LiberSextuſdecimus
in omnibꝰ diebus dominicis id ad altare obſeruatur: ⁊all̓a canitur: quod ſignat actionem noſtram futuramnō eſſe niſi laudare dn̄m. Sicut ſcriptuꝫ eſt Beati quihabitāt in domo tua domine: in ſecula ſeculoruꝫ laudabūt te. Qui etiā dies qͥnquageſimꝰ nō tantū euangeliocōmendatur: quia tunc temꝑis ſpūſſanctꝰ aduenit. ſed.etiam in exodo Nam ab īmolatione agni. l. dies numerātur vſqꝫ ad diem quo lex data eſt ſcripta digito dei: qͥſignat ſpiritūſāctum Unde vbi vnus euāgeliſta dicit.Si in digito dei eiicio demonia. Alius dicit in ſpiritudei Et magi in tercio ſigno deficiētes: ⁊ facientes ſibiaduerſum eſſe ſpiritūſanctū: dicunt digitus dei eſt hicSicut em̄ cōciliatus ⁊ placatus ſpūſſanctꝰ requiem p̄ſtat mitibus ⁊ humilibꝰ: ita cōtrariꝰ et aduerſus immites ⁊ ſuꝑbos inqͥetudine exagitat: quā inquietudinemmuſce ille breuiſſime ſignauer̄t ſub quibꝰ magi pharaonis defecerunt dicentes. digitus dei ⁊c. Contrariꝰ eſtautem ſpirituſſanctꝰ omnibus ſua querētibꝰ. et per hociugum aſperum et ſarcinaꝫ grauem portantibꝰ: nec inuenientibꝰ requiem animabꝰ ſuis: quia caritas nō querit que ſunt ſua. Uocantur autem omnes ad illam reqͥem̄ alteriuſ vite: quo ab iſta tranſitur: quod paſcha ſignat: in no. pa. et fi. et ſpirituſſancti. Ideo quinqͣgenariꝰus numerꝰ ter multiplicatus addito ad eminentiam ſacramenti ipſo ternario: in illis magnis piſcibus inuenitur: quos dominꝰ iam poſt reſurrectioneꝫ: nouam vitādemoſtrāſ a dextera parte leuare imperauit ¶X ¶ VIII¶ De cliclis annalibus. ¶ Ex compoto.Equitur de ciclis. Ciclus eſt ſpacium aliquodannoꝝ in ſe rediens ſecundū aliquos numerosEt dicitur ciclus per duplicem ſincopaꝫ quaſicirculus Sunt autem cicli ſex. Unus ſolaris continēsxxviii. annos incipiens a martio id eſt. vii. kl̓. martii infeſto mathie continens ꝯcurrenteſ ⁊ regulares ſolareset literas dominicales et annos biſextiles et cōmunesSecūdus eſt ciclus decemnouēnal̓ cōſtans ex. xix. ānisqui inchoatur a ianuario continens in ſe aureuꝫ numerū: et claues terminoꝝ Tercius eſt ciclus lunaris ſimiliter incipiens a ianuario: et habens annoſ. xix. Incipitautem tercio anno cicli decemnouēnal̓: Hunc romani īuenerunt: vt ſcirent quā hora luna a ſole accendereturSed quia hec inuentio ꝓceſſu temꝑis falſificata eſt: nichil oꝑamur ſcd̓m iſtum ciclum. Quartus eſt ciclꝰ ep̄actalis incipiens a ſeptembre id eſt. v. kl̓. ſeptembris: habens ſimiliter. xix. annos: continens in ſe regulares lunares: et epactas: et annos cōmunes et emboliſmales.Quintꝰ eſt ciclus magnus cōſtans ex qͥngentis. xxxii.annis. ſecunduꝫ quem formatur tabula dioniſii. Sextꝰeſt ciclus indictionalis cōſtans ex. xv. annis: et cōtinēsindictiones Unde vidēdū eſt quid ſit indictio ¶AX¶ De indictionibus et luſtris et olimpiadibus et iubileisLim romani toti fere mundo imꝑātes: inſtitueP rūt tributa ſibi dari ab vniuerſis ꝓuinciis Sꝫquia difficile erat ſingulis annis romaꝫ venire a remotis partibꝰ: ſtatuerūt ꝙ ſaltem ſingulis quinquēniis venirent: indicentes vt in primo qͥnquēnio afferent ferrum ꝓ tributo ad arma fabricanda ¶ Secundoqͥnquēnio argentum ad militum ſtipendia Tercio veroaurum ad honorem romanoꝝ exprimendū. et ita ſemꝑpoſt aurum quod qͥndecimo anno ferebatur circulꝰ fiebat ad primum illoꝝ annoꝝ quinqꝫ: quibꝰ cōpletis ferrū ferebatur et quia romani ſic indixerāt: illi anni indictio appellātur: et eſt indictio equiuocū ad illos. xv. anuos: et ad quemlibet illoꝝ. Poteſt autem ſciri quottusſit annus in ciclo indictionis additis. iii. ad annos dn̄iet ſic diuiſa ſumma ꝑ. xvi. quottꝰ remanet tottus eſt anuꝰ Si nichil: vltimus eſt Idem ſcitur his verſibus. De
