LiberSextuſdecimus
aſcendētia .i. eſt ab initio capricorni vſqꝫ ī finem geminorum. ⁊ tortuoſe aſcendentia obediunt directe aſcentdētibꝰ. hoc eſt duo ſigna que fuerint vnius longitudīsa capite cancri obediunt ſibi: vt gemini cancro. taurusleoni. aries virgini. piſces libre. aquarius ſcorpioni. etcapricornꝰ ſagittario. Et duo ſigna que fuerint vniuslongitudinis a capite arietis dicuntur concordātia initinere: vt aries: ⁊ piſcis. taurus ⁊ aquariꝰ. gemini ⁊ capricornꝰ. cancer et ſagittarius. leo et ſcorpio. virgo ⁊ libra: Et vocatur medietas circuli que eſt ab initio leōiſvſqꝫ in finem capricorni medietas ſolis: quia ſol in omni hac medietate habet principatū: ſicut habēt alij planete in ſuis terminis: et alia medietas que eſt ab initioaquarii vſqꝫ in fineꝫ cancri: vocatur medietas minima⁊ eſt medietaſ lune: quia luna ſimiliter habet in hac medietate principatū: ſicut ſol in maxima. Et vocatur illamedietas que eſt ab initio arietis vſqꝫ in finem virginiſ. medietas calida. Et alia que eſt ab initio libre vſqꝫin finem piſcium: medietas frigida. Et vocatur illa ꝑsquarta circuli que eſt ab initio arietis vſqꝫ in finem geminoꝝ: quarta calida et humida vernalis puerilis ſāguinea. Et illa que eſt ab initio cancri vſqꝫ in finem virginis dicitur quarta calida et ſicca autūnalis melācolica. et ſignat initiuꝫ mediocris etatis. Et illa que eſt abinitio capricorni vſqꝫ in finem piſcis dicitur quarta frigida ⁊ humida ſimul hiemalis flegmatica Omnibꝰ autem planetis qui ferūtur in his ſignis: non ꝙ ſint in eiſſed quia ferūtur ſub eis: hoc eſt in directo cornu altioret ꝓmptior circulo ſignoꝝ et curſu tardior eſt ſaturnuſ.deinde iupiter. mars. ſol. venus. mercurius. luna que ēterre ꝓpior. et curſu omnibus velocior.¶ XL.¶ De domibuſ planetarū in duodecim ſigniset earū exaltationibꝰAbent quoqꝫ planete in his ſignis poteſtatesquaſdā per naturam. quaſdā per accidens Pernaturam ſunt he domꝰ exaltatio terminꝰ triplicitas et facies. domꝰ he ſunt: aries et ſcorpius domusmartis. Taurꝰ et libra domꝰ veneris. Gemini et virgodomꝰ mercurii. Cancer domꝰ lune. Leo domꝰ ſoliſ Sagittariꝰ et piſces domꝰ iouis. Capricornꝰ ⁊ aquariusdomꝰ ſaturni. Signa autem in quibꝰ dum fuerint planete dicuntur gratulari. Et domī eoꝝ ſecundum doraclim ſunt hi. Saturnꝰ dum intrat aquariū gaudere dicitur. Et iupiter in ſagittario. Mars in ſcorpione. Uenꝰ in tauro. Mercuriꝰ in virgine. Sol exaltatur in arietē: hoc eſt in xix. gradu eius. Luna auteꝫ in tercio gradu tauri. Saturnꝰ in .xxi. gradu libre. Iupiter in. xv. gͣdu cancri. Mars in. xxviii. gradu capricorni. Uenꝰ inxxvii. gradu piſcis. Mercurius in xv. gradu virginis.Caput draconis in tercio geminoꝝ. ⁊ cauda in quartogradu ſagittarii. In ſeptimo aūt ſigno ab exaltationevniuſcuiuſqꝫ planēte in ſimili gradu erit eius diſtantiaverbi gratia ſicut ſol exaltatur in. xix. gradu ariētiſ. itain. xix. gradu libre cadit. et ſic de ceteris. ptolomeꝰ aūtponit arietem totum exaltatōnem ſolis. Et thauruꝫ totum lune. ⁊ ſic de ceteris ſimiliter.XLI.¶ De triplicitatibꝰ eorū ac termīs et faciebꝰ.Riplicitates vero ſic diſtinguimꝰ Omnia quidem tria ſigna: que in vna natura vidētur concordare: faciūt triplicitatem Aries ergo ⁊ ſagittariꝰ ⁊ leo faciūt triplicitatem primā. quia vnumqͣdqꝫ iſtoꝝ ſignoꝝ eſt igneum: maſculinū: diurnuꝫ: calidūſ. ac ſiccum colericū: ſapore amarum. Eſt ergo hec triplicitas orientaliſ Cuius domini ſunt in die ſol: poſt iupiter: deinde ſaturnꝰ. Et in nocte iupiter: poſt ſol. deīd̓ſaturnus Triplicitas ſecūda eſt ex thauro et virgine: ⁊capricorno: quia hec ſigna ſūt feminea nocturna: terreafrigida ſ. ⁊ ficca melacolica: ſapore acida: meridiāa Hꝫ
