QuintuſdecimusLiber

ac peculiaris: vt in lacte. Siquidem ineſt ei quod tamēiure dici nō poteſt dulce ac pingue et ſuaue: obtinentelenitate: que ipſa ſuccedit in ſaporis vicem Nullꝰ hiceſt aquis nec ſuccus quidem. vt tn̄ ip̄o fiat aliquis: acſuum genꝰ faciat Sentire quidem aque ſaporem vllūſuccum ve vitium eſt. Nam ⁊ ip̄e quidem aquis. vt dictū eſt. nullus eſt: aut ſi ſentitur omīno vitium eſt. Mirūqꝫ ſine ſapore eſſe: ſine odore: ſine ſuccō tria p̄cipuenature elementa. videlicet aquam ignem ⁊ aera. Ergoſuccoruꝫ vīoſus piro: moro: mirto: Pinguis oliue: lauro: nūci: iuglandi: Amarꝰ amigdalis: Bulcis vuis: ficis: palmis: Aquoſꝰ prunis. Magna differentia eſt incolore ſucci. Sanguineus moris. ceraſis: cornis: vuisetiam nigris Iteꝫ albis candidꝰ. lacteꝰ: in capite ficis⁊ in corpore non itē. Item ſpumeus malis: nullus ꝑſicis .i. nullius coloris. cum p̄ſertim duracīa ſucco abundent. ſed quis vllum colorem eius dixerit. Sua ſunt etin odore miracula. Malis eſt acutꝰ. p̄ſicis dilutus. dulcibꝰ nullꝰ Nam ⁊ vinum tale ſine odore. Tenue odoratiꝰ: multoqꝫ celeriꝰ ad vſum veniunt talia ꝙͣ pinguia.Que odorata: in guſtu non eadem ſunt tenera: quia n̄ſunt pariter odor et ſapor. Quāobrem citreis eſt odoraccrrimus: ſapor aſperrimꝰ: quādatenus et cotoneis:nulluſqꝫ odor ficis.¶.Xd.¶ De achacia. ¶ Iſidorus.Thacia grece dicitur ſuccꝰ pomoꝝ arboris xilicon: que a latinis corrupte ſiliqua dicitur.Plateariꝰ. Achacia eſt frigida et ficca in tercio gradu. ⁊ eſt ſuccꝰ prunelloꝝ immaturoꝝ ab eis extractꝰ ⁊ ad ſolem deſiccatus. Uirtutem habet cōſtringendi ⁊ cōfortandi: Uſus eiꝰ eſt contra vomitum colericū. Contra fluxum ventris. Contra fluxum e naribꝰContra calida apoſtemata. ¶ Dyaſcorides. Achaciaeſt fructꝰ arboris ſpinoſe que naſcitur in egipto maxime Hic fructus velut oliua p̄mitur ⁊ ſuccꝰ in ſole ſiccatur. Eſt ergo achacia optīa que leuis eſt ac ſubruffa:ſuauitate odoris ſubacida: et guſtu valde ſtiptica. hecem̄ maxime de immaturo fructu p̄mitur: nigra vero d̓maturo fructu efficitur. Omnis achacia inſcide ſtringit: ac nimis deſiccat. habundanter etiam infrigidat.De tercio gradu eſt ficca: in ſecūdo frigida. Ideꝫ ſuccꝰ colliriis vtiliter miſcetur. Ignem ſacrum extinguitperniones ſanat. p̄terigia oculis tollit. Uulneribus actumoribus oculoꝝ: mire ꝓficit. Profluuiū mulieris extinguit. Cadētibꝰ ſtericis ſubuenit. Fluxum ventris ꝓhibet bibita vel ſuppoſita. Capillos inficit. ¶ Conſtātinꝰ in libro graduū. Achacia frigida eſt in primo gradu: ſic e a in ſecundo. habētibꝰ eri ſipilam conuenit. Puſtilas oris purificat. Anum exeuntē intus conuertit.Potui data vel ꝑ cliſtere iniecta ventrē conſtipat. fluxum ſanguinis arcet. Colliriis multū vtiliſ eſt: ⁊ calidahabētibus apoſtemata prodeſt.XAII.¶ De oleo in generali et eius natura ¶ActorLeum iuxta yſidoꝝ ab olea dicitur. quia videlicet ab oleo fructu p̄cipuū: hoc eſt ab oliuis exprimitur. Oleū ceteris liquoribus ſuꝑenatatlucernis pabulum ignis mīſtrat. Pulmētis condimentū p̄ſtat. vulneꝝ dolorem mitigat: cutem nitere facit¶ Ambroſiꝰ in hexameron. Quid aūt miramur: ſi d̓oloquente caliganti mūdo lux emicuit. quando quidemſiquis inter aquas merſus oleum ore emiſerit clariorafaciat ea que ꝓfundi tegebantur occultis ¶ Pliniꝰ libro. xiii. Optima vngenta ſeruantur in alabaſtriſ. odores in oleo: quod eoꝝ diuturnitati tanto eſt vtiliꝰ: quāto pinguiꝰ: vt amigdalis. ¶ Idem in libro. xv. Uetuſtas oleo tedium affert. Eſt autē optimū in italia oleūmaxime agro venefrano: eiuſqꝫ parte que licinianumfundit oleuꝫ. Augetur oleū ab arcturi exortu. ad. xvi.

