Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberQuintuſdecimus

reſina d̓enominatur ab auicenna ſicut habitū eſt ſupra Dyaſcorides. oleum maſticinuꝫ cōficitur ſicut tamariſcinū et crocinum alie multe ꝯfectiones. Uirtuteꝫhabet maſtici ſimilem. Facit autem ad cauſas ſtericaſleuiter calefaciens at ſubmordēs. Stomachi duriciaꝫſoluit: cerotis miſcetur Diſcentericis ac ſolutioni ventris vtile ē. Maculas tollit: facieꝫ līpidat: odoratisfectionibꝰ et corporatiue virtuti miſcetur. Pliniuslibro. xiii. oleum melinuꝫ ex malis cōtoneis fit̉: quod invngenta tranſit Dꝫaſcorides. Quidam ex cidoniisoleū qd̓ appellat̉ melinū faciūt: vehemēter accōmodatuꝫ ad ea corꝑis vitia que ſtiptica virtute pellenda ſūtMaxime autē ex oleo ſudores moleſti ſolent detineri ſtomachi operta ꝯponi: vulneraqꝫ nata liniri A. De oleo mittino. Palladius libro. ii.Leum quoqꝫ miritinum in menſe ianuario exbaccis mirti conficiunt hoc modo. vnciaꝫ folioꝝ per olei libram vnam mittis: et per vncias decem vini veteris heminaꝫ. cuꝫ eo bullire faciesIdcirco et vino reſpergūtur folia ne frangātur ante coquantur Pliniꝰ libro. xv. Oleum mirtinū diuerſimode fit. Tundūtur bacce aſperſa calida aqua moxdecoquūtur. alij folioꝝ molliſſima decoquūt in oleo etexprimūt. Et alij deiecta ea in oleum prius ſole maturant: Fit et hoc ex mirto nigra. Et hec melior latifolia.Eadeꝫ eſt ratio et in ſatiua. ſed p̄fertur ſilueſtris minore ſemine: qͣm quidaꝫ oxymirſineꝫ vocant. Alii chamemirſineꝫ: quia corone habet ſimilitudinem Hec em̄ eſtbreuis fruticoſa. Oleo aūt mirtino mirum dictū ineſtquidam vini ſapor: ſimulqꝫ pinguis liquor p̄cipua viad vīa corrigenda ſaccis ante ꝑfuſis. Retinet quippefeceꝫ nec p̄ter puruꝫ liq̄rem tranſire patitur: Batqꝫ ſecomitem p̄cipua cōmendatione liquato. Idem in libro. xxiii. Olei mirtei ratio ſimilis eſt laurino. Aſtringit: indurat: medetur gingiuis: dentium dolori: diſenterie: vulne exulcerate: veſicis: vlceribus vetuſtis: velmanātibus cum ſquamā eris et cera Ideꝫ eruptionibꝰambuſtionibus: attritas ſanat furfures: ragādias:dilomata: articulos luxatos: odorem grauem corporisaduerſat̉ cantaridi. bupreſti alijſqꝫ maliſ medicam̄tisque exulcerando nocēt chamemirſine ſiue oximirſine. Dyaſcorides. Oleum mirtinū eligendum eſt coloreviride: odore plenum: guſtū amarū: ac limpiduꝫ. Uirtꝰeſt ei ſtiptica et ſicca. facit autem ad ſcabiem. Medicationibus miſcetur vtiliter: attritōnibus vtile eſt. Condilomata ſoluit inꝯgruos humores vel ſudores egri ꝯͣpeſcit Auīcenna. Oleuꝫ mirtinū ꝯſtringit originescapilloꝝ: et cōfortat eos ac denigrat: vlceribus autemconfert. AII. De oleo nucum. Auicenna.Leum nūcū cōfert herpete: et eriſipile. ac fiſtulis in ꝑtibus oculi Oleum antiquarum nūcuꝫdolorem gutturis facit. Razi in almaſore.Oleum nucum vehem̄ter eſt calidum ac diſolutiuum.Plinius vbi ſupra. Oleum fit e nūce iuglandiuꝫ qd̓carinuꝫ appellauimꝰ. alopiciis vtile eſt et tarditati aurium infuſum. Item cavitis dolori illitum: ceterū īerset graue ſapore corpori. Actor. De hoc oleo .ſ. nucūiuglandium quod maxime apud noſ ſumit̉ in vſuꝫ ciborum. Miꝝ videtur tam paꝝ loquūtur antiqui librimedicoꝝ: niſi qꝛ tēpore illo vel in ꝑtibus illis eratin vſu ꝯmuni: ſicut in locis et temporibus noſtris. Eſtautem talis eius natura qualis nucum ip̄aꝝ: de qͥbꝰvidelicet dictum eſt ſupra. tamen oīno ꝓpter pīguedinem vnctuoſam que abundat in oleo. ..j. AIII. De oleo oliuarum. Iſidorus.Leum ab olea dictuꝫ eſt. Quod ex albis oliuiſfuerit exp̄ſſum vocatur ſpanum: a grecis aūt

