SextuſdecimusLiber

eſt ab illo remotiſſima Reſpondeo. Nōne ſuꝑius ꝓbauimꝰ ignem vl̓ ethera eſſe firmamentū. Illudqꝫ quodhomines in aque colore modo pellis extenſum ſibi confingunt: nichil eſſe. Unde etiam ſi extra firmamentumeſſet: impetu illius moueri poſſet. Impetu em̄ alicuiusmaximi: videmꝰ minima que extra ip̄m exiſtunt freq̄nXXXII.ter moueri.¶ Falſa opinio de concētu celi ¶ Ex Imagine mundi.Eniqꝫ ſignifer primus circulus. xii. ſignorumdiuiditur in duodeciꝫ parteſ per latum. ſub his¶ferūtur. vii. planete. et hi ſeptem orbes. vt dicitur. cum dulciſſima armonia mouentur: ac ſuauiſſimi ꝯcentus eoꝝ circūitione efficiūtur. Qui ſonus ad auresnoſtras ideo non ꝑuenit: quia vltra aereꝫ fit: ⁊ eiꝰ magnitudo noſtrum anditū anguſtū excedit. Nullus em̄ ſonꝰ a nobis p̄cipitur: niſi qui in hoc aere ef̄ficitur. ¶ Rabi moyſes. Dixerunt quidam plures celos facere ſonūmagnuꝫ et horribileꝫ ⁊ hoc per ſimilitudineꝫ. quia etiācorpora parua que inferiꝰ ſunt: ī feſtinatione ſua ſonuꝫmagnum faciūt. Quanto magis corpora ſolis et lune:atqꝫ ſtellaꝝ que plus habent ⁊ magnitudinis ⁊ feſtinationis. vnde et pitagorici voces ſuaues ⁊ concordes hͦhabere crediderūt. et antiqui om̄es hebrei cum pitagoricis cōuenerunt ¶ Actor. Hoc ideo forſitā iudei dixerūt cortici litere ſemꝑ carnaliter et inaniter adherētesQuia ſcriptum eſt in libro iob. Quis enarrabit celoꝝrōnem et ꝯcentum celi quis dormire faciet Uerum hecopinio a prudentibꝰ viris nequaꝙͣ recipitur: quia cumſonꝰ materialis abſqꝫ reſiſtentia rei ſolide nunꝙͣ fiat: inillo celeſti ſpacio quo ſidera voluūtur: vbi puriſſimꝰ acſubtiliſſimꝰ ignis: vtpote purum elementū totum occupat: ſonꝰ vel cantus fieri naturaliter poſſe negatur Sꝫhinc oritur queſtio difficilis: qualiter in celo empirreovbi ꝓculdubio puriſſime ⁊ quietiſſime ſunt aīe omniumſanctoꝝ iuxta beati gregorii ſententiaꝫ futura ſit lausvocalis. Ob hoc autem p̄cipue p̄dicta ſn̄ia de celoꝝ cōcentu reſpuitur: ne antiquꝰ ille ſuꝑſtitōnis error de cultu celeſtium ſiderum .i. ſolis ac lune et vniuerſe militieceli. tanꝙͣ non ſolum vitam et ſenſum ac motum: ſed etiam nummis aliquid in ſe habentiū: apud nos etiam locum habere videatur.XXIII¶ De quatuor celis vel ſperis habetibus ſtellas.¶ Rabi moiſes.Elum quidem mercurii et veneris olim interaſtrologos in ambiguitate fuerūt: vtꝝ ſub ſoleſit an ſupra ſolem. Antiqui quidem opinanteſeos eſſe ſupra ſolem. ſed poſtea ptolomeꝰ ordinauit eosſub ſole. Qui autem ſupra ſolem eos eſſe dixerūt. v. ſperas eſſe putauerunt .ſ. lune ſperaꝫ que ꝓpinquior eſt nobis omni alia. Et ſperā ſol̓ ques illam eſt ⁊ ſperam qͥnqꝫ ſtellaꝝ erraticaꝝ: et ſperam ſtellarum fixaruꝫ. et vltimū celum omnes circumuolās in quo nō eſt ſtella Sicqꝫ numeruſ celoꝝ ſiue ſperaꝝ habentiū ſtellas eſt quāternariꝰ et ſuꝑ hos vltima ſpera Dixerūt aūt ph̓i ꝙ celum lune virtutem habet crementalem in elemēto aqueet ad hoc dant ꝓ ſigno crementū maris cum lune incremento: et diminutioneꝫ ſimiliter In ſole vero manifeſtū eſt qūo radius eius crementū ignis mouet: ſicut crementum frigoris in elongatione eiuſdem apparet. Similiter ⁊ ſpera ſtellaꝝ erraticaꝝ cōꝑationem habet adaerem in exiſtendo principiū qualitatum eius: ⁊ in mouendo ip̄m: ⁊ ꝓpter multitudineꝫ mutationū iſtius ſpere. et ip̄m motum .ſ. retrogradationis et ſtationis ac ꝓgreſſionis. Eſt in aere facilior tranſmutatio ſecundummultos modos ꝙͣ in alio elemento Spera vero ſtellarūfixaꝝ eſt principiū motus in terra. ⁊ ideo poteſt eſſe ꝙtardetur motꝰ terre: ꝓpter tardationem ſtellaꝝ fixarū