kl̓. octobris. poſtea increſcunt nuclei et caro. Cunqꝫ ſitienti imbres copioſe acceſſerint: vitiat̉ oleum in amurcam. Omnino quidē ſecūdum theofraſtum olei cauſacalor eſt: quare et in torcularibꝰ ⁊ iam macellis multoigne queritur. Oleum ip̄m a pinguedinis vitio ſale vīdicatur Exiſtimatur et ebori oleuꝫ vtile eē vindicandoa carie. Certe ſaturni ſimulacrū rome intus oleo fuitrepletum. ¶ Idem in libro. xvi. Oleo cedri perūctum:nec rimā nec carieꝫ ſentit ¶ Glola ſuper pͣs. cviii. Agoniſte quoqꝫ oleo vngūtur: vt ſit fortiores ¶ Areſtotileſin libro de aīalibus. Si vacce inungantur cum oleo etpice: valet contra dolorē pedum ⁊ nocumētū niuis.XIIII.¶ De cella olearia ¶ Palladius libro primoLearis cella meridianis ſit obiecta partibuset cōtra frigus nrunita: vt illi per ſpecularialumen debeat admitti. Ita et operias que hieme futurā ſunt: vt nullꝰ algor impediat: ⁊ oleum cuꝫ p̄metur adiutum tēporibꝰ frigore non valebit aſtringi.Tapetis et rotulis et p̄lo nata eſt forma. quaꝫ conſuetudo dictabit: Receptacula olei ſemper mūda ſint nenouas ſapores infecta veteri rancore corrumpāt: ac ſiquis maiori diligentie ſtudet ſubiectis hincinde cuniculis pauimenta ſuſpēdat. ⁊ ignem ſuggerat fornaceſuccenſa. Ita purus calor olei cellam ſine fumi nidorevaporabit: quod ſepe calore infectum corrūpitur et ſapore.¶ XcuII¶ De virtute olei in medicina ¶ Plimiꝰ li. viiiLei potū que corpori elephantis inhereſcūt decidere inuenio ¶ Idem in libro: xii. Olei liquormembra recreat. Odorata vero et pinguis lacrima abietis ad domanduꝫ oleuꝫ additur in ugentis¶ Idem in libro. xv. Olei natura eſt corpꝰ tepefacere:et cōtra algores munire: ac feruores capitis refrigerare. Ueteri quoqꝫ oleo vſus eſt ad quedam genera morboꝝ. Oleo vetuſtas tedium affert non vt vino. Uſumeius ad luxuriam greci vertere vitiorū oīm genitoresin gimnaſiis publicādo: hoc aūt de oliuis exprimitur.¶ Idem in lib. xxiii. Oleo omniū mollitur corpus: vigorem et robur accipit: omnia venena cohibet: tormentapellit: et ventris aīalia. Aluum ſoluit vulnerariis emplaſtris vtile: faciem purgat: inflationem ſedat: vetusmagis excalefacit corpora: magiſqꝫ diſcutit ſudores.Duricias magis diffundit: litargiacis auxiliatur. oculoꝝ claritati confert. Capitis doloribus remedium eſtet ardoribus in febri. ¶ Auicenna .ii. libro. Om̄es oleiſpecies corpora confortant. motum alleuiant: et extinctiue ſunt ¶ Gloſa ſuꝑ exodum. xxvii. Olei pinguedine laſſi recreantur: et infirmi. et lumen preſtatur id eſtnutritur.ITIIII.¶ De diuerſis olei ſpeciebus.¶ Actor.Leum itaqꝫ nō ſolum ex herbis: herbaꝝqꝫ floribus conficitur vt ſuperiꝰ diximꝰ veruꝫ etiāex arboꝝ fructibus: verbi gratia. Oleuꝫ amigdalinum: balſaminū ciprinū ⁊ ſimilia ¶ Plimiꝰ lib. xv.Oleum facticiū ex oleaſtro fit .i. tenue multoqꝫ amariꝰꝙͣ olee: et tm̄ ad medicam̄tū vtile fit: et e cyci arbore inegipto copioſe id in qua coquitur: innatanſque oleumtollitur ac in egipto vbi abundat ſine igne et aqua ſale aſꝑſum exprimitur. cibis fedum: lucernis vero exileFit ⁊ oleuꝫ e citro: cip̄ſſo: nūcibuſqꝫ iuglandibus quodcarinon vocant. et ē malis cedri quod cedreleon. Iteꝫex lentiſco ex caſtaneis et ſiſama atqꝫ oriza ¶ Ichthyofagi quoqꝫ faciunt e piſcibus oleum. Inopia cōgit aliquando cauſa luminuꝫ et ē platani baccis aqua et ſalemaceratis. Fit etiā oleuꝫ ex calamo: balſamo: cardamomo: nardo: gallico: ſanſuco: pannace: melilote: cinamomi radice oīm ſuccis in oleo maceratis exp̄ſſiſqꝫ. Fit ⁊