ſere xp̄i. m. cc. v. ter annos. Tres reliquis iungas: quindenos inde reſcindas. Quot poſſis vicibuſ: indictio ſēꝑhabetur Per remanēs ſi nichil remanet vltimꝰ annushabetur Luſtrū dicebatur qͥnquēnale ſpacium: quia cēſu in republica pacto venientibꝰ nūciis ꝓuinciaꝝ cumtributo cum cereis et alijs pompoſis expēſis luſtrabātciuitatem ¶ Iſidorus libro. v. O ſimpias apud grecosconſtituta eſt apud heolidem grecie ciuitatem heoliis agētibus qͥnquēnale certamen quatuor mediis annis vacantibꝰ Ob hoc heolidum certamīs tempuſ olimpiadēvocauerūt quadriennio in vna olimpiade ſupputato¶ Iubileus hebraice dicitur remiſſionis annus: qui ſcꝫſeptenis annoꝝ ebdomadibꝰ. id eſt. xlix. ānis texitur: inquo tube clangebantur: et ad om̄es reuertebatur antiqͣpoſſeſſio. abſoluebāt̉ d̓bita ꝯfirmabāt̉ libertates. Hūcnūeꝝ etiā in diebꝰ penthecoſtes et ip̄i celebramꝰ pꝰ reſurrectioneꝫ domini remiſſa culpa: et totiꝰ debiti euacuato cyrographo: ab omni nexu liberi: ſuſcipientes aduenientem in nos gratiam ſpirituſſancti. ¶ A.¶ De ſeculis et etatibus.Ecula vero nationibꝰ ſiue generatōnibꝰ cōſtātet inde ſecl̓a dicūtur: quia ſeſe ſequūtur Abeūtibus em̄ alijs: alia ſuccedunt. hoc quidaꝫ iubileum dicunt: eo ꝙ hebreus ille qui ꝓpter vxorē ⁊ liberoſſuos amās dominuꝫ ſuum: aure ꝑtuſa ſeruitio ſubiugatus ſeruire iubeatur in ſeculū: hoc eſt vſqꝫ ad. l. ānum.Etas d̓r plerumqꝫ ⁊ ꝓ vno āno: vt ī annalibꝰ Et ꝓ. vii.vt in hominibꝰ Et etiam ꝓ centum. et pro quouis tempore. Unde et etas dicitur tempꝰ quod de multis ſecūlis inſtruitur: Dicta eſt autem etas quaſi euitas .i. euiſimilitudo. Nam euum eſt etas ꝑpetua: cuiꝰ nec initiuꝫnec extremū ſcitur. qd̓ greci vocat eonās. Et aliqn̄ qͥdēapud noſ ꝓ ſeculo Aliqn̄ āt ponit̉ ꝓ eterno. vnd̓ ⁊ apudlatinos eſt deriuatū Etas autem proprie duobꝰ modisdicitur Aut em̄ dicitur etas homīs: ſicut infātia: iuuētus: ſenectuſ. Aut mūdi ſicut ille. vi. quaꝝ diſcurſꝰ ꝑ generationes et regna inſpicitur ¶ Actor. De his ſex mūdi etatibus in fine huius oꝑis deo iuuante breuiter totiꝰ mundi temꝑalem curſum ꝑſtringendo: dicere intēdimꝰ. Hoc gͦ d̓ tēꝑibꝰ ad pn̄s dictū ſufficiat. ꝓpter celi luminaria que in ſigna et tempora et dies et menſes ⁊ annos creata fuiſſe legūtur die quarto Nunc ad ſequētiūdieꝝ oꝑa tranſeamus.¶ Continētia libri decimiſeptimi.Ecimuſſeptimus liber agit deopere quinte diei. id eſt. de volucribus celi ¶ Et habet liberiſte clxxi. capitula. vt ſequi vid̓ris per ordinem.E operatione quinte diei. id eſt de formatōne volatilium et natantium..ii.E natura auium in generaliDe differentia auium multiplici..iiiDe e odem.iiii.De mutatione in colore. et plumis. et voce. et temꝑe. v.De auibus rapacibusDe roſtris auium.vii.De alis et plurnis eaꝝ..viii.De pedibus auium et cruribus..ix.De vnguibus..x.De carnibus eaꝝ..xi.De inceſſu et volatu auium..xii.De ꝑegrinatione et manſione eaꝝ.xiijDe cibo potu auium..xiiii.De vocibus auium..xv.De quarūdam auium ſagacitate..xvi.De quarūdam pugnacitate..xvii.De nominibus et naturis auium ſecūdum alphabetū