onfacion. Qd̓ ex fuluis et nōdum maturis viride. Qd̓aūt ex nimium maturis ꝯn̄e. Oleuꝫ ſi quis inter aquasmerſus ex ore miſerit clariora facit ea que ꝓfūdi tegūtur occulto Gloſa ſuper exodum. xxvii. Oleū fieri ſolet de mirto: raphano: de nūce. ac de ſpeciebꝰ diuerẜ:ſed nullum offerri licuit in tabernaculo niſi de oliuis.Plimꝰ libro. xv. Oleum olee quidem cortice interciſo odorem accipit. Odor autem in olea tenui eſt argutior: et is tamen in optima breuis. Cum ſiccitas et imbres copioſe acceſſere vitiatur oleum in amurcaꝫ: cuiꝰcolor oliuam cogit nigreſcere Ideoqꝫ nigricia incipiēte minimū eſt amurce An̄ illaꝫ vero nihil. Nec eſt hocmaturitatis inicium: ſed vicii ꝓximū. Oleum creſcereoliue carne falſo arbitramur: cum ſuccus omnis tuncin corpus eat: lignumqꝫ intus grandeſcat. Tunc ergomaxime rigantur et vbi cura ſui ſine multis imbribusaccidit: oleum abſumitur: niſi ſerenitas que corpus extenuet conſequatur. omnino quidē olei cauſa calor eſtvt ſuꝑius dictum eſt..IIIIII. De olei oliuarū expreſſionē Idē ī eodē.Leum acerbiſſimū diu tradunt fieri optimūoliuamqꝫ e terra colligendam: ſi inquinata ſitlauandā Siccari vero triduo ſatis eſſe tradūtſi gelent frigora: quarto die premi: et ſale aſpergi. oleūautem in tabulato minui: deteriuſqꝫ fieri. Itē in amurcam flagibus he ſunt carnes: et inde feces. Ideoqꝫ ſepe in die decapulanduꝫ: omnia hec facienda ſunt feruētibus clauſiſqꝫ torcularibꝰ: et ꝙͣmīme ventilatis. Id̓onec ligna ibi cedi oportere: ip̄aꝝqꝫ e nucleis eſt ignisaptiſſimus. Et ē cortinis in labra fundendū: vt fecesamurca liqn̄tur. fiſcinas ſpongia tergēdas. Uaſa crebrius mundanda ſunt: vt cōſtet ſinceritas pura. poſteainuentum eſt: vt aqua feruenti lauentur. ꝓtinꝰ prelo ſolide ſubiicerentur. ſic em̄ amurga exprimitur. vt moxtrapetis fracte premerētur Palladiꝰ libro. xii. Menſe octobri oleum viride faciendū eſt hoc modo. oliuamquam recentiſſimā cum varia eſt colligis: ſi diebꝰ aliquot collegeris: expādis ne calefiat. Si qua ibi putrisaut ſicca eſt: remouēs: vbi vero cōpleueris modum factorii. ſales tritos vel non tritos qd̓ eſt melius in oliuāmittere: et decem modios tres ſalis: et mollis primoet ſic ſallitam in nouis caniſtris eſſe patieris: vt ꝑnoctet cum ſalibus: et ducat in ſe eoſdeꝫ ſāpores manepremi incipiat olei meliorem fluxuꝫ redditura: ſalis ſapore concepto. Cānales ſane et omīa receptacula oleicalida aqua prius lauabis: vt nichil de anni p̄teriticore cuſtodiant. Focos etiam non ꝓpiꝰ admouebis neolei ſaporem fumꝰ inficiat Idem in libro. xii. oleumprimuꝫ liburnico ſimile fieri aſſerunt greci. Si ī pomoviridi violam ſiccam lauri folia et cipreum omnia ſimul tuſa et ſubtiliter trita ꝑmiſceas cum ſalibꝰ torrefactis ac tritis: et diu in oleo iniecta perturbes. Dehinctribus aūt aliquāto ampliꝰ diebus quieſcet: vtarisGreci conficiendi olei preceptis iſta inſerunt: tantuꝫ legenduꝫ eſſe oliue ꝙͣtum nocte ſequenti poſſumus exprimere: Molam primo oleo debere leniter eſſe ſuſpenſaꝫOſſa em̄ confracta ſordeſcunt. quare de ſolis carnibꝰfit prima decoctio. Salinis caniſtros fieri debere virgultis: quia genꝰ hoc oleum dicitur adiuuare. Nobilius erit quod ſponte defluxerit: Sal deinde ac vitruꝫ rubeum oleo nouo miſceri: vt hec res ſpiſſitudinem eiꝰ abſoluat Deinde amurca ſubſederit oleum purū. xxx.diebus exactis in vaſa vitrea tranſferri. ſcd̓m diſcipliC.A.nam fieri ſed mola fortiore quaſſari. De ipſius olei purgationē Idē ī eodeꝫ.Leum ſi ſordet frictos et adhuc calentes ſaleſiniici iubent. diligenter operiri ita mundumreddi poſt tempus exiguum. Si fuerit odoris