Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DecimuſſeptimusLiber

eoꝝ pulſa imitatur ad hunc modū vlciſcens Ex librode natura rerum. Carduelꝰ eſt auis parua: nigro croceoqꝫ ī corpore: rubro vero in capite colore venuſtataMirū autem videtur hec auicula carduoruꝫ acutisaculeis paſcitur. In hac ergo nature miraculū apparꝫque talem aſtutiam ei dedit: quā nec boui nec aſino magnis aīalibꝰ imꝑtiri voluit. vt videlicꝫ ergaſtulo clauſa ſuppoſitam aquā ab imo filium vauiſcd̓ ſuſpēſo adſe cum roſtro trahat: pediqꝫ filo interduꝫ ſuppoſitoattigerit vaſculū: ſit ī potu ſedat. Cariſte vt dicit ſolinꝰ: aues ſūt que impune flamas inuolant: ita vt nec plume nec carnes eaꝝ flāis igniū aliqͣtenꝰ cedāt XLVII De ciconia. Iſidorus.Iconie quaſi cicanie a ſono quo crepitant dicteſunt: quem ſonū oris potiꝰ eſſe cōſtat ꝙͣ vocis:quia eum roſtro quatiēte faciunt. he veriscie: ſocietatis comites. ẜpentium hoſtes. maria trāſuolant. in aſiam collecto agmine ꝑgunt: Cornices eas duces p̄cedūt: et ipſe quaſi exercitꝰ ꝓſequūtur. Ambroſius: Ciconias volantes exercitum credas cum ſignisſuis ꝑgere: ſic omnes viandi comitandiqꝫ ordineꝫ ſeruant. Cornices autem deducunt eaſ dirigūt ac ſtipāadeo vt aduerſꝰ inimicas aueſ bellātibꝰ auxiliari credātur. et ꝓprio ꝑiculo alienā bella ſuſcipere. Nam et cumvulneribus reuertētes manifeſta quadā ſanguinis ſuivoce. ceteriſqꝫ loquūtur īdiciis. grauiuꝫ ſe certaminuꝫſubiſſe cōflictum Solinꝰ. Ciconias ferunt liguashabere: et ſonū quo crepitant oris potiꝰ ꝙͣ vocis eſſeſtat nocere eis. omnibꝰ quidē locis nephas ducūt Sedin theſſalia vel maxime vbi ẜpentium īmanis eſt copiaquos dum eſcandi gratiā inſectantur regionibꝰ theſſalicis plurimum mali detrahunt Ex libro de naturisrerum. Ciconie ſerpentium exitio tantus eſt honor intheſſalia: vt capitale fuerat occidiſſe ciconiā: ſicut et hominē Multipharie nāqꝫ ſerpentibꝰ inſidiatur: eoſqꝫmedit. et alia venenata: nec tamen moritur: Bufonemautem non niſi in magna fame comedit: in quo naturale bufonis malum notatur. Uidetur autem ciconia caput habere valde reumaticū: quia roſtro eius aqua fere continue diſtillat: et hoc hieme magis. Uentriculꝰ eius contra venenata remedium eſt. hee nidos ſuosannuo repetūt et vnuꝫ ſe ē fetibus ſuis domino loci ſubquo fetificant: plumatuꝫ quaſi tributum. vt fertur. deitciunt. Sed forte cauſa magis eſt tedium nutriēdi. Abiture autem. vt dicit ſolinꝰ. in certo loco cōgregātur: itavt nulla ſui generiſ niſi captiua relinquatur In aſiapus eſt vbi cōgregate cōmurmurant: et eam que nouiſſime venit: dilacerāt: ſicqꝫ recedunt. Ciconia horas diei crepitatione ſua diuidit: roſtro aluuꝫ purgare nouit.vnde ad eius imitationeꝫ cliſtere galienꝰ adinuenit Inhieme latet in aquis: vere in ſiccum aſcendit. Pliniꝰvbi ſupra. Ciconie quonam e loco veniāt: aut quō ſe referant adhuc incōpertū eſt. E longinquo venire dubium eodem modo quo grues. ille hiemis: hee eſtatisaduene Nemo diſcedētium aut venientiū agmen viditvtrumqꝫ nocturnis temporibꝰ fit. Cicome nidos eoſdērepetunt: et genitoꝝ ſenectam in vicem educāt Idemin libro. viii. Ciconia quoqꝫ origano ſibi medetur. Id̓in libro. xxix. Ciconie pullum qui ederit negatur anniscōtinuis lippire oculis. Ciconie quoqꝫ ventriculuſ valet contra omnia venena Idem in libro. xxx. furūculiſetiaꝫ dicitur mederi ciconie ventriculꝰ ex vino decoctꝰByaſeorides. Fimus ciconie cum aqua potui datusepylenticos curat: XI. VIII. De pietate ciconiarum et caſtimonia. Ambroſius.Iconiaꝝ quoqꝫ pietas: et clemētia cōſiderāda Naꝫdepoſiti patris artus longeuū ſene

