝝ in yꝑboreis naſcitur montibꝰ Omni corporis parte leones ſūtalis et facie aquilis ſimiles equis vehemēter infeſti: homines viſos decerpunt Solinꝰ. In aſiatica ſcythia terre ſunt locupletes inhabitabiles tamen. Namcum auro et gēmis affluant: grippes vniuerſa tenent

alites ferociſſimi: vltra omnem rabiem deſeuientesquoꝝ immanitate obſiſtente: aduenis acceſſus rarus ēUiſos quippe decerpunt velut gēiti ad plectendā auaricie temeritateꝫ. Arimaſpi his pugnāt vt lapidesqui ibi ſunt intercipiant Ex quibus ſunt ſmaragdꝰ: ſianiacꝰ: criſtallus Ex libro de naturis rerum. Grippes eſt auis quadrupes: capite alis aquile ſimilis: ſꝫmulto maior: tamē in nido ſuo lapidem agatem ponit:nec dubium quin ad aliquod remediū. hi equis et hoībus maxime infeſti ſunt. et homines armatos p̄liandoſuperant occidūt. Grippes dicūtur auꝝ effodere: īeffoſſi inſpectōne gaudere. Iſidorus..XIII. De grue.Ruēs nomē de ꝓpria voce ſumpſerūt tali em̄ſono ſuſurrant He dum pergūt: vna ſequitur aliam ordine litterato: De quibuſ lucanus. Etturba parit diſꝑſis littora pēnis. Etatem in illis colorꝓdit: etenim ſenectute nigreſcunt Areſtotiles Gruibꝰ qͦqꝫ natura dedit placabilem criſſam per mediuꝫ caput a roſtro reſidenteꝫ. Regem habent grues: eiqꝫ ſūtobedientes. Grus dormiēs caput ſub alis d̓clinat: ſuper vnū pedem ſtat. Habent autē rectorem grues: quiceteris dormiētibꝰ et capita ſub alis reclinātibus excubat eleuato capite. Grues ad inuiceꝫ pugnāt: ita inhora pugne accipi poſſent. In gruibus color plume iniuuentute cinereus eſt: nigreſcit in ſenectute Pliniꝰlibro. viii. Grues ac ſimiles aues: iunco paluſtri medētur ſibi Idem in libro. xviii. Grues in mediterraneafeſtinantes tempeſtateꝫ p̄ſagiunt. grues autem ſilentōper ſublime volantes ſerenitateꝫ. Idem in libro. xxxGruuꝫ adep̄s incipientibꝰ carbūculis tubera quecūqꝫ opus eſt emolliri efficaciter curat. Actor Alibiqꝫ legitur grus cum veſꝑtilionē viderit fugit. Exlibro de natu. reꝝ. Per grues domeſticas alie capiuntur grues. habēt carnes reliquis auibꝰ gauiores. Un̄occiſa grus vna die in eſtate: duobꝰ in hieme ẜuari debet: anteꝙͣ comedatur: vt caro digeſtibilior fiat atqꝫ tenerior Razi. Caro gruis groſſa eſt: que tarde digeritur: ſanguineꝫ melancolicū generat Hali. Felgruis calidū ſubtile ſi cum aqua ſanſuci naribꝰ inſtilletur: paraliſi ꝓdeſt: et facit titillationemXUIIDe gruū volatū et ꝑegrinatiōe IſidorꝰRues excelſa petunt: quo facilius videant: qͣſpetant terras Caſtigat autem voce que cogit agmē: at vbi rauceſcit ſuccedit alia. Nocte autem excubias diuidunt: ordinem vigiliaꝝ per vicesfaciūt: tenentes lapillos ſuſpenſis digitis: quibus ſomnos arguant: quod cauēdum eſt clamor indicat. Areſtotiles. Grues p̄cipue loca ſua poſt equinoctiuꝫ autūnale fugiendo hiemem dimittūt: poſt vernale redeūtvna eſt que clamat inter illas de nocte: cuius voceꝫandiunt venatores ſciunt: non remanebūt in locis ſuis aues iſte. Grues autem in mediterranea fugientestempeſtatem p̄ſagiunt. āt ad alia loca ſe trāſferūtprius aſcenſione multa volando aſcendunt: vt conſiderent equalitatē aeris ad quē trāſferre ſe volunt Ambroſiꝰ libro. v. Amant grues ꝑegrinari frequēter. Inhis etiam reſidentibꝰ diſpoſitos vigiles cernas: alijsem̄ quieſcētibꝰ alie circūeunt explorant ne ex aliquaparte temptētur inſidie. Impleto aūt temꝑe. vigiliarūilla que hoc officium compleuit: in ſomnū ſe premiſſoclamore componit. vt excitet dormientem: cui viceꝫ officii traditura eſt. at illa inuite et ſponte impigreſomno excuſſo: vicem conſequitur. Et ſi quid cauendūfuerit vel viderit clamore hoc alijs indicat Hunc etiāordineꝫ volantes ſeruant hac moderatione omneꝫ laborem alleuiant vt per vices ductus ſui mūere fungāt̉p̄cedit em̄ vna preſtituto ſibi tēpore d̓inde cōuertitur