in ſuo motu.XXXIIII¶ De duodecim ſignis zodiaci ¶ Ex imagīemundi.N medio autem firmamēti ſūt duodecim ſigna ꝑ tranſuerſuꝫ diſpoſita: equaliter per circuitum diſtincta. Hoꝝ diſpoſitio grece dicitur z0diacꝰ: latine ſignifer: eo ꝙ in eo ſunt ſigna que aīaliumhabent nomina. zodian em̄ animal dicitur ¶ Ex compoto. Sciendum eſt aūt ꝙ ſol quolibet menſe intrat ſignūaliquod: qd̓ ſcd̓m eccleſiam debet fieri. xv. kl̓s. in quolibet menſe. Ad ſcienduꝫ autem ordinē ⁊ nomina ſignorū dantur hi verſus. Eſt aries thaurꝰ gemini cācer leovirgo. Libraqꝫ ⁊ ſcorpiꝰ arcitenens capricor. aqua. piſces. Igitur. xv. kl̓. aprilis qui dies eſt in martio ſol intrat arietem. in quo ſigno mūdus factus eſſe dicitur etcreditur .ſ. circa principiū veris. Xv. kl̓. maii ītrat taurum. Et ſic per ordinem ſignoꝝ et mēſiuꝫ. licet gͦ ſignaſint equalia: ſicut dicunt aſtronomici: non tamen eccleſia ponit ea equalia. Plures em̄ dies qn̄qꝫ ſunt in vnoſigno ꝙͣ in alio. cum vnus menſis plures habeat diesꝙͣ alius: vnde plures erunt gradus vniꝰ ſigni ꝙͣ alteriꝰGradus autem dicitur ſpacium quo ſol motu ſuo trāſit in zodiaco in die naturali. Et ſignum dicitur duodecima pars zodiaci. Ex iam dictis poteſt ſciri quotto gͣdu alicuius ſigni ſit ſol in quocunqꝫ die. Uidendumeſt em̄ vtrum ſit in menſe ante. xv. kl̓. vel poſt. Si diesde quo queris in quo gradu ſui ſigni ſit ſol illo die. ſit āte. xv. kl̓. computa quot dies tranſierunt a. xv. kl̓. p̄cedentis menſiſ: ⁊ totto gradu illiuſ ſigni quod ſol tūc intrauit erit ſol. Si autem dies illa eſt poſt. xv. kl̓. vide qͦtdiebus poſt: ⁊ totto gradu illius ſigni qd̓ ſol tunc intrauit: erit ſol.¶ XXXV.De ſignificationibus nominū ē orū.Ex imagine mundi.Rimum ergo ſignum eſt aries conſtans ex pluribus ſtellis: quia ſicut aries tota eſtate in dextro: ⁊ tota hieme in ſiniſtro latere cubat̉. Sic ſol ſub illo ſignogradiens: dextram partem celi ꝑambulat ¶ Secunduꝫdicitur taurus ob ſignificationeꝫ: ꝙ ſol ſub illo poſituſradioꝝ ſuoꝝ cornua ſortius erexit: ⁊ terram arabilemreddit ¶ Tercium gemini: quia ſol ſub illo duobus amplius diebus ꝙͣ ſub alijs moretur. ¶ Quartum cancer.⁊ ſignificat ꝙ ſicut cācer retrocedit: ſic ſol ad illud ſignuꝫ veniens curſum ſuum retroflectit. ¶ Quintum leodeſignans ſicut ī anteriore parte calide nature eſt: ⁊ poſteriore parte frigide: ita ſol in illo ſigno menſem auguſtum prius facit calidum: ad extremuꝫ tepidum ¶ Sextum eſt virgo ob ſignificationeꝫ: quia ſicut virgo nonparit: ſic et ſeptembris menſis illius ſigni nichil gignit¶ Septimum libra ſignans: ꝙ ſol equinoctiū faciat cūſub illo ſigno ambulat ¶ Octauum ſcorpiꝰ: ꝓ ſigno gͣndinum poſitus que illo menſe ſcilꝫ nouembri in quibuſdam terris crebrius facit. ¶ Nonum ſagittarius: deſignans crebroſ fulminū ictus qui in decembri contingūtin aliquibus locis ¶ Decimuꝫ capricornꝰ: quia ſicut capra alta petit: ita tunc ſol ad aſtra cōſcendit. extremapars eius deſinit in piſcem qd̓ ſignificat finem illius eēpluuialem ¶ Undecimū aquarius ſignās ꝙ ſolutis nubibus vndoſum eſt illud tempꝰ ¶ Duodecimū piſces qd̓tempus pluuiale deſignat.¶ De ratione nueri ſignorū. ¶ Albumaſar..XXXVIUidquid in hoc mundo naſcitur ⁊ occidit: ex qͣtuor elementis eſt compoſituꝫ: tribus interſtictis educatum ſcꝫ principio medio et fine. que. ſtria in illa quatuor ducta duodecim ꝓducunt. Cum ergo huic numero ſignoꝝ numeꝝ reſpondere cōuenerit:duodecim ſigna in zodiaco eſſe oportuit. Preſunt ſiqͥdem hec ſigna quatuor elem̄tiſ: eoꝝqꝫ tribꝰ interſticiis