ctutis plumis nudatos circumſtans ſoboles pennisprus fouet. Et quid dicam collatitō cibo paſcit: quādoetiam ipſa nature reparat diſpendia: vt hincinde ſeneꝫſubleuantes: fulcro alaꝝ ſuaꝝ ad volandum exerce autvt in priſtinos vſus diſſueta mēbra reducant. Quis noſtrum patrem egrum non leuare faſtidiat Quis fratrēſenem humeris ſuis imponat At vero auibus graueeſt: qd̓ pietate plenum eſt Unde et auis hec romanoruꝫvſu auis pia vocatur. Iſidorus. Eximia etiam illis ēcirca filios pietas. Nam adeo nidos impenſiꝰ fouēt. vtaſſiduo incubitu plumas exuant. quātuꝫ aūt tempꝰ impenderūt in fetibus educandis: tantū ipſe in vicē alūtur a pullis Ex libro de natura rerum. Ciconia dicitur auis pia. cum em̄ antiquiores ciconie penniſ amiſſiſꝓprium ſibi victum acquirere nequeant: iuniores frigida genitoꝝ membra refouentes: eos in paſtu ꝓcurantdonec ala fortis redierit. Nec dubiū eas caſtitatis ſectatrices eſſe: feduſqꝫ coniugii ad inuicem ſeruare Un̄fertur in eminētiori loco domꝰ cuiuſdam par vnuꝫ ciconiaꝝ habitabat. vnde mare ad paſtū recedēte: freq̄nter alius mas adueniēs feminā adulterino coitu polluebat At illa ſtatim eminꝰ in fonte ſe mergebat. ſicqꝫ ſcelus adulterii per aque lauamētum delens: marem ꝓprium deludebat. huiōi factum dn̄s habitationis frequēter aduertit: quadaꝫ die poſt adulterium eam a fontene laueretur ꝓhibuit: nec mora maſculꝰ a paſtu rediēsin femina ſua ſcelus adulterii dep̄hendit: et ad horā diſſimulās abiit. Reuerſuſqꝫ ſecūda die maximā ciconia multitudīeꝫ ſecum adduxit: que ſingule adulterā aggreſſe: miſeram crudeli laniauerunt morte XLVIIII De cigno. YſidorusIgnus grece latine olor dicitur: eo totꝰ albus ſit plumis. olon em̄ grece totum dicitur.ignus autem dicitur a canēdo: eo carmiſtiſdulcedinem modulatis vocibus fundit. Ideoqꝫ autemſuauiter eum canere dicunt: collum longū et inflexūhabet: et neceſſe eſt eluctātem vocem per logū et flexuoſum iter: varias reddere modulationes Ferunt in hiperboreis partibꝰ p̄cinentibꝰ citharedis olores plurimosaduolare: aꝑteqꝫ admodum cōcinere Naute vero ſibihanc auem bona prognoſim facere dicunt ſicut emiliuſait. Cignus in auſpiciis ſemper letiſſimꝰ ales. Hūc optant nautē: quia non ſe mergit in vndis. AreſtotilesCignus eſt de genere auium corium inter digitos hn̄tium Manetqꝫ in ripis lacuum in locis multarū arborum. Bone vite eſt atꝫ nature: et ſenectutis bone. huiꝰmōi aues cōtra accipitreꝫ pugnare incipiūt. Sed ſicum eis ille pugnare ceperit: pugnant cum ip̄o: eumqꝫvincunt Plinius libro. x. Oloꝝ morte narraturtus flebilis falſis. vt arbitror. exꝑimentis. idē mutuacarne veſcūtur īter ſe Iorath. Auiſ olor ī dulci modulatione mīme delectatur: ſed cuꝫ ſuauiſſime modulaturtanc ſignat morti ſue magis vicinatur. AmbroſiusCignea carmina ſub graui terrore mortis imminentisdelectant. Naturales edunt modulos cantilene quibuſpaludes reſonant dulciſſima ſuauitate. Cignus ꝓceriore collo vtitur vt quia paulo corpore pigrior eſt: nec facile aquarum interiora penetrare poteſt. ceruicem addam extendat eamqꝫ de profūdo rapiat. XXX. Idem de eodem. Ex libro de naturis reIgnus habet plumas albas: ſed carnes nigͣsfortitudinem ſuam in alis. colerice cōplexionis¶ſt: ob hoc iracūdus Dentes habꝫ in roſtrominutiſſimos: vnde cibos inuadit: alias incidit Oneriſimpatiens eſt nec libenter volat: ſed in ſtagnis requieſcere delectatur. cum vno pede natat: cum alio ſe regitveli modo. cum piſcibus nutritus: eis eſt innoxiꝰ Suꝑaquas nidificat. in pulliſ educādis ſolicituſ. temꝑe coitꝰ