autē triplicitatis domīꝰ eſt: in die venus: poſtea luna:deinde mars Er in nocte luna: poſt venꝰ: mars Terciatriplicitas eſt ex gemīs et libra ⁊ aquario: quia hec ſigna ſunt maſculīa: diurna: ſanguinea: calida .ſ. et hūida:et acria: accidentali aūt ſapore dulcia. Cuiuſ triplicitatis eſt in die dominus ſaturnus: poſt mercurius: deinde iupiter. Et in nocte mercurius: poſt ſaturnꝰ: deīdeiupiter. In mane eſt ſaturnus et in meridie mercuriꝰ:in veſpere iupiter. Quartam vero triplicitateꝫ faciūtcancer: ſcorpio: piſces: hec enim ſigna ſunt feminea:nocturna: ſeptētrionalia. aquatica flegmatica: frigida:⁊ humida: ſapore ſalſa Cuius triplicitatis dn̄a eſt in ꝑte prima diei venꝰ in ſecunda mars: in tercia luna. Innocte mars: poſt venꝰ: deinde lūa Quatuor ergo ex hisſignis dicūtur mobilia .i. aries: cancer: libra et capricornꝰ Et quatuor fixa .ſ. thaurꝰ: leo: ſcorpio ⁊ aquariꝰ Reliqua vero quatuor .i. gemini: virgo: ſagittarius: et piſces ſunt ꝯmunia. Dicuntur mobilia. quia qn̄ ſol intrataliquod iſtoꝝ ſignoꝝ mouetur .i. mutatur tempuſ Fixavero dicūtur: quia qn̄do ſol in eis eſt tempꝰ figitur .i. īeodem ſtatu perſeuerat. Alia ſunt ꝯmunia .i. medietaseoꝝ erit vniꝰ temporis: et medietas alteriꝰ: verbi gratia Quādo ſol ſignum arietis ingreditur: mutatur tempꝰ .i. mutatur hiems in ver. Et qn̄do intrat tauruꝫ figitur .ſ. tempꝰ vernale. Quādo vero ſol ingreditur geminos: fit tempꝰ ꝯmune .i. dimidiū erit veris: et dimidiuꝫeſtatis. et ſic de ceteris. Hꝫ qͦqꝫ ī vnoqͦqꝫ ſigno. v. terminos ꝑ diuerſoſ gradꝰ diſpoſitos Nam ab initio arietis vſqꝫ ad ſextum gradū eiuſdem arietis eſt terminuſiouis. Et a. vi. vſqꝫ ad. xii. terminꝰ veneris. Et a. xii. vſqꝫ ad. xx. termīꝰ mercurii. Et a. xx. vſqꝫ ad. xxv. termīꝰmartis Et a .xxv. vſqꝫ ad. xxx. ſaturni. Facies aūt ſunthe Unūqd̓qꝫ ſignum diuiditur in tres partes equaleset vnaqueqꝫ pars ex. x. gradibꝰ conſtat. et vocatur facies. Quarum initiuꝫ a primo gradu ſigni arietis Prima ergo eſt a primo gradu arietis vſqꝫ in. x. et daturmarti Secūda vſqꝫ ad. xx. graduꝫ. ⁊ datur ſoli qui ſuccedit ei in ordine circuloꝝ. Tercia vſqꝫ in finem p̄dictiſigni: et eſt veneris. Similiter prima facieſ tauri ⁊ mercurii. ⁊ ſic per ordinem notantur et domini iſtarum facieXIII.¶ De virtutibus planetarū in eiſdē ſignisAm tractauimꝰ de poteſtatibus planetaꝝ inſignis: q̄ ſunt domꝰ: exaltatō: triplicitas: termīꝰ¶et facies. Nunc ergo tractemus de virtutibꝰſeu fortitudinibꝰ eoꝝ in ipſis Nā dominꝰ domꝰ habetqͥnqꝫ fortitudines. et dominuſ exaltationis quatuor. etdominꝰ triplicitatis. iii. ⁊ dominꝰ termini .ii. et dominꝰfaciei. i. Intellige ergo ex hoc numero fortitudines planetaꝝ Qui em̄ magis abūdant in numero: magis abūdant in fortitudine Quidam aūt p̄ponunt terminū triplicitati .i. volūt vt dominꝰ termini ſit fortior dominotriplicitatis. Sed iam ſuꝑius expoſuimꝰ in quo valetvnuſquiſqꝫ Et in vnoquoqꝫ ſignoruꝫ ſunt gradus: quidicūtur lucidi et tenebroſi: fumoſi: vacui. Ab initio arietis vſqꝫ in tercium gradum ſunt tenebroſi. et a. iii. inviii. et ab. viii. in xvii. tenebroſi. et a. xvii. in. xx. lucidi.et a. xx. in. xxiiii. vacui. et a. xxiiii. vſqꝫ in. xxix. lucidi. eta. xxix. vſqꝫ in finem arietes vacui. Et in ſignis ſunt qͥdam gradus qui dicūtur putei. cuꝫ fuerit planeta in aliquo iſtoꝝ dicitur eſſe in puteo. vt. vi. gradus arietis etxi. ⁊c. Item qͥdam gradus dicitur azamena .i. gradusdebilitationis corporis Eſt aūt azamena quedam dbilitas temporalis: vt eſt cecitas: ſurditas amiſſio membroꝝ Cum ergo fuerit luna in his gradibus in natiuitate alicuius pueri. accidet ei p̄dicta azamena ſecūdumſignum loci ⁊ aſpectus ſeu loca planetaꝝ Item quidaꝫgradus dicitur augmentās fortunam ¶XLIII.